Βιβλία, συγγραφείς, κριτικοί και κοινό…

The following two tabs change content below.

Οι κριτικοί έχουν τη δυνατότητα να αναγκάσουν τον κόσμο να δώσει προσοχή σ’ έναν εντελώς ήσσονος σημασίας συγγραφέα, κι ο κόσμος να ξετρελαθεί με κάποιον που δεν έχει καμιά αξία, αλλά ο αποτέλεσμα και στις δυο περιπτώσεις διαρκεί ελάχιστα. Και δεν μπορώ να σκεφτώ ότι κάποιος συγγραφέας μπορεί να κρατάει το ενδιαφέρον του κοινού για μεγάλο χρονικό διάστημα  χωρίς να έχει σπουδαία χαρίσματα!

Ο Σόμερσετ Μομ παραδέχεται ότι μπορεί να συμβεί: κάποιο μεγάλο αριστούργημα που αξίζει την αθανασία να αγνοηθεί από τον Τύπο, μα οι μεταγενέστεροι δεν θα μάθουν ποτέ τίποτα γι’ αυτό. Μπορεί πάλι οι μεταγενέστεροι να πετάξουν ως άχρηστα όλα τα μπεστ-σέλερ της εποχής, αλλά μεταξύ αυτών είναι που πρέπει να διαλέξουν.

Καθημερινά βλέπω καινούργια ονόματα, αντρών και γυναικών, που σύμφωνα με τις παροτρύνσεις των ενασχολούμενων με τα βιβλία, ο καθένας και η καθεμιά έχουν γράψει από ένα έξυπνο και πολλά υποσχόμενο μυθιστόρημα. Κι όλοι αυτοί τριγυρνούν στο δοξασμένο από τα δημοσιεύματα σύννεφό τους και φυσικά αρχίζουν να μας λένε τι πρέπει να σκεφτόμαστε περί τέχνης, ζωής και περί του σύμπαντος, εκσφενδονίζοντας λέξεις με  χαριτωμένη ατημελησία για τις παραφορτωμένες σελίδες τους.

Και το κοινό τούς ακολουθεί σε ό,τι ανόητο και να γράψουν ή σε όποια βλακεία κι αν ξεστομίσουν. Μου θυμίζουν κάποιους γέρους που δεν αλλάζουν σώβρακο και φανέλα πριν περάσει μια εβδομάδα. Στην εποχή μας και στην Ελλάδα μας πιστεύει κανείς ότι υπάρχουν συγγραφείς με περισσότερα από ένα ή δυο καλά βιβλία;;; Ελάχιστοι είναι, μετρημένοι στα δάχτυλα του ενός χεριού… Φυσικά δεν το πιστεύω και αναρωτιέμαι γιατί εισπράττουν συνεχώς εγκώμια!!!

Σήμερα ελάχιστοι νοήμονες άνθρωποι διαβάζουν. Τώρα πιθανολογώ ότι ακόμη και τέτοιες σκέψεις όπως αυτές εδώ μπορεί να μην ενδιαφέρουν τον κόσμο. Ενδεχομένως να τους απασχολούν λόγου χάρη μετά τις εφτά το βράδυ. Ή ίσως να μην τους ενδιαφέρουν. Τέλος πάντων, αυτά σκεφτόμουν και τα έγραψα.

• https://www.timesnews.gr/%CE%B2%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1-%CF%83%CF%85%CE%B3%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B5%CE%AF%CF%82-%CE%BA%CF%81%CE%B9%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%AF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%BA%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CF%8C/

Δεν φτάνει μονάχα να ζεις, αλλά να ξέρεις και γιατί ζεις!!!!

Ξέρετε κανένα βιβλίο ή κάποιον Έλληνα συγγραφέα, που να έχει συγκλονίσει τις συνειδήσεις των ανθρώπων της εποχής μας, έχοντας υπόψη φυσικά τα όσα συνταρακτικά συμβαίνουν και ανατρέπουν αρχές και αξίες;;; Ίσως είμαι υπερβολικός στη διαπίστωσή μου, αλλά νομίζω ότι δια της υπερβολής θα καταλάβουμε πού βρισκόμαστε...

Αυτό που λέω είναι ότι κατά βάση η πεζογραφία στηρίζεται στην αυτοβιογραφική αφήγηση και τούτο έχει μια κάποια σημασία, αφού ξέρουμε πολύ καλά ότι οι αναγνώστες διακατέχονται από περιέργεια για τις περιπέτειες των διπλανών, των γειτόνων, για διαφόρους λόγους. Για να περάσουν ή να “σκοτώσουν” την ώρα τους, ή ακόμα για να κάνουν τις αναγκαίες συγκρίσεις και να αποφανθούν ότι αυτοί είναι καλύτεροι ή να παραδειγματιστούν. Πάντως από τον προικισμένο συγγραφέα ζητάμε απλά πράγματα, ένα προσωπικό του όραμα του κόσμου.

Και για να έρθω στο προκείμενο, είναι φανερό ότι οι περισσότεροι συγγραφείς ασχολούνται με τα εσώψυχά τους... Γι' αυτό βλέπουμε να κυκλοφορούν βιβλία ασυνάρτητα, αλλόκοτα, ετοιμοθάνατα... Μόλις βγουν στις προθήκες, την άλλη μέρα... έχουν πεθάνει!!

Ο,τι δηλώσεις

Μπασκόζος Γιάννης Ν., ΤΟ ΒΗΜΑ: 09/09/2012

«ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ, επώνυμη, πάμπλουτη, πτυχιούχος, όμορφη, ψηλή, καλλίγραμμη, με εξαιρετική προσωπικότητα, έξυπνη, κοινωνική, κάτοχος δύο πολυώροφων ακινήτων, μηνιαίως 10.000 ευρώ, βίλα Βούλα, εξοχικό, ΙΧ, επιθυμεί γνωριμία γάμου με κύριο ως 50 ετών, καλλιεργημένο, με σοβαρό και κατασταλαγμένο χαρακτήρα». Η αγγελία δεν είναι φανταστική. Δημοσιεύθηκε σε έγκριτη απογευματινή εφημερίδα, μεγάλης κυκλοφορίας, λίγους μήνες νωρίτερα. Θα σκεφτεί κανείς αμέσως πώς με τέτοια προσόντα μια κοπέλα δεν μπορεί μόνη της, χωρίς τη βοήθεια πρακτορείου, να συνάψει «γνωριμία γάμου»; Παρατηρεί επίσης κάποιος ότι δίπλα στα πνευματικά προσόντα (συγγραφέας, πτυχιούχος, έξυπνη) ακολουθούν τα σωματικά (ψηλή, όμορφη, καλλίγραμμη κτλ). Επονται τα κοινωνικά (επώνυμη, κοινωνική) και, τέλος, το δέλεαρ: τα οικονομικά προσόντα. Αυτό που συναρπάζει είναι η απολυτότητα της αγγελίας.

Νέες εκδόσεις, περιδιάβαση στα θέματα των Ελλήνων πεζογράφων

Της Ολγας Σελλα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 13/4/2012

Σε καμία περίπτωση δεν μοιάζει μ’ εκείνη άλλων εποχών, η βιβλιοπαραγωγή. Ούτε καν τώρα, την πασχαλινή περίοδο, που ήταν πάντα στις τρεις πιο «ανθηρές» εκδοτικές περιόδους του χρόνου. Πάντως, έστω και με πιο μειωμένο ρυθμό, είναι αρκετοί οι Ελληνες συγγραφείς που επέλεξαν την πασχαλινή περίοδο να ξαναπροσεγγίσουν το κοινό. Ομως, με τι αλήθεια καταπιάνονται οι σύγχρονοι Ελληνες πεζογράφοι, στην Ελλάδα της κρίσης; Πώς επιδιώκουν να συνομιλήσουν μαζί της; Ή μήπως την προσπερνούν και επιλέγουν να αναστοχαστούν σε άλλες περιοχές της σύγχρονης ιστορίας και άλλους τρόπους αφήγησης; Μια περιδιάβαση στα βιβλία που μόλις κυκλοφόρησαν θα μας δώσει την απάντηση.

«Το κοινωνικό ερωτικό μυθιστόρημα είναι κλασικό»

Ενα email της κυρίας Πασχαλίας Τραυλού σχετικά με την αίτησή της να γίνει μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων

ΤΟ ΒΗΜΑ:  24/10/2011


Το ρεπορτάζ στη στήλη «Πίσω από τη Βιτρίνα» του Γιάννη Ν. Μπασκόζου στο ΒΗΜΑ (23 Οκτωβρίου 2011) σχετικά με τις συζητήσεις που προκάλεσε στις τάξεις των συγγραφέων η αίτηση της κυρίας Πασχαλίας Τραυλού να γίνει μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, αποτέλεσε έναυσμα πολλών νέων συζητήσεων και αντιπαραθέσεων. 

Η Πασχαλία Τραυλού μας έστειλε σχετικά το ακόλουθο e-mail 

«Η λογοτεχνία είναι το αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης τριών κόσμων: Α. Του εσωτερικού κόσμου του συγγραφέα με ό,τι αυτό συνεπάγεται, (ψυχολογικά και συναισθηματικά χαρακτηριστικά, παιδικά τραύματα, χαρακτηριστικά προσωπικότητας) Β. Του εξωτερικού κόσμου: κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα, συγκυρίες τόπου και χρόνου και Γ. Του λογοτεχνικού κόσμου, αυτού του εικονικού σύμπαντος που καλείται να διαμορφώσει ο συγγραφέας λογοτεχνίας κάθε φορά. Το πώς αλληλεπιδρούν, εναρμονιζονται ή αλληλοσυγκρούονται ετούτοι οι τρεις κόσμοι καθορίζουν αφενός την προσωπικότητα του ατόμου, αφετέρου τη συγγραφική συνείδηση, της οποίας οι εκδηλώσεις και οι καταγραφές αντικατοπτρίζονται στο παραγόμενο λογοτεχνικό δημιούργημα. 

Οι "μεγαλύτεροι" ξένοι συγγραφείς είναι και... δικοί μας!

Πριν μερικά χρόνια (το 1984) είχε γίνει ένα δημοψήφισμα που διοργάνωσαν τέσσερις μεγάλες ευρωπαϊκές εφημερίδες κι ένα λογοτεχνικό περιοδικό - με την ευκαιρία των τότε ευρωεκλογών. Οι Times του Λονδίνου, η La Stampa του Τορίνου, η Die Zeit του Αμβούργου, η El Pais της Μαδρίτης και το Lire [-Διαβάζω] του Παρισιού, συνέταξαν μια λίστα με πενήντα (50) αντιπροσωπευτικούς μεγάλους Ευρωπαίους συγγραφείς (πεθαμένους) και ζήτησαν από τους αναγνώστες τους  να διαλέξουν τους δέκα (10) "μεγαλύτερους" Ευρωπαίους συγγραφείς με έναν όρο: ότι δεν θα ψήφιζαν για τους συγγραφείς της χώρας τους που βρίσκονταν στη λίστα. 

Τελικά, πήραν μέρος περί τους 10.000 αναγνώστες και ανέδειξαν  στην πρώτη θέση τον Ουίλιαμ Σέξπιρ. Ακολουθούσαν οι Γκέτε, Θερβάντες Ντάντε, Κάφκα, Προυστ, Τόμας Μαν, Μολιέρος, Τζόις, και τελευταίος ο Ντίκενς. Εκτός δεκάδας ακολουθούσαν οι Λόρκα, Μπαλζάκ, Βολτέρος, Βοκάκιος, Μπρεχτ. Τα έντυπα ζήτησαν επιπλέον από τους αναγνώστες να δηλώσουν ποιους συγγραφείς θα ήθελαν να ψηφίσουν από εκείνους που δεν συμπεριλήφθηκαν τελικά στη λίστα των 50. Ετσι, στη 10μελή λίστα των "απόντων" πρώτος κατετάγη ο Αλμπέρ Καμί κι ακολουθούσαν οι Εσε, Ουάιλντ, Σαρτρ, Μοντέν, Ζολά, Γκριμ, Μακιαβέλι, Σο και Οργουελ. Είναι φανερό ότι δημιουργούσαν μια εντελώς διαφορετική εικόνα από εκείνη του επίσημου καταλόγου.

Οι αναγνώστες της εφημερίδας Die Zeit επισήμαιναν την "πολύ δυτική αντίληψη για την Ευρώπη", λέγοντας ότι θα έπρεπε στον κατάλογο, να υπάρχουν και σλαβόφωνοι συγγραφείς. Ενας αναγνώστης έγραφε συγκεκριμένα: "Μια μαζική υπερψήφιση των Ρώσων συγγραφέων θα είχε πια μια πολιτική σημασία". Οι Γερμανοί προτίμησαν κατά σειρά τους Σέξπιρ, Δάντη, Θερβάντες, Τζόις, Μπαλζάκ, Μολιέρο, Ντίκενς, Προυστ, Βολτέρο και Βοκάκιο.

