Αλλο ένα «βλάσφημο» μυθιστόρημα

Ηλιας Μαγκλινης, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Tετάρτη, 1 Oκτωβρίου 2008

Μετά τους «Σατανικούς στίχους» και τις δανέζικες γελοιογραφίες με τον Μωάμεθ, άλλο ένα επεισόδιο «μουσουλμανικής ευαισθησίας» ήρθε να προστεθεί. Αυτή τη φορά πρόκειται για ένα μυθιστόρημα με τίτλο «Το διαμάντι της Μεδίνας» (The Jewel of Medina), γραμμένο από την Αμερικανίδα δημοσιογράφο Σέρι Τζόουνς (Sherry Jones). Το βιβλίο πραγματεύεται τη σχέση του Μωάμεθ με μία από τις γυναίκες του, την Αϊσά, η οποία ήταν ανήλικο κορίτσι όταν την παντρεύτηκε. Είναι μάλιστα γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο, από τη σκοπιά της κοπέλας. Κάποιες σελίδες του βιβλίου αναφέρονται και στις σεξουαλικές επαφές του ζευγαριού. Κι εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Αρχικά, το βιβλίο είχε αγοραστεί από την Ballantine Books, θυγατρική του μεγάλου αμερικανικού εκδοτικού οίκου Random House. Ομως, ένα από τα στελέχη του οίκου εξέφρασε στη The Wall Street Journal την ανησυχία του για τυχόν αντιδράσεις από μουσουλμάνους, ενώ, στην ίδια εφημερίδα, μια καθηγήτρια ιστορίας από το Οστιν του Τέξας, η Ντενίζ Μέλμπεργκ, δήλωσε ότι το βιβλίο είναι ένα «ανόητο σκουπίδι» κι ότι περιέχει σκηνές «μαλακού πορνό». Σα να μην έφτανε αυτό, η Μέλμπεργκ επικοινώνησε ηλεκτρονικά με γνωστούς της μουσουλμάνους, και αυτοί διέδωσαν με τη σειρά τους το νέο στη Μέση Ανατολή. Αποτέλεσμα; ο Random House απέσυρε την προσφορά του. Αλλά το βιβλίο βρήκε στέγη, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, στην Αγγλία. Ανέλαβε να το εκδώσει ένας μικρός εκδοτικός οίκος, ο Gibson Square, ο οποίος ανήκει σε έναν κύριο ονόματι Martin Rynja. Ο τελευταίος, με το που έγινε γνωστό ότι θα εξέδιδε το «βλάσφημο» μυθιστόρημα, παραλίγο να δει το σπίτι του, λίγο έξω απ’ το Λονδίνο, και όπου στεγάζονται και τα γραφεία του εκδοτικού οίκου, να γίνεται παρανάλωμα του πυρός. Το περασμένο Σάββατο, άγνωστοι πέταξαν αυτοσχέδιο εμπρηστικό μηχανισμό μέσα από την ταχυδρομική θυρίδα. Η αστυνομία συνέλαβε τρεις υπόπτους, διενεργεί ανακρίσεις, κι έχει προειδοποιήσει τον Αγγλο εκδότη ότι θα πρέπει να προσέχει. Πάντως τα δικαιώματα του εν λόγω μυθιστορήματος έχουν αγοράσει άλλοι δεκαπέντε εκδοτικοί οίκοι ανά τον κόσμο, συν ένας αμερικανικός, ο Beaufort Books. Ο Martin Rynja δεν σκοπεύει να υποκύψει στις απειλές, πιστεύει βαθιά στην αξία του μυθιστορήματος και το βιβλίο της Τζόουνς θα κυκλοφορήσει κανονικά στη Μεγάλη Βρετανία, στις 30 Οκτωβρίου. Οταν η συγγραφέας ρωτήθηκε αν φοβάται να παραστεί στην παρουσίαση του βιβλίου στο Λονδίνο, δήλωσε: «Εφόσον δεν φοβάται ο εκδότης να το βγάλει, γιατί να φοβηθώ εγώ να ταξιδέψω;»

Βόμβες εναντίον εκδοτικής ελευθερίας

Κι αυτά...

Η Σέρι Τζόουνς είχε την αποκοτιά να γράψει για την Αϊσά, 6χρονη σύζυγο του Μωάμεθ

Κάτι ήξερε ο αμερικανικός εκδοτικός οίκος Random House, που τον Αύγουστο ματαίωσε την έκδοση του «The jewel of Medina» (Το κόσμημα της Μεδίνα), φοβούμενος επιθέσεις ισλαμιστών. Το Σάββατο, το σπίτι του Μάρτιν Ρίνια, Εγγλέζου εκδότη του, δέχτηκε επίθεση με βόμβα πετρελαίου. Συνελήφθησαν τρεις ύποπτοι. Το μυθιστόρημα της Σέρι Τζόουνς αναφέρεται στην Αϊσά, την πιο αγαπημένη από τις γυναίκες του Μωάμεθ. Την ακολουθεί από τα 6 της χρόνια, τότε που ο Μωάμεθ την παντρεύτηκε, μέχρι τα 18 της που αυτός πέθανε. Την παρουσιάζει σαν μια θαρραλέα γυναίκα που αντιδρά όταν την κλείνουν στην πούρντα και της στερούν κάθε ελευθερία της αφού θέλει να είναι ισότιμη με τους άνδρες. «Πλησιάζω τον Μωάμεθ με σεβασμό και τις απαρχές του Ισλάμ με ακρίβεια», έχει υποστηρίξει. «Ακόμα και το Κοράνι λέει πως ήταν θνητός. Είχε 12 γυναίκες, άρα θα έκανε και σεξ μαζί τους».