Οι Ιταλοί, εκφράζοντας διαμαρτυρίες για την απουσία των Ντοστογιέφσκι, Γκόγκολ, Ιψεν και Αντερσεν, δήλωσαν ότι θα επιθυμούσαν την επέκταση του "δημοψηφίσματος" και στους ζωντανούς συγγραφείς, όπως π.χ. στην Μαργκερίτ Γιουρσενάρ ή στην Ελσα Μοράντε. Οι προτιμήσεις τους ήταν: Σέξπιρ, Γκέτε, Κάφκα Τόμας Μαν, Θερβάντες, Λόρκα Μολιέρος, Προυστ, Τζόις και Μποντλέρ. Οι Ισπανοί προτίμησαν: Σέξπιρ, Κάφκα, Γκέτε, Προυστ, Τζόις, Δάντης,  Μπρεχτ, Μολιέρος, Ντίκενς και Τόμας Μαν.

Οι αναγνώστες των Times εξέφρασαν τη λύπη τους για την απουσία του Μοντέν κιαι του Ρονσάρ αλλά και του ιστορικού Γκίμπον, που "είναι κι εκείνος ένας δημιουργός", και ζ΄τησαν την "επέκταση της λογοτεχνικής Ευρώπης στη Ρωσία, την Ελλάδα, την Πολωνία ή τη Σουηδία". Ο λογοτεχνικός κριτικός των Times χαρακτήρισε, εξάλλου, τις ψήφους των Εγγλέζων που πρόταξαν τον Δάντη, σαν αντανάκλαση της αγγλικής εκπαίδευσης που εμβαθύνει σε μερικούς συγγραφείς, ενώ σε άλλους όχι. Δεύτερος ήρθε ο Τόμας Μαν κι ακολούθησαν οι Προυστ, Θερβάντες, Γκέτε, Μολιέρος, Σίλερ, Χάινε, Κάφκα και Βοκάκιος. Τέλος, οι αναγνώστες του Lire διάλεξαν τους πέντε πρώτους συγγραφείς με τη σειρά  την οποία κατατάχθηκαν τελικά από τους αναγνώστες και των πέντε εντύπων μαζί. Οι υπόλοιποι πέντε: Ντίκενς, Τόμας Μαν, Μπρεχτ, Λόρκα και Πιραντέλο. Και οι Γάλλοι διαμαρτυρήθηκαν για την απουσία των Ουάιλντ, Μπουτζάτι, Κίπλινγκ, Στρίντμπεργκ, Ιψεν και Λάγκερλεφ.

Το ΕΚΕΒΙ και οι μεγάλοι λογοτέχνες μας

Εκανε κάποια προσπάθεια το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) και από το 2000 οργάνωνε "αφιερώματα σε μεγάλους λογοτέχνες" μας (πολιτιστικές εκδηλώσεις, συνέδρια, εκθέσεις, ημερίδες και ειδικές εκδόσεις). Τα αφιερώματα των τελευταίων ετών:

2011 Οδυσσέας Ελύτης, 2010 Νίκος Καββαδίας, 2010 Στρατής Τσίρκας, 2009 Γιάννης Ρίτσος, 2008 Ν. Γ. Πεντζίκης, 2008 Μ. Καραγάτσης, 2007 Νίκος Εγγονόπουλος, 2006 Νίκος Καββαδίας, 2005 Γιώργος Θεοτοκάς , 2004 Νίκος Καζαντζάκης, 2003 Κωστής Παλαμάς , 2001 Ανδρέας Εμπειρίκος, 2001 Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 2001 Γρηγόριος Ξενόπουλος, 2001 Άγγελος Σικελιανός, 2000 Γιώργος Σεφέρης

Κανείς δεν μπορεί ν' αμφιβάλλει για τις επιλογές, αφού πρόκειται για ονόματα μεγάλων πνευματικών δημιουργών που, αν όχι όλοι, τουλάχιστον οι περισσότεροι είναι γνωστοί στο πλατύ κοινό. Ωστόσο, αναρωτιέμαι αν το εγχείρημα του ΕΚΕΒΙ να πραγματοποιεί αυτές τις εκδηλώσεις είχε αντίκρυσμα. Θα ήταν χρήσιμο να γίνει μια σχετική έρευνα για να δούμε τ' αποτελέσματα. Αυτές οι εκδηλώσεις έφτασαν στον πολύ κόσμο ή έμειναν μεταξύ των υποψιασμένων; Και είναι χαρακτηριστικό ότι οι εν πολλοίς ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις πέρασαν χωρίς να τις καταλάβουμε! Πότε έγιναν, πού έγιναν, πώς δημοσιοποιήθηκαν; Θα παρατηρούσε κανείς ότι συνήθως το ΕΚΕΒΙ οργανώνει εκδηλώσεις για τον κλειστό κύκλο των υποψιασμένων. Κι αναρωτιέμαι αν τελικά ευοδώνεται ο σκοπός για τον οποίο οργανώθηκαν. Τι "κέρδισαν" αυτοί οι δημιουργοί; Εγιναν πιο γνωστοί στους Ελληνες, προστέθηκαν κάποια παραπάνω στοιχεία που θα μας κάνουν να πλησιάσουμε πιο διαβασμένοι το έργο τους;

Οταν στις πόλεις της περιφέρειας ζουν συγγραφείς με όνειρα

Η λογοτεχνική παραγωγή μακριά από τα «κέντρα» της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης

• Tου Νικου Βατοπουλου, Η Καθημερινή, Σάββατο, 5 Mαρτίου 2011

Μπορούμε να μιλήσουμε για «κατάργηση» της απόστασης, σήμερα που τα πάντα κινούνται ταχύτατα, όταν αναφερόμαστε στη λογοτεχνία; Το ζήτημα προκύπτει από την απόσταση που χωρίζει τον συγγραφέα από το κοινό, απόσταση που για να καλυφθεί χρειάζεται έναν ικανό αριθμό διαμέσων. Του εκδοτικού οίκου, του πωλητή, του βιβλιοπώλη, του δημοσιογράφου. Αναρωτιέται κανείς ποια είναι η «λογοτεχνική» δημοκρατία που μοιράζεται η Κομοτηνή ή η Αρτα με την οδό Σκουφά.

Φυσικά, πέρα από τη γειτνίαση με τη σχετική «έννοια» του κέντρου, αυτό που μετράει είναι η δύναμη του «στόμα με στόμα». Ενα καλό βιβλίο φθάνει, αργά ή γρήγορα στον αναγνώστη, αλλά πόσο πιο δύσκολο (ή πιο εύκολο) είναι για έναν συγγραφέα στην επαρχία να γράψει ένα μυθιστόρημα και να το εκδώσει σε μεγάλο εκδοτικό οίκο της Αθήνας. Συχνά, συγγραφείς που ζουν σε επαρχιακές πόλεις δεν γνωρίζουν ούτε κατ' όψιν τους ανθρώπους της αγοράς βιβλίου, όσους δηλαδή συναναστρέφονται οι «δημοφιλείς» (με ή χωρίς εισαγωγικά) του Κέντρου.

Παρ' όλα αυτά, οι περισσότεροι είναι ευτυχείς (και δικαίως) που ζουν στις πόλεις τους και εμπνέονται από αυτές. Υπάρχει όμως ένα ζήτημα, όχι ουσίας αλλά προβολής. Ιστορικά και συμβολικά, πολλοί συγγραφείς συνδέονται με τόπους, γενέθλιους ή επίκτητους. Ο Γιάννης Σκαρίμπας από την Αγία Ευθυμία Φωκίδας συνδέθηκε και με τη Χαλκίδα. Ο Καρυωτάκης με την Τρίπολη. Στις μέρες μας, ο Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος με την Ηλεία και ο Αργύρης Χιόνης με την Κορινθία (που την επέλεξε).

Συνειρμικά ανακαλεί κανείς ένα μεγάλο αριθμό συγγραφέων που τροφοδοτούν τη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία με εφαλτήριο πόλεις της επαρχίας. Ο Λευτέρης Μαυρόπουλος (Σέρρες), ο Γιάννης Μακριδάκης (Χίος), ο Σάκης Τότλης (Εδεσσα), ο Κώστας Λογαράς (Πάτρα), ο Κοσμάς Χαρπαντίδης (Καβάλα), ο Κώστας Ακρίβος (Βόλος), ο Θεόδωρος Γρηγοριάδης (Σέρρες), ο Αντώνης Κάλφας (Κατερίνη), ο Γιάννης Καισαρίδης (Βέροια), ο Γιάννης Πάσχος (Ιωάννινα)... Πολλοί αντλούν υλικό από τος γενέθλιες πόλεις, όπως ο Γιάννης Ξανθούλης (Αλεξανδρούπολη) ή η Ρέα Γαλανάκη (Πάτρα).

Ομως, ζητούμενο είναι πάντα ο συγγραφέας που είναι γέννημα-θρέμμα μιας πόλης, στο περιβάλλον της οποίας άρχισε να καταλαβαίνει τον κόσμο και να αισθάνεται την ανάγκη να γράψει. Είναι ευτυχία να νιώθει κανείς πλήρης σε μία επαρχιακή πόλη. Παρ' όλα αυτά, τίθεται ένα ζήτημα καθώς το βιβλίο είναι ένα προϊόν προς διακίνηση. Σε αναζήτηση αναγνωστών. Δίνουμε το βήμα σε δύο συγγραφείς να μοιραστούν μαζί μας τις σκέψεις τους. Τον Διαμαντή Αξιώτη από την Καβάλα και τον Μιχάλη Πιτένη από την Κοζάνη.

Συγγραφείς σε διακοπές

• Με το κείμενο του Ρολάν Μπαρτ «Οι διακοπές του συγγραφέα» (Μυθολογίες, 1957), αντιστρόφως ανάλογα μυθοποιήθηκαν οι διακοπές («ο μύθος που αναφέρεται στις ‘‘λογοτεχνικές διακοπές’’ επεκτείνεται πολύ πέρα από το καλοκαίρι») και απομυθοποιήθηκε «η καλοκάγαθη εικόνα του ‘‘συγγραφέα σε διακοπές’’». 

Παράλληλα, αναδείχθηκαν νέα είδη γραφής, που έχουν τις ρίζες τους στις καταγραφές των περιηγητών, η «ταξιδιωτική λογοτεχνία», τα ταξιδιωτικά ημερολόγια, ακόμα και η «τέχνη του ταξιδιού»: όλα συνδέονται με τη μετακίνηση των «ειδικευμένων στη διερεύνηση της ανθρώπινης ψυχής» (Μπαρτ), όπου η, πρόσκαιρη έστω, ακινησία (πνευματική και σωματική), κοινώς ραστώνη, είναι το ζητούμενο, ό, τι συγκέντρωσε ο Χέρμαν Εσε στην «Τέχνη της σχόλης», από τη διαρκή περιπλάνησή του σε τόπους και βιβλία.

Στον κόσμο του συγγραφέα η εγγύτητα και η απόσταση δεν είναι απλές κατηγορίες της κοινωνιολογίας ή της πρακτικής φιλοσοφίας. Η κύρια μετακίνησή του είναι «μονόδρομος» και ταυτόχρονα, αντιφατικά παράδοξα, διπλής κατεύθυνσης: ταξιδεύει διαρκώς, από το δωμάτιό του, στο κείμενο του κόσμου (φύση, πόλη, κοινωνία) και στον κόσμο του κειμένου, με όχημα τη γλώσσα και τη γραφή. Τον συντροφεύουν, όταν δεν τον καταδιώκουν ή καταπιέζουν, εικόνες, ιδέες, μνήμες, σαν απρόσκλητοι συνταξιδιώτες σε κουπέ του τρένου.

Από την ομηρική «Οδύσσεια» και το «Ταξίδι στο δωμάτιό μου» του Ξαβιέρ ντε Μεστρ, μέχρι τον «Γύρο του κόσμου σε 80 ημέρες» του Βερν ή το «Στην ακροθαλασσιά» του Ζαν Ντιντιέ Ουρμπέν, ο αληθινός συγγραφέας κινείται αδιάλειπτα στην «ποιητικότητα του κόσμου», για να θυμηθούμε τον πλανητικό φιλόσοφο Κώστα Αξελό, χωρίς όμως να λησμονεί και τους κινδύνους που επισημαίνει ο Μπαρτ, τον φανφαρονισμό και τη λογοδιάρροια.

Σε αντίθεση με τους πολιτικούς, τους αθλητές, τους δημοσιογράφους και τους εργαζόμενους, ο συγγραφέας δεν κάνει διακοπές: βρίσκεται σε διαρκείς διακοπές (από την παραγωγική μηχανή) και ταυτόχρονα είναι (κατ) αναγκασμένος να παράγει, με ενδιάμεσες διακοπές. Υπάρχει πιο βαρύ και ανθυγιεινό επάγγελμα από εκείνο του συγγραφέα;

• Tου Κωστα Θ. Καλφοπουλου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Πέμπτη, 15 Iουλίου 2010

Τι γυρεύει ο συγγραφέας στο facebook;

• Της Ρούλας Γεωργακοπούλου, TA NEA, Σάββατο 10 Ιουλίου 2010

• Επικοινωνούν με τους χιλιάδες διαδικτυακούς «φίλους» τους μέσω εμπρηστικών status (ελληνιστί η σκέψη της ημέρας), κάνουν post (αναρτούν) φωτογραφίες, βιντεάκια, άρθρα, δέχονται comments (σχόλια) και requests (αιτήματα φιλίας), αλλά δεν κάνουν add όποιον να ΄ναι. Οι έλληνες συγγραφείς αναδεικνύονται στην πιο δυναμική φυλή των facebookers

• ΠΕΤΡΟΣ ΤΑΤΣΟΠΟΥΛΟΣ (5.003 φίλοι)
• Βρισίδι, σχόλια και... ψηφιακό ξύλο

Τα status του Πέτρου Τατσόπουλου δεν αφήνουν τους facebookers σε χλωρό κλαρί: «Μη σας πω ότι έχω αρχίσει να νοσταλγώ την παλιά καλή σωματική επαφή, όταν πλακωνόμασταν στο ξύλο, τις ανοιγμένες μύτες, τις δαγκωνιές, τα σκισμένα γόνατα. Μέσα σ΄ αυτό το γαμημένο φατσομπούκι μπορούμε να σκοτώσουμε άνθρωπο με τα σχόλιά μας χωρίς καν να τον έχουμε αντικρύσει».

• Νοσταλγείτε τη σωματική βία; Απ΄ ό,τι βλέπω εδώ,η λεκτική κάνει καλύτερη δουλειά.

Στο facebook συμπεριφερόμαστε σαν τους χαρτοπαίκτες όπως ήμουν κι εγώ κάποτε. Σιγά- σιγά πας με τους ομοειδείς. Οι πολύ χειρότεροι από σένα δεν σε καλούν στο καρέ γιατί θα χάσουν τα λεφτά τους, εσύ δεν καλείς τους καλύτερους γιατί θα χάσεις εσύ τα λεφτά σου. Υπάρχει το comme il faut facebook, υπάρχει ένα άλλο που μοιάζει με πίνακα ανακοινώσεων, υπάρχει κι ένα τρίτο στο οποίο οι συγγραφείς εντρυφούν με κέφι. Είναι το χαοτικό facebook, μια κατάσταση ανεξέλεγκτη που ομολογώ ότι τις περισσότερες φορές το βρίσκω διασκεδαστικό, όσο βίαιο κι αν φαίνεται εκ πρώτης όψεως. Εκεί υπάρχει μεγάλη ανοχή, ανάλογα με τα όρια του καθενός. Μερικοί σπάνε, μερικοί κλαίνε, μερικοί ζητάνε συγγνώμη μερικοί οργίζονται. Είναι ένα είδος αρένας που δεν μπορείς να βρεις αλλού.

Πριν από δέκα μέρες η σελίδα του γέμισε από ευχές για την ονομαστική του εορτή. Ευχαριστώντας τους πάμπολλους φεϊσμπουκικούς του φίλους ο Πέτρος Τατσόπουλος έγραψε: «Μετά από αυτή την ιλαρά εορταστικών μηνυμάτων, ελπίζω από σήμερα να επανέλθουμε στους κανονικούς μας ρυθμούς: γαμοσταυρίδια, προσβλητικά σχόλια, παρανοήσεις κ.ο.κ. Μου έλειψαν οι χολερικοί και οι ευέξαπτοι».

• Μα τι είναι αυτά που γράφετε κύριε Τατσόπουλε; Μοιάζει σαν διευκόλυνση σε αλλότρια ακολασία.  

Ναι είναι, είναι. Βαριέμαι θανάσιμα το είδος του facebook που είναι κάτι σαν σαβουάρ βιβρ. Αγαπούλα μου τι κάνεις κ.λπ. Η αντίστοιχη λογοτεχνία και η αντίστοιχη συμπεριφορά μου προκαλούν κατάθλιψη. Πάντοτε προτιμούσα τους ανθρώπους που θα με βρίσουνε, αρκεί να είναι κι αυτοί διαθέσιμοι. Να, ας πούμε με έβρισε μια κοπέλα πριν από λίγο. Μου έγραψε «Ολο μαλακίες γράφεις. Δεν σε υποχρεώνει και κανένας. Γιατί τις γράφεις;». Εγώ της απάντησα «πολύ σωστά, εσένα όμως ποιος σε υποχρεώνει να τις διαβάζεις;». Θέλω να πω ότι αν είσαι έτοιμος να παίξεις επί ίσοις όροις ψηφιακό ξύλο, είσαι ευπρόσδεκτος. Εγώ δεν έχω διαγράψει κανέναν για τις απόψεις του, αντίθετα, εμένα με έχουν σβήσει πολλοί... Μου λένε «πώς μπορεί ένας συγγραφέας να μιλάει έτσι;». Τους συγγραφείς και τους ευνούχους τούς έχουν, φαίνεται, στην ίδια κατηγορία.

• Οι 5.003 «φίλοι» σας είναι σαν μια μικρή πόλη.

Αυτό είναι το όριο. Δεν μπορείς να έχεις παραπάνω από 5.000 φίλους στο ίδιο προφίλ. Πρέπει να ανοίξεις καινούργια σελίδα. Δεν έχω σκοπό να το κάνω, δεν είμαι πρεζόνι του facebook.[...] ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Τα καλύτερα βιβλία όλων των εποχών και το ΕΚΕΜΕΛ

Ένα απλό παράδειγμα: Η παραπάνω αφίσα περιλαμβάνει συγγραφείς της εποχής μας. Μεταξύ τους βρίσκεται και ο Τζέφρι Ευγενίδης που όμως δεν είναι δυνατό να λογίζεται ως Ελληνας. Ζει στο εξωτερικό, γράφει στα αγγλικά και εν πάση περιπτώσει δεν συγκαταλέγεται στο δυναμικό της νεοελληνικής λογοτεχνίας... Μήπως βρισκόταν και κάποιος από αυτούς που υπέγραψαν την επιστολή διαμαρτυρίας για το ΕΚΕΜΕΛ;

Η παρακάτω λίστα είναι του 2002 και παρουσιάζει μια σειρά συγγραφέων με τα βιβλία τους που ψηφίστηκαν ως οι καλύτεροι όλων των εποχών. Φυσικά όλες αυτές οι λίστες που βλέπουν το φως της δημοσιότητας κατά καιρούς έχουν το στοιχείο του σχετικού. Ωστόσο, δεν παύουν να πλησιάζουν στην αντικειμενικότητα. Διαβάστε, λοιπόν:

• Chinua Achebe, Nigeria, (b. 1930), Things Fall Apart
• Hans Christian Andersen, Denmark, (1805-1875), Fairy Tales and Stories 
• Jane Austen, England, (1775-1817), Pride and Prejudice
• Honore de Balzac, France, (1799-1850), Old Goriot 
• Samuel Beckett, Ireland, (1906-1989), Trilogy: Molloy, Malone Dies, The Unnamable
• Giovanni Boccaccio, Italy, (1313-1375), Decameron 
• Jorge Luis Borges, Argentina, (1899-1986), Collected Fictions 
• Emily Bronte, England, (1818-1848), Wuthering Heights 
• Albert Camus, France, (1913-1960), The Stranger
• Paul Celan, Romania/France, (1920-1970), Poems. 
• Louis-Ferdinand Celine, France, (1894-1961), Journey to the End of the Night 
• Miguel de Cervantes Saavedra, Spain, (1547-1616), Don Quixote 
• Geoffrey Chaucer, England, (1340-1400), Canterbury Tales 
• Anton P Chekhov, Russia, (1860-1904), Selected Stories 
• Joseph Conrad, England,(1857-1924), Nostromo 
• Dante Alighieri, Italy, (1265-1321), The Divine Comedy 
• Charles Dickens, England, (1812-1870), Great Expectations
• Denis Diderot, France, (1713-1784), Jacques the Fatalist and His Master
• Alfred Doblin, Germany, (1878-1957), Berlin Alexanderplatz 
• Fyodor M Dostoyevsky, Russia, (1821-1881), Crime and Punishment; The Idiot; The Possessed; The Brothers Karamazov 
• George Eliot, England, (1819-1880), Middlemarch
• Ralph Ellison, United States, (1914-1994), Invisible Man 
• Euripides, Greece, (c 480-406 BC), Medea 
• William Faulkner, United States, (1897-1962), Absalom, Absalom; The Sound and the Fury 
• Gustave Flaubert, France, (1821-1880), Madame Bovary; A Sentimental Education
• Federico Garcia Lorca, Spain, (1898-1936), Gypsy Ballads 
• Gabriel Garcia Marquez. Colombia, (b. 1928), One Hundred Years of Solitude; Love in the Time of Cholera
• Gilgamesh, Mesopotamia (c 1800 BC). 
• Johann Wolfgang von Goethe, Germany, (1749-1832), Faust
• Nikolai Gogol, Russia, (1809-1852), Dead Souls 
• Gunter Grass, Germany, (b.1927), The Tin Drum
• Joao Guimaraes Rosa, Brazil, (1880-1967), The Devil to Pay in the Backlands
• Knut Hamsun, Norway, (1859-1952), Hunger.  
• Ernest Hemingway, United States, (1899-1961), The Old Man and the Sea 
• Homer, Greece, (c 700 BC), The Iliad and The Odyssey 
• Henrik Ibsen, Norway (1828-1906), A Doll's House
• The Book of Job, Israel. (600-400 BC).  
• James Joyce, Ireland, (1882-1941), Ulysses 
• Franz Kafka, Bohemia, (1883-1924), The Complete Stories; The Trial; The Castle Bohemia
• Kalidasa, India, (c. 400), The Recognition of Sakuntala
• Yasunari Kawabata, Japan, (1899-1972), The Sound of the Mountain
• Nikos Kazantzakis, Greece, (1883-1957), Zorba the Greek 
• DH Lawrence, England, (1885-1930), Sons and Lovers
• Halldor K Laxness, Iceland, (1902-1998), Independent People
• Giacomo Leopardi, Italy, (1798-1837), Complete Poems 
• Doris Lessing, England, (b.1919), The Golden Notebook
• Astrid Lindgren, Sweden, (1907-2002), Pippi Longstocking
• Lu Xun, China, (1881-1936), Diary of a Madman and Other Stories
• Mahabharata, India, (c 500 BC). 
• Naguib Mahfouz, Egypt, (b. 1911), Children of Gebelawi 
• Thomas Mann, Germany, (1875-1955), Buddenbrook; The Magic Mountain 
• Herman Melville, United States, (1819-1891), Moby Dick
• Michel de Montaigne, France, (1533-1592), Essays.
• Elsa Morante, Italy, (1918-1985), History 
• Toni Morrison, United States, (b. 1931), Beloved
• Shikibu Murasaki, Japan, (N/A), The Tale of Genji Genji
• Robert Musil, Austria, (1880-1942), The Man Without Qualities 
• Vladimir Nabokov, Russia/United States, (1899-1977), Lolita
• Njaals Saga, Iceland, (c 1300).  
• George Orwell, England, (1903-1950), 1984
• Ovid, Italy, (c 43 BC), Metamorphoses
• Fernando Pessoa, Portugal, (1888-1935), The Book of Disquiet
• Edgar Allan Poe, United States, (1809-1849), The Complete Tales 
• Marcel Proust, France, (1871-1922), Remembrance of Things Past
• Francois Rabelais, France, (1495-1553), Gargantua and Pantagruel
• Juan Rulfo, Mexico, (1918-1986), Pedro Paramo
• Jalal ad-din Rumi, Afghanistan, (1207-1273), Mathnawi 
• Salman Rushdie, India/Britain, (b. 1947), Midnight's Children
• Sheikh Musharrif ud-din Sadi, Iran, (c 1200-1292), The Orchard
• Tayeb Salih, Sudan, (b. 1929), Season of Migration to the North
• Jose Saramago, Portugal, (b. 1922), Blindness 
• William Shakespeare, England, (1564-1616), Hamlet; King Lear; Othello
• Sophocles, Greece, (496-406 BC), Oedipus the King
• Stendhal, France, (1783-1842), The Red and the Black 
• Laurence Sterne, Ireland, (1713-1768), The Life and Opinions of Tristram Shandy
• Italo Svevo, Italy, (1861-1928), Confessions of Zeno 
• Jonathan Swift, Ireland, (1667-1745), Gulliver's Travels 
• Leo Tolstoy, Russia, (1828-1910), War and Peace; Anna Karenina; The Death of Ivan Ilyich and Other Stories
• Thousand and One Nights, India/Iran/Iraq/Egypt, (700-1500). 
• Mark Twain, United States, (1835-1910), The Adventures of Huckleberry Finn
• Valmiki, India, (c 300 BC), Ramayana 
• Virgil, Italy, (70-19 BC), The Aeneid
• Walt Whitman, United States, (1819-1892), Leaves of Grass 
• Virginia Woolf, England, (1882-1941), Mrs. Dalloway; To the Lighthouse
• Marguerite Yourcenar, France, (1903-1987), Memoirs of Hadrian

Οπως παρατηρούμε, τα μόνα ελληνικά ονόματα είναι αυτά του Ομήρου, του Σοφοκλή, και του  Καζαντζάκη! Εχουν κυκλοφορήσει κι άλλες λίστες από δω κι από κει και πάντοτε με μανία ψάχνω να εντοπίσω ονόματα Ελλήνων!  Οπως και σ' έναν ογκώδη τόμο που αγόρασα προσφάτως και που παρουσιάζει "501 Great Writers" [general editor: Julian Patrick, APPLE]. Ονόματα ελληνικά: Ομηρος, Σαπφώ, Αισχύλος, Πίνδαρος, Σοφοκλής, Ευριπίδης, Αριστοφάνης, Πλάτων, Καβάφης, Καζαντζάκης!!! Εως εδώ. Μην σκεφτείτε ότι υπάρχει άλλο ελληνικό όνομα, εκτός ίσως από αυτό της Μάγιας Αγγέλου, η οποία βεβαίως είναι αμερικανίδα και κράτησε το όνομα του έλληνα με τον οποίο είχε κάποτε παντρευτεί.