Το σκάνδαλο ξέσπασε όταν ο Random House ζήτησε από την Ντενίζ Σπέλμπεργκ, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Τέξας, να διαβάσει το βιβλίο για να δημοσιευτεί η γνώμη της στο εξώφυλλο. Αυτή όμως όχι μόνο το βρήκε «άθλιο και ανόητο» και κατήγγειλε τη συγγραφέα ότι «πήρε μια ιερή ιστορία και την έκανε σοφτ πορνό», αλλά φρόντισε να ενημερώσει και μουσουλμάνους. Τα υπόλοιπα τα ανέλαβαν αυτοί, με επικεφαλής τον Σαχέντ Αμανουλάχ, εκδότη δημοφιλούς ισλαμικού website. Ο Random House, που είχε δώσει στην Τζόουνς 100 χιλ. δολάρια προκαταβολή, τρόμαξε κι έκανε πίσω.

Το «Κόσμημα της Μεδίνα», που τρόμαξε τον αμερικανικό εκδοτικό κολοσσό «Random House» και προκάλεσε βομβαρδισμό του αγγλικού «Gibson Square», κυκλοφόρησε μόνο στη Σερβία. Στη φωτόγρ. το εξώφυλλο

Πάμε, λοιπόν, ολοταχώς για νέα υπόθεση «Σατανικών Στίχων»; Και ναι και όχι. Το βιβλίο του Ρουσντί, που του στοίχισε δέκα χρόνια ανηλεές κυνηγητό από τους φανατικούς του Χομεϊνί, είχε τουλάχιστον εκδοθεί (1988). Τώρα, απ' ό,τι φαίνεται, βιβλία που οι μουσουλμάνοι θεωρούν βλάσφημα δεν θα φτάνουν στα βιβλιοπωλεία.

Εκτός κι αν βρίσκονται ηρωικοί άνθρωποι σαν τον Μάρτι Ρίνια του οίκου «Gibson Square». «Το "Κόσμημα της Μεδίνα" είναι ένα σημαντικό βαρόμετρο των καιρών μας. Σαν ανεξάρτητος εκδοτικός οίκος πιστεύουμε στην ελεύθερη πρόσβαση στα λογοτεχνικά έργα σε πείσμα του φόβου», είχε πει ανακοινώνοντας την έκδοσή του.

Ο πρώτος που είχε καταδικάσει τον Random House ήταν ο Σαλμάν Ρουσντί, αποκαλώντας την πράξη του «λογοκρισία του φόβου». Αντίθετα, ο Μάριο Βάργκας Λιόσα χαιρέτισε με άρθρο του στο «New Republic» τη θαρραλέα απόφαση του Αγγλου εκδότη: «Δεν με ενδιαφέρει αν το έκανε από οπορτουνισμό, απληστία, αγάπη για τα σκάνδαλα, απέχθεια για τον Μωάμεθ ή πίστη στη λογοτεχνική αξία του κειμένου. Είναι εξαιρετικά παρήγορο το γεγονός ότι κάποιος, κάπου, είναι έτοιμος να διακινδυνεύσει για να μην επιτρέψει στην απειλή της βίας να καταλύσει την ελευθερία της έκφρασης».

Αξίζει να σημειωθεί ότι η πρώτη παγκοσμίως έκδοση του βιβλίου έγινε τον Αύγουστο στη Σερβία από τον οίκο «Beobook».

Β. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 29/09/2008

US publisher of Muslim book closes office

By HILLEL ITALIE, AP National Writer

NEW YORK - The U.S. publisher of a controversial novel about the prophet Muhammad closed its offices as a "precautionary action," but emphasized that no threats had been received and that "The Jewel of Medina" would be released as planned.

"We were out of the office for a meeting today, and we felt it was unfair for the employees to be back there without management," Eric Kampmann, president of Beaufort Books, said Monday. The publisher took on Sherry Jones' novel after it was dropped by Random House Inc. over security concerns.

In London, police said they arrested three men Saturday on suspicion of terror links, relating to a fire at the home and office of publisher Martin Rynja, whose Gibson Square announced earlier this month that it would issue "The Jewel of Medina," a fictionalized version of Muhammad and his child bride, Aisha.

Beaufort, the publisher that issued O.J. Simpson's reviled, once-rejected "If I Did It," plans to release "Jewel of Medina" on Oct. 15, with a first printing of 50,000.

As of Monday afternoon, the book was No. 204 on Amazon.com. Barnes & Noble Inc. and Borders Group Inc. will both stock the book in stores, according to spokeswomen for the superstore chains.

Kampmann said he has discussed possible security arrangements with the FBI and New York City police, but added that nothing was planned and that there were no immediate worries about safety.

Random House was supposed to publish Jones' novel in August, but pulled it after determining that Muslims would be offended by its subject matter. The publisher acknowledged that it received no specific threats, saying in a statement that "credible and unrelated sources" had warned that the book "could incite acts of violence by a small, radical segment."