Τι θέλω να πω; Γελάω προκαταβολικά κι αυτό έχει σχέση με το περιώνυμο Ευρωπαϊκό Κέντρο Μετάφρασης Λογοτεχνίας και Επιστημών του Ανθρώπου [ΕΚΕΜΕΛ], που έχει αναπτύξει μια αξιόλογη δραστηριότητα, αλλά δυστυχώς αποφασίστηκε η διακοπή της επιχορήγησης κι αυτό οδήγησε 450 ανθρώπους κυρίως των γραμμάτων να υπογράψουν μια επιστολή διαμαρτυρίας προς τον υπουργό Πολιτισμού, προσδοκώντας να "βρει έναν τρόπο για να μπορέσει το ΕΚΕΜΕΛ να συνεχίσει το πλούσιο και απαραίτητο στους καιρούς μας έργο του". Σαφώς και τάσσομαι υπέρ της συνέχισης της επιχορήγησης, αλλά αναρωτιέμαι ποιο είναι το "πλούσιο" έργο του ΕΚΕΜΕΛ; 

Είναι βέβαιο ότι όλοι οι συγγραφείς που το παλισιώνουν είχαν και έχουν εναποθέσει ελπίδες για τη μετάφραση των έργων τους σε μια από τις παγκόσμιες γλώσσες, δηλαδή τα αγγλικά ή τα γαλλικά, ώστε να γίνουν γνωστοί στο εξωτερικό, να διαδοθεί το έργο τους και να κατακτήσουν τη θέση που τους αξίζει!!! Μέχρι σήμερα λοιπόν έχουν μεταφραστεί αρκετά έργα ζώντων ελλήνων συγγραφέων, αλλά δυστυχώς δεν έχουμε δει να καταλαμβάνουν μια θέση στο πάνθεο των "Great Writers".  

Κι αφού δεν βλέπουμε κάτι τέτοιο, γιατί το κράτος να επιδοτεί ένα κέντρο που μάλλον θα πρέπει να αμφισβητείται η συνεισφορά του στη λογοτεχνία, πέρα από την καλλιέργεια δημοσίων σχέσεων και τίποτε περισσότερο. Κι εδώ που τα λέμε, τα τελευταία χρόνια βλέπουμε μια διαρκή κινητικότητα των ελλήνων συγγραφέων που κατά κανόνα είναι μέλη της Εταιρείας Συγγραφέων, να πηγαινοέρχονται σε χώρες του εξωτερικού για τη διάδοση του έργου τους.  
Μπορεί, λοιπόν, η ελληνική γλώσσα να έχει περιορισμένο κοινό, αλλά αφού τόσα έργα νεοελλήνων έχουν μεταφραστεί, γιατί δεν αποτυπώνεται η απήχησή τους και στις διάφορες λίστες;; Κάποτε αυτοί οι νεοέλληνες που κρατούν τα κλειδιά της δημοσιότητας, θα πρέπει να προσγειωθούν. Η προβολή της νεοελληνικής λογοτεχνίας στο εξωτερικό έχει γίνει πανάκεια για κάποιους. Κι αν προβάλλεται η λογοτεχνία μας, με τον τρόπο που προβάλλεται, μήπως μπορούμε κάποτε να μάθουμε το αποτέλεσμα αυτής της προβολής; Αν ένα έργο είναι σπουδαίο, ας το δούμε επιτέλους αποτυπωμένο κάπου! Να πληρώνουμε το ΕΚΕΜΕΛ για ποιο λόγο; Για τη χαρά ορισμένων διαπλεκόμενων νεοελλήνων που κλασαυχενίζονται ότι κρατούν στα χέρια τους τα κλειδιά του λογοτεχνικού παραδείσου, επειδή ένα μυθιστόρημά τους μεταφράστηκε στην αγγλική ή τη γαλλική γλώσσα, κι επειδή πηγαινοέρχονται στην Εσπερία κατά τη διάρκεια των εκθέσεων βιβλίου; 
Αχ ρε Καβάφη!!! Κανένα "ΕΚΕΜΕΛ" δεν χρειάστηκε για να γίνεις παγκόσμιος...

Συγγραφείς επί πιστώσει!

Το άνοιγμα του φακέλου που περιέχει ένα καινούργιο βιβλίο, εξακολουθεί να προκαλεί έκπληξη, χαρά, ενθουσιασμό ή πολλών ειδών απογοητεύσεις. Τα ευχάριστα συναισθήματα δεν χρειάζονται πολλές αναλύσεις. Τα δυσάρεστα, οι απογοητεύσεις, έχουν πολλές αιτίες: είτε γιατί ένα καλό βιβλίο είχε μια κακή τυποεκδοτική μεταχείριση, είτε γιατί το αδικεί η μετάφραση, είτε, είτε... Τον τελευταίο καιρό υπάρχει ακόμα ένας λόγος που δημιουργεί απογοητεύσεις τέτοιου είδους: όταν διαπιστώνεται (και δεν θέλει ιδιαίτερες γνώσεις να το καταλάβει κανείς) ότι τα βιβλία που φτάνουν δεν είναι επιλογές των εκδοτών, αλλά πληρωμένες δραστηριότητες με επίδοξους συγγραφείς.

Είναι γνωστό ότι υπάρχουν πολλοί επίδοξοι συγγραφείς και πολλοί εκδότες που τους φιλοξενούν. Αλλά τώρα τελευταία (θες η κρίση, θες οι διαφόρων ειδών αισθητικές εκπτώσεις) αρχίζουν να φτάνουν τέτοιου είδους βιβλία από ιστορικούς και μεγάλους εκδότες.

Οι υποθέσεις είναι πάνω κάτω κοινές. Παραπέμπουν στην πρόσφατη ιστορία, οι ήρωές τους δρουν σε πολέμους, εξορίες, προσφυγιά, κ.λπ., κάποια στιγμή συναντιούνται -οι ίδιοι ή οι απόγονοί τους- σε σημερινό χρόνο και αποτιμούν τις εμπειρίες του. Είναι συνήθως αυτοβιογραφικές ιστορίες, που συχνά λειτουργούν ως διέξοδος, ως παρηγορία, ως δημόσια εξομολόγηση για όσους επιλέγουν να δημοσιοποιήσουν συναισθήματα και προσωπικές περιπέτειες, συνοδευόμενοι πάντα από την καλή πρόθεση ότι συμβάλλουν στη γνώση και τη λογοτεχνία.

Από τη μεριά των επίδοξων συγγραφέων κάπως έτσι έχουν τα πράγματα. Από τη μεριά των εκδοτών όμως; Κάποιοι προσπαθούν να επιβιώσουν μ’ αυτόν τον τρόπο (και σήμερα ακόμα περισσότεροι), κάποιους τους κυνηγάει πάντα η επιτυχία της Μάιρας Παπαθανασοπούλου και της Μάρας Μεϊμαρίδη και πάντα πιστεύουν ότι η δική τους έκδοση θα είναι το επόμενο μπεστ σέλερ. Μέσα σ’ όλα αυτά εκείνο που μοιάζει ν’ απομακρύνεται όλο και περισσότερο είναι το εκδοτικό κριτήριο. Σημείο των καιρών και αυτό!

• Tης Ολγας Σελλα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 11/02/2010

Λογοτεχνία όπως τη χάραξαν οι πένες τους

ΜΕΓΑΛΗ ΕΚΘΕΣΗ ΜΕ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΑ ΠΟΙΗΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ

Παλαμάς, Παπαδιαμάντης, Καζαντζάκης, Σεφέρης, Ελύτης, Εμπειρίκος. Συγγραφείς και ποιητές που θα βρεθούν νοερά κοντά μας, μέσω μιας έκθεσης χειρογράφων τους
«Τα χειρόγραφα, με τις μουντζούρες τους μαζί, μεταφέρουν τον παλμό του χεριού που τα χάραξε και προκαλούν συγκίνηση, όπως συγκίνηση προκαλεί το να δεις από κοντά ένα διάσημο πίνακα, που τον έχεις δει χιλιάδες φορές σε φωτογραφίες», λέει στα «ΝΕΑ» ο ποιητής Αντώνης Φωστιέρης, συνεκδότηςμαζί με τον Θανάση Νιάρχο- του λογοτεχνικού περιοδικού «Η Λέξη». Το περιοδικό γιορτάζει τα 200 τεύχη του με μια έκθεση χειρογράφων με τον γενικό τίτλο «Scripta manent» (Τα γραπτά μένουν), η οποία περιλαμβάνει χειρόγραφα συνεργατών του, αλλά και χειρόγραφα παλαιότερων συγγραφέων και ποιητών που δανείστηκε από αρχεία, συγγενείς και φίλους των δημιουργών.

Κάπου 230 χειρόγραφα θα εκτεθούν στην έκθεση που εγκαινιάζεται την Τρίτη 3/11 στον χώρο «Τεχνόπολις». Θα υπάρχει ένα χειρόγραφο ανά δημιουργό, συνοδευόμενο από φωτογραφία του. Ένα από τα παλαιότερα χειρόγραφα είναι του Κωστή Παλαμά, η συλλογή όμως φτάνει μέχρι σημερινούς νεώτατους- και 25άρηδες- ποιητές. Θα υπάρχουν και χειρόγραφα δημιουργών από άλλους καλλιτεχνικούς χώρους (όπως ο Μινωτής, ο Χατζιδάκις, ο Τσαρούχης) έτσι ώστε να δίνεται μία κατά το δυνατόν πανοραμική εικόνα του νεώτερου ελληνικού πολιτισμού.

«Η έκθεση γίνεται σε μια εποχή που το χειρόγραφο, με την ποικιλότητά του, εκλείπει ως είδος και τη θέση του, μετά τη μεσοβασιλεία του δακτυλόγραφου, παίρνει η ομοιόμορφη και άψογη σελίδα του υπολογιστή», λέει ο συνεκδότης της «Λέξης». «Το χειρόγραφο είναι το δακτυλικό αποτύπωμα του δημιουργού. Η "λέξη", που έδωσε το όνομά της και στο περιοδικό, είναι το μικρότερο κύτταρο του λόγου. Κατά τον ίδιο τρόπο το παλιό χειρόγραφο είναι το σημείο από το οποίο ξεκινάει το λογοτεχνικό έργο. Κάθε έργο περνάει μια περιπέτεια. Ξέρουμε τη συνέχειά του, με την έκθεση χειρογράφων μαθαίνουμε και την αφετηρία του. Το να βλέπεις, λ.χ., τη "Λήθη", το περίφημο ποίημα του Λορέντζου Μαβίλη, είναι κατά κάποιο τρόπο σαν να βλέπεις από κοντά την "Τζοκόντα"», καταλήγει.

ΙΝFΟ

Η έκθεση «Scripta manent» εγκαινιάζεται την Τρίτη 3/11, στις 20.30, στην «Τεχνόπολι»

«Μόνο ένα χαρτί κι ένα μολύβι»

Το υλικό αυτό θα κυκλοφορήσει αργότερα και ως έκδοση, ως λεύκωμα.

Είναι, πιστεύει ο Αντώνης Φωστιέρης, μια έκθεση που σε τέτοια έκταση δεν έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στο παρελθόν. Αν έγινε εφικτή η πραγματοποίησή της είναι και γιατί, «η λογοτεχνία δεν χρειάζεται όσα χρειάζονται άλλες τέχνες, όπως η ζωγραφική ή η γλυπτική.

Διαθέτει λιτά μέσα και είναι μοναχική απασχόληση. Έχει ανάγκη μόνο ένα φύλλο χαρτί και ένα μολύβι».

Στα εγκαίνια, πέραν του Αντώνη Φωστιέρη, θα μιλήσει και ο φιλόλογος και κριτικός Κώστας Γεωργουσόπουλος. Τα χειρόγραφα που θα εκτίθενται είναι είτε αυτοτελή ποιήματα είτε αποσπάσματα από ευρύτερα κείμενα. Η έκθεση θα πραγματοποιηθεί στην Αίθουσα Άγγελος Σικελιανός, ένα από τα ανακαινισμένα στρογγυλά κτίρια του παλιού Φωταερίου.

• Του Μανώλη Πιμπλή, ΤΑ ΝΕΑ: Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2009

Μέσα στον κόσμο που βράζει...

• Γράφει η Σοφία Νικολαΐδου, ΤΑ ΝΕΑ, Σάββατο 27 Ιουνίου 2009
  

Η λογοτεχνία παρηγορεί, η λογοτεχνία ανακαλύπτει. Η λογοτεχνία χώνει τη μύτη της παντού. Η λογοτεχνία επινοεί. Η λογοτεχνία μάς μαθαίνει πράγματα. «Η λογοτεχνία είναι η απόδειξη πως η ζωή δεν αρκεί». Η φετινή σοδειά ήταν χορταστική και αξιανάγνωστη

• Σύγχρονοι κλασικοί

• Ρhilip Roth ΦΕΥΓΕΙ ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ
• Μτφ: Κατερίνα Σχινά, Πόλις, 2009, σελ. 324, 17 ευρώ

Το μυθιστόρημα θέλει ηλικία, όχι νιάτα. Ο Φίλιπ Ροθ το αποδεικνύει περίτρανα. Στο τελευταίο βιβλίο του, ο διάσημος ήρωας και alter ego του, ο γερασμένος πια Νέιθαν Ζούκερμαν, ζει στην ορεινή Νέα Αγγλία και γράφει απερίσπαστος. Όταν επιστρέφει στη Νέα Υόρκη, όλα έχουν αλλάξει. Τρεις συναντήσεις θα διαρρήξουν το περίκλειστο σύμπαν του. Μια νεαρή θελκτική γυναίκα, μια ηλικιωμένη πρώην ακαταμάχητη μούσα, ένας αδίστακτος νεαρός βιογράφος. Γραμμένο με την αναγνωρισμένη- και αναγνωρίσιμη- μαεστρία του Ροθ.

• Salman Rushdie Η ΓΗΤΕΥΤΡΑ ΤΗΣ ΦΛΩΡΕΝΤΙΑΣ
• Μτφ - πρόλογος: Γιώργος- Ίκαρος Μπαμπασάκης, Ψυχογιός, σελ. 423, 19 ευρώ

Δύση και Ανατολή του 15ου και του 16ου αιώνα. Φλωρεντία των Μεδίκων και πρωτεύουσα της Μογγολίας. Έπειτα από πολύχρονη έρευνα, ο Ρούσντι κατασκευάζει έναν στρόβιλο μυθοπλασίας, μια κιβωτό αφηγήσεων, όπως το σταθερό του πρότυπο, οι Χίλιες και μία νύχτες. Ένας αυτοκράτορας που ζωντανεύει με τη δύναμη του νου τα πλάσματα της φαντασίας του. Ένας Ευρωπαίος ταξιδευτής που αφηγείται μια απίθανη ιστορία. Ένα κινούμενο πλήθος ηρώων, χιούμορ και αισθησιασμός.

• Λογοτεχνία και πολιτική

• Stieg Larson ΤΟ ΚΟΡΙΤΣΙ ΜΕ ΤΟ ΤΑΤΟΥΑΖ
• Μτφ: Γιώργος Μαθόπουλος, πρόλ. Μανώλης Πιμπλής, Ψυχογιός, σελ. 660, 22 ευρώ

Ο δημοσιογράφος Λάρσον με το πρώτο βιβλίο πούλησε εκατομ μύρια αντίτυπα, μεταφράστηκε, έγινε διάσημος. Πέθανε, δεν πρόλαβε να χαρεί την πανηγυρική υποδοχή. Ένα μυθιστόρημα για τον «προσεκτικά μπαζωμένο κόσμο φρικτών εγκλημάτων». Θρίλερ με θέμα την πολιτική, τις οικονομικές απάτες, τις νέες φασιστικές απειλές, την πορνεία, το τράφικινγκ, τις μυστικές υπηρεσίες, τα ψυχιατρεία, τον μισογυνισμό. Καταιγιστική δράση, οργιαστική μυθοπλασία.

• Αleksandr Solzhenitsyn ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ ΓΚΟΥΛΑΓΚ
• Μτφ: Κίρα Σίνου, Πάπυρος, σελ. 681, 23 ευρώ

Ένα βιβλίο για τη χώρα του τρόμου. Μια τοιχογραφία του συστήματος των φυλακών και των στρατοπέδων στην πρώην Σοβιετική Ένωση από το 1918 έως το 1956- κυρίως κατά τη σταλινική περίοδο. Προσωπική εμπειρία και μαρτυρίες 227 κρατουμένων από τον εγκλεισμό στα γκούλαγκ. Περιγραφές άγριου ρεαλισμού και χιούμορ. Δεν είναι μυθοπλασία, δυστυχώς.

• Αleksandr Solzhenitsyn ΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΤΟΥ ΙΒΑΝ ΝΤΕΝΙΣΟΒΙΤΣ
• Μτφ: Δ.Β. Τριανταφυλλίδης, Πάπυρος, σελ. 709, 14 ευρώ

Το βιβλίο που χάρισε στον Σολζενίτσιν το βραβείο Νομπέλ. Μυθιστόρημα, ιστορία, χρονικό, ημερολόγιο. Πιο πολύ: μανιφέστο ελευθερίας. Ένα βιβλίο γραμμένο στο κατώφλι της πύλης ζωντανών και νεκρών. Έφερε στο φως τα φρικτά εγκλήματα του σταλινικού καθεστώτος και απέδειξε τη δύναμη της λογοτεχνίας να αφυπνίζει συνειδήσεις. Το κείμενο ενός μοναχικού στοχαστή που προκάλεσε παθιασμένες συζητήσεις, ακόμα και συμπλοκές. Ολοζώντανη αφήγηση.

• Julio Cortazar ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥΕΛ
• Μτφ: Β. Κνήτου, Κέδρος, σελ. 578, 22 ευρώ

Ένα βιβλίο με θέμα την πολιτική κατάσταση στη Λατινική Αμερική. Χωρίς π ολιτικάντικες κορόνες. Ένα βιβλίο που γιορτάζει τη ζωή και τη γραφή, αλλά δεν κλείνει τα μάτια στον ζόφο. Ένας συγγραφέας που αναμειγνύει λογοτεχνικά είδη. Ο αφηγητής απαιτεί «μια αξιοπρέπεια κοινή για όλους τους ανθρώπους, σε μια γη απαλλαγμένη πια απ΄ αυτόν τον καθημερινό ορίζοντα από κυνόδοντες και δολάρια». Γραμμένο με ανεξίτηλο ύφος.

• Επιστημονική φαντασία, αισθήσεις, παραισθήσεις

• Jonathan Lethem ΟΠΛΟ ΜΕΤΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ
• Μτφ: ΓιώργοςΊκαρος Μπαμπασάκης, Ελληνικά Γράμματα, σελ. 370, 19 ευρώ

Μέσα του 21ου αιώνα, ΗΠΑ. Τα ναρκωτικά είναι ελεύθερα, τα ζώα «εξελιγμένα», τα βρέφη μεγαλώνουν απότομα. Ένας γιατρός δολοφονείται μυστηριωδώς κι ένας ντετέκτιβ αναλαμβάνει την υπόθεση. Ο Τζόναθαν Λέθεμ παντρεύει την επιστημονική φαντασία με το αστυνομικό μυθιστόρημα. Συνδυάζει το στυλ του Τσάντλερ με το όραμα του Φίλιπ Ντικ. Όμως το μείγμα σε ορισμένες σελίδες κουράζει.

• Αmelie Νothomb ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΧΕΛΙΔΟΝΙΟΥ
• Μτφ: Γιώργος Καράμπελας, Αλεξάνδρεια, σελ. 99, 10,50 ευρώ

Ένας άντρας που αποφασίζει να σκοτώσει τις αισθήσεις του. Καταλήγει πληρωμένος δολοφόνος. Ερωτεύεται το τελευταίο θύμα του, μετά θάνατον. Η Αμελί Νοτόμπ γράφει για τις αισθήσεις και τις παραισθήσεις. Ευπρόσωπο κείμενο, λείπει όμως αυτό που θα μπορούσε να το απογειώσει. Ο τόνος της αφηγηματικής φωνής ηχεί παράφωνα: δημιουργεί την εντύπωση πως η μυθοπλασία υφαίνεται για να διατυπωθούν οι σκέψεις της συγγραφέως και όχι του ήρωα.

• Μichail Βulgakov ΤΑ ΜΟΙΡΑΙΑ ΑΥΓΑ
• Εισαγωγή- μτφσχόλια: Δ.Β. Τριανταφυλλίδης, Αρμός, σελ. 205

Ο πρώτος που διάβασε το διάσημο μυθιστόρημα του συγγραφέα του Ο μαιτρ και η Μαργαρίτα ήταν ο Στάλιν. Ο Μπόρχες το χαρακτήρισε «το μοναδικό μυθιστόρημα στην ιστορία της παγκόσμιας λογοτεχνίας». Στο συγκεκριμένο βιβλίο, ο Μπουλγκάκοφ χλευάζει τον τυχοδιωκτισμό και την άγνοια στελεχών του σιδηροπυρηνικού σοβιετικού καθεστώτος. Σάτιρα, ειρωνεία και λυρισμός, ταυτόχρονα. Ο συγγραφέας κατηγορήθηκε για μικροαστισμό και νεοαστικές αντιλήψεις, φυσικά, από τους καθεστωτικούς.

• Αndrei Κurkow ΟΙ ΠΙΓΚΟΥΙΝΟΙ ΔΕΝ ΠΕΘΑΙΝΟΥΝ ΑΠ΄ ΤΟ ΚΡΥΟ
• Μτφ: Σταυρούλα Αργυροπούλου, Καστανιώτης, σελ. 478

Ένας πιγκουίνος χάνεται. Ένας δημοσιογράφος φτάνει μέχρι την Τσετσενία για να τον βρει. Ουκρανικές εκλογές. Ανάπηροι αθλητές. Βόσνιοι εγκληματίες πολέμου. Παράγκες- κρεματόρια. Ένα μυθιστόρημα για τη σύγχρονη μετασοβιετική Ουκρανία, γραμμένο με γκροτέσκο χιούμορ και ανατριχιαστικές ομοιότητες με πράγματα που ζούμε στην Ελλάδα. Ξέφρενη μυθοπλασία: αποκαλύπτει πως τα άτομα επιβιώνουν από τύχη και παίρνοντας σκληρά διδάγματα σε ένα κράτος που μεριμνά για τους πολιτικούς του και όχι για τους πολίτες του. Σας θυμίζει κάτι;

• Christa Wolf ΜΟΙΡΑΣΜΕΝΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ
• Μτφ, εισαγωγή και σχόλια: Κυριακή Χρυσομάλλη-Ηenrich, University Studio Ρress, σελ. 299, 15 ευρώ

Το πρώτο μυθιστόρημα της ογδοντάχρονης πλέον Βολφ. Προδημοσιεύθηκε το 1963 σε ένα περιοδικό και γνώρισε τρανταχτή επιτυχία. Μέσα σε έναν χρόνο αναδείχθηκε σε «σοσιαλιστικό μπεστ σέλερ». Πούλησε 160.000 αντίτυπα, έγινε ταινία. Παρά το γεγονός ότι το κείμενο δεν είναι γραμμένο με τις ωμές συμβάσεις του σοσιαλιστικού ρεαλισμού, το καθεστώς αναγκάστηκε να το αποδεχτεί. Δεν μπορούσε να κάνει διαφορετικά: είχε προηγηθεί η ηχηρή λαϊκή αποδοχή.

• Dmitri Βortnikov ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ ΦΡΙΤΣ
• Μτφ: Β. Τριανταφυλλίδης, επιμ.: Ντίνα Σαμοθράκη, Scripta, σελ. 238, 14 ευρώ

Τι γνωρίζουμε για τη νέα γενιά της ρωσόφωνης λογοτεχνίας; Ο Ντμίτρι Μπόρντνικοφ γράφει το «έπος του κακού». Άλλοι τον παρομοιάζουν με τον Ζενέ κι άλλοι με τον Σελίν. Με θρυμματισμένη γλώσσα μιλά για την ασάλευτη ζωή στη ρωσική επαρχία, την κόλαση του σοβιετικού Κόκκινου Στρατού και τη μετάβαση από την παιδική αθωότητα στον ανδρισμό. Αποδίδει τη δυστοπία τής πάλαι ποτέ Σοβιετικής Ένωσης μέσα από έναν αγχωτικό, θραυσματικό, αναβράζοντα λόγο.

• James Μeek ΤΩΡΑ ΑΡΧΙΖΟΥΜΕ ΤΗΝ ΚΑΘΟΔΟ ΜΑΣ
• Μτφ: Μαρίνα Τουλγκαρίδου, Τόπος, σελ. 420, 20 ευρώ

21ος αιώνας. Ο συγγραφέας Άνταμ Κέλας βρί σκεται υπό διάλυση: διαζευγμένος, χωρίς την απαιτούμενη στοχοπροσήλωση. Τον περιφρονεί η φίλη του και το σινάφι. Δέχεται να γίνει πολεμικός ανταποκριτής για την εφημερίδα του. Αφγανιστάν, μεσοαστικό Λονδίνο, βαλτόνερα του αμερικανικού Νότου. Πανίσχυρη μυθοπλασία. Έρωτας και πολιτική. Αφηγηματική τέχνη και ανελέητο παίγνιο ανάμεσα στη φαντασίωση και την πραγματική πραγματικότητα.

• Santiago Roncogliolo ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΜΙΑΣ ΚΥΡΙΑΣ
• Μτφ: Μαργαρίτα Μπονάτσου, Καστανιώτης, σελ. 311, 19 ευρώ

Μια κυρία καλής οικογενείας επιθυμεί να γράψει τα απομνημονεύματά της. Πατέρας της ο «Μπερλουσκόνι των Τροπικών». Όμως η συγγραφική έρευνα φέρνει στο φως σχέσεις της οικογένειας με τον φασισμό, τη Μαφία, τη CΙΑ, τις δικτατορίες του Τρουχίλιο και του Μπατίστα. Το βιβλίο έχει στοιχεία κωμωδίας, θρίλερ και ιστορικού μυθιστορήματος. Μιλά για τους VΙΡ της δυστυχίας. «Είμαστε μόνο αυτό που η ζωή μάς επιτρέπει» αποφαίνεται πικρά μια ηρωίδακαι πολύ πιθανόν να έχει δίκιο.

• Εδώ Αμερική

• Jay ΜcΙnerney Η ΚΑΛΗ ΖΩΗ
• Μτφ: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, Πόλις, σελ. 501, 20 ευρώ

Νέα Υόρκη, λίγο πριν και λίγο μετά την πτώση των Δίδυμων Πύργων. Ένα χρυσό ζευγάρι, η Κορίν και ο Ράσελ, κι ένα ζευγάρι με προβλήματα επικοινωνίας, ο Λουκ και η Σάσα, βρίσκονται σε βρασμό. Η Κορίν με τον Λουκ γνωρίζονται στο σημείο μηδέν. Το μυθιστόρημα επιλέγει μια κρίσιμη ιστορική στιγμή, την ώρα ο φόβος συναντά την έξαψη. Οι ήρωες παλεύουν με τα νέα δεδομένα ζωής και τις καλά εδραιωμένες ενοχές τους. Ένα μυθιστόρημα για τα συγκλονιστικά γεγονότα που συναρπάζουν όσο και οι μεγάλοι έρωτες.

• Τoni Μorrison ΕΛΕΟΣ
• Μτφ- σημειώσειςεπίμετρο: Κατερίνα Σχινά, Νεφέλη, σελ. 223, 16,50 ευρώ

Η πολυβραβευμένη Τόνι Μόρισον γράφει ένα μυθιστόρημα για τις ρίζες της αφροαμερικανικής περιπέτειας. Η ταξική καταγωγή, η θρησκευτική πίστη και το χρώμα του δέρματος προκαθορίζουν τη ζωή των ηρώων. Αριστοκράτες, μικροκτηματίες, υπηρέτες, εργάτες, νέγροι σκλάβοι, πρεσβυτεριανοί, πουριτανοί, αναβαπτιστές, καθολικοί. «Ασπρισμένοι άντρες» και μαύροι. Αφηγηματικός ρυθμός, αστραφτερή πρόζα.

• Cormac ΜcCarthy ΠΕΔΙΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ
• Μτφ: Αλέκος Μπενρουμπής, Καστανιώτης, σελ. 364, 20 ευρώ

Πρόκειται για τον τρίτο τόμο της περίφημης Τριλογίας των συνόρων του συγγραφέα. Νέο Μεξικό, φθινόπωρο του 1952. Δύο ραντσέρηδες παρακολουθούν τη ζωή τους να αλλάζει. Ο παλιός κόσμος πεθαίνει. Πλήθος ηρώων που εντυπώνονται. Κεντημένη γραφή, χωρίς περιττά λίπη. Υποδόριο- άλλοτε ανελέητο- χιούμορ. Αριστοτεχνική ανάπτυξη της φράσης. Η αφηγηματική λιτότητα ως αφηγηματική δεινότητα.

• Ηenry Μiller ΚΛΙΜΑΤΙΖΟΜΕΝΟΣ ΕΦΙΑΛΤΗΣ
• Μτφ- επίμετρο: ΓιώργοςΊκαρος Μπαμπασάκης, Μεταίχμιο, σελ. 395, 20 ευρώ

Ο Χένρι Μίλερ εγκατέλειψε τις ΗΠΑ το 1930 και εγκαταστάθηκε στο Παρίσι. Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος θα είναι η αφορμή να επιστρέψει στην Αμερική. Ταξιδεύει και την ανακαλύπτει ξανά, την κριτικάρει, την εκθειάζει. «Αισθάνθηκα την ανάγκη να συμφιλιωθώ με τη χώρα που με γέννησε». Σαρκαστικός και καυστικός αφηγητής. Όποιος περιμένει τον αισθησιακό Μίλερ των πασίγνωστων ερωτογραφημάτων, πλανάται πλάνην οικτράν.

• Νadeem Αslan ΣΒΗΣΜΕΝΕΣ ΨΥΧΕΣ
• Μτφ: Αγγελική Τσιρούνη, Τόπος, σελ. 456, 20 ευρώ

Αφγανιστάν, τα τελευταία πενήντα χρόνια. Σοβιετικοί, Ταλιμπάν, Αμερικανοί. Πολιτικό μυθιστόρημα με θέμα την αγάπη: πώς δοκιμάζεται, πώς μετασχηματίζεται, πώς επιβιώνει στον εμφύλιο πόλεμο. Εμφύλια ωμότητα και αφηγηματική ψυχραιμία. Ιστορία και η Πολιτική: κανείς δεν μένει αδιάβροχος.

• Javier Μarias ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΣΟΥ ΑΥΡΙΟ, Ι. ΠΥΡΕΤΟΣ ΚΑΙ ΛΟΓΧΗ
• Μτφ: Βιβή Φωτοπούλου, Σέλας, σελ. 475, 23 ευρώ

Ο Ζακ Ντέθα έχει ένα μοναδικό χάρισμα: μπορεί να προβλέπει από το πρόσωπο κάποιου πώς αυτός πρόκειται να συμπεριφερθεί αύριο. Μια μυστηριώδης οργάνωση εκμεταλλεύεται τις ικανότητές του. Ο Ντέθα βυθίζεται στον σκοτεινό κόσμο της παρακολούθησης. Ο συγγραφέας δίνει νέα πνοή στο μυθιστόρημα ιδεών. Κατασκοπευτικό θρίλερ, μαύρη κωμωδία ηθών, πολιτικό μυθιστόρημα για τη σύγχρονη κρατική δυστοπία, γραμμένο με στοχασμό και μ υθοπλόκοφαντασία.

• J.Μ.G. Le Clezio ΟΥΡΑΝΙΑ
• Μτφ: Γιώργος Καλαμάντης, Λιβάνη, σελ. 332, 17 ευρώ

Από τα τελευταία μυθιστορήματα του βραβευμένου με το Νομπέλ του 2008 Λε Κλεζιό. Ο αφηγητής, γεωγράφος σε αποστολή στο Κεντρικό Μεξι κό, ανακαλύπτει την ιδανική δημοκρατία του Κάμπος. Χωρίς σχολείο και χωρίς μαθήματα. Το πρωί δουλειά, το βράδυ διαλογισμός. Όμως η ουτοπία συνοικεί με την εκμετάλλευση: λίγο πιο πέρα κυριαρχεί η παιδική εργασία και η οικονομική ανισότητα. Όπως ανέφερε και η Ακαδημία στη βράβευση, ο Λε Κλεζιό είναι ο «συγγραφέας της ρήξης, της ποιητικής περιπέτειας και της έκρηξης των αισθήσεων».

• Ιστορία και Λογοτεχνία

• Ηedi Κaddour ΒΑΛΤΕΝΜΠΕΡΓΚ
• Μτφ: Μήνα Πατεράκη-Γαρέφη, Πατάκη, σελ. 831, 30 ευρώ

Πέντε άντρες, όλοι Ευρωπαίοι, όλοι μελαγχολικοί, διασταυρώνονται στα χαρακώματα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, στα ναζιστικά ή τα σταλινικά στρατόπεδα, στο Βάλτενμπεργκ, στο Παρίσι, στη Σιγκαπούρη. Η μοίρα τους σφραγίζεται από ισχυρές γυναίκες. Ένα πανόραμα του 20ού αιώνα και της Ιστορίας. Πολιτική και ρομάντζο. Τοιχογραφία και νεωτεριστική λογοτεχνία, ταυτόχρονα. Ένα φιλόδοξο βιβλίο, που (ξανα)γράφει την Ιστορία του 20ού αιώνα με τη γοητεία της μυθοπλασίας και τους όρους της αφήγησης. Λογοτεχνικό γεγονός.

• Julia Franck Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΜΕΣΗΜΕΡΙΟΥ
• Μτφ: Αλεξάνδρα Παύλου, Καστανιώτης, 2009, σελ. 413, 23 ευρώ

Στη Γερμανία των δύο Παγκοσμίων Πολέμων μια γυναίκα προσπαθεί να επιβιώσει και να ορίσει τη μοίρα της. Αθώα κόρη, εργαζόμενη έφηβη, ερωτευμένη νέα, ζορισμένη σύζυγος, απελπισμένη μάνα, συμπονετική αδελφή. Η περιπέτεια της Χελένε αντικρύζεται με την ιστορική περιπέτεια μιας χώρας. Στα μετόπισθεν της άλλοτε εμπόλεμης και άλλοτε ετοιμοπόλεμης Γερμανίας, η ζωή τσαλακώνει τα όνειρα.

• Αnne-Μarie Garat ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΟΛΟΥ
• Μτφ: Άννα Δαμιανίδη, επιμ.: Αντώνης Αλεξάνδρου, Πόλις, σελ. 856

Παρίσι 1913. Πάθη, λάθη, μυστικά, συμπτώσεις, ψέματα, συνωμοσίες, προδοσίες, δολοφονίες πριν από το ξέσπασμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Τοιχογραφία εποχής που θυμίζει γαλλικό μυθιστόρημα του προπερασμένου αιώνα. Αφηγηματικό μοντάζ. Ο μύθος συναντά την ιστορία, τον στοχασμό, την τέχνη, την κοινωνία. Χορταστικό ανάγνωσμα. Ελκυστικό αφηγηματικό σύμπαν, που παρασύρει.

• Ιsaak Rosa ΤΟ ΜΑΤΑΙΟ ΧΘΕΣ
• Μτφ: Κυριάκος Φιλιππίδης, Πόλις σελ. 344, 18 ευρώ

Ισπανία, δεκαετία του 1960: φοιτητικές ταραχές ενάντια στη δικτατορία του Φράνκο. Ένας ηλικιωμένος καθηγητής εξαφανίζεται μυστηριωδώς. Παράλληλα εξαφανίζεται ένας κομμουνιστής φοιτητής, από τους ηγέτες της φοιτητικής αντίστασης. Ένα μυθιστόρημα με θέμα τα αναμμένα κάρβουνα της Ιστορίας, την ιστορική μνήμη, αλλά κυρίως ένα μυθιστόρημα για τη γραφή. Ένα πολυφωνικό παζλ. Γραμμένο με επιθετική ειρωνεία και ανελέητο κέφι.

• Αlberto Μendez ΤΑ ΤΥΦΛΑ ΗΛΙΟΤΡΟΠΙΑ
• Μτφ: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, Πάπυρος, σελ. 200, 14 ευρώ

Τέσσερις ιστορίες της μετεμφυλιακής Ισπανίας. 1939, 1940, 1941, 1942. Αγνοούμενοι συγγενείς, αγαπημένοι, οριστικές απουσίες. Τέσσερις ιστορίες που διασταυρώνονται. Πόνος, βαρβαρότητα, αγωνία. Νικητές και ηττημένοι. Εντατική, πυκνή αφήγηση. Ένας συγγραφέας που γράφει με υψηλή θερμοκρασία το μόνο βιβλίο της ζωής του.

• Τέχνη και ζωή

• Τom ΜcCarthy ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΣΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ
• Μτφ: Όλγα Γεράκη, Πάπυρος, σελ. 340, 18 ευρώ

Μια βυζαντινή εικόνα στην Πράγα, το 1993, όταν η Τσεχοσλοβακία πανηγυρίζει τη διάσπασή της. Βούλγαροι μαφιόζοι, πρώην διαιτητές, Ελληνορωσίδες σύζυγοι, Τσέχοι ζωγράφοι, Ολλανδοί γκαλερίστες, Σοβιετικοί κοσμοναύτες, κουφοί μυστικοί αστυνομικοί. Ένα εικαστικό μυθιστόρημα με περιπετειώδη πλοκή. Ολοζώντανη γλώσσα, έντονος αφηγηματικός ρυθμός, συγγραφικό κέφι.

• Ρierre Αssouline ΤΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ
• Μτφ: Μαρία Γαβαλά, Πόλις, σελ. 321, 17 ευρώ

Το πορτρέτο της βαρόνης Μπέτι ντε Ρότσιλντ αφηγείται την ιστορία ενάμιση αιώνα μεγαλοπρέπειας και δοκιμασιών μιας μυθικής δυναστείας. Αριστοκρατία του 19ου αιώνα, Παρίσι. Μυθιστόρημα ή βιογραφία; Η καταβύθιση στις πηγές δεν ανακόπτει τη φόρα της αφήγησης. Διδάσκει και τέρπει ταυτόχρονα.

• Βιβλία για βιβλία

• Flann Ο΄ Βrien Ο ΤΡΙΤΟΣ ΑΣΤΥΦΥΛΑΚΑΣ
• Μτφ: Άρης Μπερλής, Αλεξάνδρεια, σελ. 300, 18 ευρώ

Ο Ιρλανδός Βrian Ο΄ Νolan έγραψε με συγγραφικό ψευδώνυμο αυτό το βιβλίο, το οποίο ανήκει στην αυτοαναφορική πεζογραφία. Υπονομεύει, διακωμωδεί, ενίοτε εμπαίζει τα κατεστημένα είδη γλωσσών: τη γλώσσα της φιλοσοφίας, τη γλώσσα της επιστήμης, τη φιλολογική γλώσσα, ακόμα και τη γλώσσα της κοινής ανθρώπινης εμπειρίας. Η βεντάλια του παράλογου ανοίγει σε όλο της το νοητικό και γλωσσικό μεγαλείο. Συγγραφική αυτοσυνειδησία και αμετανόητο συγγραφικό κέφι.

• Αndres Τrapiello ΟΤΑΝ ΠΕΘΑΝΕ Ο ΔΟΝ ΚΙΧΩΤΗΣ
• Μτφ: Χριστίνα Θεοδωροπούλου, Μεταίχμιο, σελ. 405, 19 ευρώ

Ο Δον Κιχώτης πέθανε. Τι απέγιναν οι υπόλοιποι ήρωες του Θερβάντες; Πώς συνέχισαν τη ζωή τους; Ο Τραπέγιο γράφει ένα μυθιστόρημα που δίνει φωνή στους δευτεραγωνιστές και αποτίει φόρο τιμής στο ιδρυτικό μυθιστόρημα της ευρωπαϊκής γραμματείας. Παρά τη σπιρτάδα του, το βιβλίο πάσχει από την ενδημική νόσο της διακειμενικότητας. Αποτελεί ένα τεχνουργημένο παιχνίδι ενός διαβασμένου συγγραφέα- τίποτα παραπάνω.

• W. Μ. Τhackeray ΚΑΘΡΗΝ, ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ
• Μτφ.-σημειώσεις- επίλ. Γιώργος Μπλάνας, Νεφέλη, σελ. 312, 19,50 ευρώ

Μια γυναίκα δολοφονεί αγρίως τον άντρα της. Ο Τhackeray παίρνει μια πραγματική ιστορία και φτιάχνει μια ανελέητη σάτιρα ενός λογοτεχνικού είδους. Η δηλητηριώδης πένα του δεν αφήνει απείραχτο τίποτα. Στο στόχαστρο οι παλιάνθρωποι, αλλά και ο Ντίκενς. Το μυθιστόρημα γράφεται ως σάτιρα ενός είδους. Ο συγγραφέας επιμένει στον αρχικό στόχο του: δεν παρουσιάζει τους εγκληματίες ως ρομαντικούς ήρωες. Αξιανάγνωστη, δηλητηριώδης πένα.

• Μεγάλα ερωτήματα, ζόρικες σχέσεις

• Julian Βarnes ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΦΟΒΑΜΑΙ ΤΙΠΟΤΑ ΠΙΑ
• Μτφ: Αθηνά Κονταξάκη, Μεταίχμιο, σελ. 365, 18 ευρώ

Ο ώριμος πεζογράφος μιλά για τη ζωή και τον θάνατο, για την πίστη, την επιστήμη, την οικογένεια. Θέτει ερωτήματα για το πιο βασικό και το πιο σίγουρο γεγονός της ζωής: το τέλος της. Με εφαλτήριο τον φόβο του θανάτου, ο συγγραφέας μιλά για την οικογένειά του, το ευρύτερο και στενότερο περιβάλλον του. Οι δεσμοί αίματος με τους ανθρώπους με τους οποίους έζησε στο ίδιο σπίτι, δεν αποδεικνύονται το ίδιο ισχυροί όσο με τους νεκρούς συγγραφείς που αγάπησε και με τους οποίους νιώθει οικογένεια. Θανάσιμα σοβαρό και, την ίδια στιγμή, ανελέητα παιγνιώδες.

• Ηanif Κureishi ΚΑΤΙ ΕΧΩ ΝΑ ΣΑΣ ΠΩ
• Μτφ: Αντώνης Καλοκύρης, Καστανιώτης, σελ. 467

Ένας πετυχημένος ψυχαναλυτής συλλογίζεται τα χρόνια της ενηλικίωσής του στα προάστια του Λονδίνου. Δεκαετία του 1970: ο πρώτος έρωτας και μια πράξη βίας. Σεξουαλική ελευθερία και κουλτούρα των ναρκωτικών. Τριάντα χρόνια αργότερα, οι πάλαι ποτέ νέοι είναι πλέον μεσήλικοι. Τα νεανικά τραύματα χαίνουν. Κωμικό και επώδυνα τρυφερό. Μυθοπλαστική μαεστρία, ανθρωπογνωστικό έρμα, στέρεοι χαρακτήρες που συνεχίζουν να ζουν και αφού κλείσουμε το βιβλίο.

• Sarah Waters ΧΕΙΛΗ ΣΑΝ ΒΕΛΟΥΔΟ
• Μτφ: Αύγουστος Κορτώ, Καστανιώτης, σελ. 467

19ος αιώνας. Η παρενδυτική αρτίστα Κίτι «κλέβει» την αθώα Νάνσι. Η Κίτι ονειρεύεται τα φώτα της ράμπας, όμως η Νάνσι καταλήγει στο πεζοδρόμιο. Μόνη πυξίδα της: ο έρωτας. Η ιστορία του γυναικείου κινήματος και της γυναικείας χειραφέτησης - κυριότατα της ερωτικής ελευθερίας- μέσα από τη μυθοπλόκο φαντασία της Ουότερς. Αξιανάγνωστο.

• Salua Αl Νeimi Η ΓΛΥΚΑ ΤΟΥ ΜΕΛΙΟΥ
• Μτφ: Πέρσα Κουμούτση, Ωκεανίδα, σελ. 209

Μια Σύρια διανοούμενη μελετάει με πάθος, κρυφά - ή έτσι νομίζει- τα αρχαία αραβικά ερωτικά κείμενα. Την καλούν να συμμετάσχει σε ένα συνέδριο με αυτό το θέμα. Στο ονειροπόλημά της αντικρύζονται προσωπικές αναμνήσεις και αναφορές στα αριστουργήματα της ερωτικής λογοτεχνίας. Το σεξ στις σύγχρονες αραβικές κοινωνίες. Αφήγηση με πολλαπλά νήματα.

• Ρaul Βowls ΨΗΛΑ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ
• Μτφ: Χίλντα Παπαδημητρίου, Απόπειρα, σελ. 243

Ένα ζεύγος Αμερικανών, ο πλούσιος γιατρός Σλέιντ και η σύζυγός του, ταξιδεύουν. Έχουν πλήρη έλεγχο του εαυτού τους. Πιστεύουν- όπως πολλοί μεσοαστοί Αμερικανοίστο χρήμα και στην κοινή λογική. Είναι το ισχυρό τους ανάχωμα απέναντι στο κακό. Στο ξενοδοχείο συναντούν ένα άλλο ζευγάρι: τον ελευθεριάζοντα σενιόρ Σότο με τη δεκαεπτάχρονη σύζυγό του. Η ατμόσφαιρα γίνεται νοσηρή. Τα μεσοαστικά τείχη καταρρέουν. Όπως στο Sheltering Sky που τον καθιέρωσε, ο Μπόουλς ανιχνεύει και εδώ το ανθρώπινο σκοτάδι.

• Graham Swift ΑΥΡΙΟ
• Μτφ: Θωμάς Σκάσσης, Εστία, σελ. 308

Η Πόλα και ο Μάικ, ένα δεμένο ζευγάρι. Ο Νικ και η Κέιτ, τα δεκαεξάχρονα τέκνα τους. 1995. Την επόμενη μέρα επίκειται μια αποκάλυψη που θα αλλάξει τη ζωή τους για πάντα. Η Πόλα αγρυπνά και σκέφτεται. Διηγείται μια ιστορία, με παλίνδρομες κινήσεις στον αφηγηματικό χρόνο. Τι σημαίνει ζευγάρι; Μητρότητα; Ατομικότητα; Ευτυχία; Η αφήγηση ψαύει απαντήσεις μέσα από την ιστορία που ξεδιπλώνεται. Στοχαστικό, τρυφερό, με υπόγεια ένταση.

• Ρeter Carey Ο ΠΑΡΑΝΟΜΟΣ ΕΑΥΤΟΣ ΤΟΥ
• Μτφ: Γιάννος Πολυκανδριώτης, επιμ.- επίμετρο: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, Ελληνικά Γράμματα, σελ. 387, 19,50 ευρώ

Δεκαετία του 1970, ΗΠΑ. Βιετνάμ, φοιτητικό κίνημα. Ο επτάχρονος Τσε, θύμα μιας ιδιότυπης απαγωγής, και η νεαρή Ντάιαλ καταφεύγουν, έπειτα από περιπέτειες, στην Αυστραλία. Οι δυο ήρωες συνδέονται και μαθαίνουν να στηρίζονται ο ένας στον άλλον. Συναισθηματικό, όχι όμως μελό. Κεντημένη γλώσσα, αφηγηματικά τεχνάσματα, ισχυρή μυθοπλασία.

• Έρικ Φοτορινό ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΑ ΦΙΛΙΑ
• Μτφ: Άννα Δαμιανίδη, Πόλις, σελ. 242, 16 ευρώ

Ο διευθυντής και εκδότης της «Μonde» γράφει ένα βιβλίο για τον έρωτα, την αναζήτηση της ταυτότητας, τη μνήμη και τη λήθη, τις ζόρικες σχέσεις γονιών και παιδιών. Ο Ζιλ, γιος ενός διάσημου διευθυντή φωτογραφίας, μεγάλωσε χωρίς μητέρα. Ο πατέρας του αρνείται να του αποκαλύψει το όνομά της. Αρκείται να του πει ότι γεννήθηκε εξαιτίας ενός κινηματογραφικού φιλιού. Ο Ζιλ ερωτεύεται σφοδρά μια γυναίκα. Οι δύο ερωτικές ιστορίες εκτυλίσσονται παράλληλα. Χωρίς συναισθηματικές κορόνες, με ψύχραιμο, παιγνιώδες και επεξεργασμένο ύφος.

• Υasuari Κawabata ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΘΛΙΨΗ
• Μτφ: Παναγιώτης Ευαγγελίδης, Καστανιώτης, σελ. 262, 19 ευρώ

Στο τελευταίο έργο του, ο Ιάπωνας νομπελίστας γράφει για τη δαιμονική φύση του ανθρώπου, τον πληγωμένο έρωτα, τη ζήλεια. Και τον θάνατο που κλείνει τελεσίδικα τους ανοιχτούς λογαριασμούς. Τα αισθήματα εκρήγνυνται. Ίσως οι κορόνες δεν είναι το φόρτε του Καουαμπάτα, που είναι μάστορας της υπαινικτικής αφήγησης.

• Rebecca Μiller ΟΙ ΚΡΥΦΕΣ ΖΩΕΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΣ ΛΙ
• Μτφ: Μάρα Μοίρα, Πατάκης, σελ. 295, 16 ευρώ

Η κυρία Πίπα Λι, επαναστατημένη κόρη, άψογη σύζυγος, δοτική μάνα, πίνει τον καφέ της. Πιστεύει πως είναι ευτυχισμένη. Αίφνης, το σύμπαν της γκρεμίζεται. Η κόρη του Άρθουρ Μίλερ γράφει ένα διεισδυτικό μυθιστόρημα με υπολογισμένες δόσεις γέλιου και δράματος. Θέμα: η μη κανονική ζωή των κανονικών ανθρώπων. Θα γίνει ταινία.

Daniel Κehlman ΦΗΜΗ
Μτφ: Κώστας Κοσμάς, Καστανιώτης, σελ. 162, 13 ευρώ

Μυθιστόρημα σε εννέα ιστορίες. Συγγραφείς, ηθοποιοί, μπλόγκερ, ηλικιωμένες κυρίες, διευθυντές εταιρειών κινητής τηλεφωνίας. Εννιά ιστορίες αντικρύζονται και συνηχούν. Αφηγηματικοί αντικατοπτρισμοί και αφηγηματικά παίγνια. Ο πολυσυζητημένος νέος συγγραφέας μιλά για την αλήθεια και την πλάνη, τη φήμη και την εξαφάνιση. Χιούμορ, πολυφωνικό σχέδιο, αφηγηματικός ρυθμός.

• Μάστορες της μικρής φόρμας

• Ιvo Αndric ΔΙΨΑ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ
• Μτφ: Χρήστος Γκουβής, Καστανιώτης, σελ. 270, 17 ευρώ

Βοσνία, τον προπερασμένο αιώνα. Τούρκοι, ορθόδοξοι, καθολικοί. Αυστριακοί, άγριοι άνθρωποι, σκληρά τοπία, ιστορίες που γεννούν η μία την άλλη. Αφηγήσεις που μοιάζουν με παλιές μπαλάντες. Ο Άντριτς, έναν αιώνα πριν, γνωρίζει καλά πως το τοπικό δεν είναι γραφικό και η ιστορία δεν είναι ντεκόρ. Αντλεί από το τοπικό και το ανάγει σε αποτύπωση της ανθρώπινης κατάστασης. Οι αφηγήσεις του ακολουθούν τη ροή της προφορικής αφήγησης, όμως είναι επεξεργασμένες στο έπακρο. Ξεχωρίζει.

• Το νέο αίμα

• Joe Dunthorne ΥΠΟΒΡΥΧΙΟ
• Μτφ: Αλέξης Καλοφωλιάς, Ίνδικτος, σελ. 298, 20 ευρώ

«Γεια σας. Είμαι ο Όλιβερ Τέιτ, ο πρωταγωνιστής του βιβλίου. Είναι πολύ πιθανό να χρησιμοποιήσω μια λέξη όπως πρωταγωνιστής και, λίγες στιγμές αργότερα, μια λέξη όπως μαλάκας. Ο εικοσιεξάχρονος Ουαλός ποιητής Joe Dunthorne γράφει το πρώτο του μυθιστόρημα. Η κριτική μιλά για τον σύγχρονο Φύλακα στη Σίκαλη. Εκρηκτικό γλωσσικό μείγμα από λεξικογραφικά λήμματα, καταλόγους, παλαβούς οικογενειακούς διαλόγους και περιγραφές, στις οποίες δεν περισσεύουν λιπαρές λέξεις.

• Αndrew Davidson ΤΑ ΔΑΙΜΟΝΙΑ
• Μτφ: Δέσποινα Λάμπρου, Τόπος, σελ. 439, 21 ευρώ

Ένα φρικτό αυτοκινητικό ατύχημα καίει τη σάρκα ενός ωραίου ηθοποιού πορνοταινιών. Κατά τη διάρκεια της μακράς και επώδυνης ανάρρωσής του, κι ενώ οι παλιοί φίλοι εξαφανίζονται, τον επισκέπτεται μια πλούσια σχιζοφρενής καλλιτέχνις. Επιμένει ότι τον γνωρίζει από το Μεσαίωνα και ότι υπήρξαν περιπετειώδες ζευγάρι. Η σύγχρονη και η μεσαιωνική ιστορία εκτυλίσσονται παράλληλα, μαζί με ένα ψηφιδωτό από παρένθετες ιστορίες αγάπης. Ένα διαχρονικό ρομάντσο γραμμένο με αφηγηματική ακολασία. Διαβαστερό.

• Αntonio Τabucchi Ο ΧΡΟΝΟΣ ΓΕΡΝΑΕΙ ΓΡΗΓΟΡΑ
• Μτφ: Ανταίος Χρυσοστομίδης, Άγρα, σελ. 199, 14 ευρώ

Ένας πρώην πράκτορας της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας, ένας Ιταλός αξιωματικός στο Κόσοβο, ένας άντρας που κοροϊδεύει τη μοναξιά του. Τα πρόσωπα του βιβλίου προσπαθούν να αναμετρηθούν με τον χρόνο. Η επινοητική μυθοπλασία του μάστορα Ταμπούκι καθαρίζει το βλέμμα του αναγνώστη. «Χώνει τη μύτη της εκεί που αρχίζουν οι αποσιωπήσεις». Διαβάζεται αντικρυστά με το Λογοτεχνίας εγκώμιο του συγγραφέα, κείμενο εμβριθές και, την ίδια στιγμή, παιγνιώδες.

• Christa Wolf ΜΕ ΑΛΛΗ ΜΑΤΙΑ
• Μτφ: Γιώτα Λαγουδάκου, Καστανιώτης, σελ. 169, 10,50 ευρώ

Το στοιχείο της νεωτερικότητας της Βολφ απελευθερώνεται πλήρως στο συγκεκριμένο βιβλίο. Τα μοντερνιστικά στοιχεία πληθαίνουν, η αφηγηματική φωνή γίνεται πιο εσωστρεφής, ώρες ώρες συνειρμική, με πετάγματα ποιητικής εκφοράς του λόγου. Η μείξη μυθοπλασίας, στοχασμού και αυτοβιογραφίας που χαρακτηρίζει το έργο της συγγραφέως, γίνεται περισσότερο ορατή. Η συλλογή ανοίγει τη βεντάλια σε διαφορετικά συγγραφικά πρόσωπα- και προσωπεία- της Βολφ.

• Ζadie Smith ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ
• Μτφ: Αργυρώ Μαντόγλου, Τόπος, σελ. 373, 19 ευρώ

Ανθολογία διηγήματος με επιμελήτρια τη Ζέιντι Σμιθ. Η συγγραφική οδηγία που δόθηκε στους ανθολογούμενους συγγραφείς ήταν απλή: επινοήστε κάποιον. Αποτέλεσμα: ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας σήμερα (Ντέιβιντ Μίτσελ, Α.Λ. Κένεντι, Άντριου Ο΄ Χάγκαν, Χάρι Κούνζρου, Ντέιβ Έγκερς, Τζόναθαν Λέθεμ και πολλοί άλλοι). Παίγνια και παλαιομοδίτικες αφηγήσεις, αυτοσχεδιασμοί και ιστορίες σε μορφή κόμικς.

Αν είστε ανήσυχος αναγνώστης ή συγγραφέας που αναζητά αξιόκλεφτα κείμενα, ιδού.

• David Ρeace ΚΑΤΑΡΑΜΕΝΗ ΟΜΑΔΑ
• Μτφ: Χρίστος Χαραλαμπόπουλος, Τόπος, σελ. 496, 17 ευρώ

Μπράιαν Κλιφ, προπονητής ποδοσφαίρου. Εγωιστής, αυταρχικός, αλαζόνας, αυτοκαταστροφικός, αμετανόητος πότης. Εκπρόσωπος μιας εποχής που έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Με αφορμή το ποδόσφαιρο, στήνεται ένα ολόκληρο σύμπαν: πολιτικοί παράγοντες, διαφθορά, παράνοια, αγορά συνειδήσεων, ύποπτες δοσοληψίες, προδοσία, ταξικές συγκρούσεις. Φιλόδοξη σύν θεση, αναβράζον συγγραφικό εγχείρημα. Εξαίρετος συγγραφέας. Δεν χρειάζεται να σας αρέσει το ποδόσφαιρο για να το διαβάσετε.

• Με χιούμορ και ειρωνεία

• David Sedaris ΟΤΑΝ ΣΑΣ ΕΧΟΥΝ ΤΥΛΙΞΕΙ ΟΙ ΦΛΟΓΕΣ
• Μτφ: Μυρσίνη Γκανά, Εκδόσεις Μελάνι, σελ. 375

Ο αφηγητής του Σεντάρις δημιουργεί την εντύπωση ότι μιλά χωρίς να αυτολογοκρίνεται. Τον συναντάμε στο γυμνάσιο, στο πανεπιστήμιο, εργαζόμενο, στη Βόρεια Καρολίνα, στη Νέα Υόρκη, στο Τόκυο. Οι ιστορίες κινούνται μπρος- πίσω στον χώρο και στον χρόνο. Ο ευπώλητος συγγραφέας αγαπήθηκε από τους αναγνώστες για την ξεκαρδιστική αφήγηση και τις οικείες- αλλά και την ίδια στιγμή εξωφρενικές- ιστορίες του. Καυστικός.

• Βρώμικος ρεαλισμός, δύσκολη καθημερινότητα

• Ρedro Juan Gutierrez Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΗΣ ΑΒΑΝΑΣ
• Μετάφραση: Κλεοπάτρα Ελαιοτριβιάρη, Μεταίχμιο, σελ. 260, 16 ευρώ

1990, Αβάνα. Ένας έφηβος προσπαθεί να επιβιώσει. Ζητιάνοι, πόρνες, τραβεστί, μικροπωλητές, αλήτες, αλκοολικοί, άστεγοι, άφραγκοι, λιμασμένοι. Όλοι τους επιμένουν να ζήσουν μια μέρα ακόμα. Η μυθοπλασία βασίζεται σε πραγματικά στοιχεία, σε ανθρώπους με ονοματεπώνυμο. Αφήγηση χωρίς καλολογίες. Γυμνή. Βρώμικος ρεαλισμός.

• Κhaled Αl Κhomissi ΤΑΞΙ ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ ΤΟΥ ΚΑΪΡΟΥ
• Μετάφραση: Πέρσα Κουμούτση, Μεταίχμιο, σελ. 225, 14 ευρώ

58 ιστορίες, 58 αφηγητές. Ιστορίες που παρουσιάζουν την καθημερινότητα στο Κάιρο σήμερα. Ταξιτζήδες και πελάτες, χαμηλά ή καταποντισμένα στρώματα του αιγυπτιακού πληθυσμού. Παγκοσμιοποίηση, ανεργία, αναξιοκρατία, κρατική εκμετάλλευση, εξουθενωτική γραφειοκρατία, υπερκαταναλωτισμός. Κοινότοπα θέματα, ζωντανή αφήγηση.

• Η Αφρική που δεν ξέρουμε

• Ιsmael Βeah ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΖΩΗ, ΕΝΑ ΠΑΙΔΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ ΘΥΜΑΤΑΙ
• Μτφ: Δημήτρης Μιχαήλ, Κέδρος, 2008, σελ. 328, 15 ευρώ

1933, Σιέρα Λεόνε, εμφύλιος πόλεμος. Ένα παιδί στρατολογείται στρατιώτης. Ο Ισμαήλ Μπέα αφηγείται την προσωπική του ιστορία σε ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο. Αντέχετε να τη διαβάσετε; Η εξιστόρηση, παρ΄ ότι σε πρώτο πρόσωπο, προσπαθεί να κρατήσει την ψυχραιμία της. Να κατανοήσει ο αναγνώστης, να μην κρίνει. Διαφωτιστική και αξιανάγνωστη η μαρτυρία του Μπέα.

• Chinua Αchebe ΜΥΡΜΗΓΚΟΦΩΛΙΕΣ ΣΤΗ ΣΑΒΑΝΑ
• Μτφ:
• Κατερίνα Χαλμούκου, εκδόσεις Πάπυρος, σελ. 320, 18 ευρώ