Wednesday, December 7, 2016

Αναρχικός και στη θεωρία και στην πράξη [Fernando Pessoa]

Δύο άνθρωποι χωρίς όνομα και μοναδικό προσδιορισμό τους την επαγγελματική ιδιότητα και την ιδεολογία συζητούν για την πολιτική
Αναρχικός και στη θεωρία και στην πράξη
Ο Φερνάντο Πεσόα σε δρόμο της Λισαβόνας

Fernando Pessoa
Ο αναρχικός τραπεζίτης

Εισαγωγή, μετάφραση, σημειώσεις Μ. Παπαδήμα.
Εκδόσεις Gutenberg, Αθήνα, 2016,
σελ. 80, τιμή 8 ευρώ

Ο Αναρχικός Τραπεζίτης, του σπουδαίου πορτογάλου ποιητή Fernando Pessoa, δεν έχει όνομα. Εχει μόνο επαγγελματική ειδικότητα και ιδεολογική ταυτότητα: είναι τραπεζίτης το επάγγελμα και αναρχικός ως προς την ιδεολογία. Το πρώτο πράγμα που θα σκεφτόταν κανείς διαβάζοντας τον τίτλο του βιβλίου θα ήταν ότι η υπόθεση αφορά κάποιον που προδίδει την ιδεολογία του ή που άλλα λέει κι άλλα πράττει. Ομως, ο Αναρχικός Τραπεζίτης υποστηρίζει ότι είναι συνεπής στις απόψεις του και το αποδεικνύει στον συνομιλητή του. Εξακολουθεί να δρα σύμφωνα με την ιδεολογία του, αλλά με έναν παράδοξο τρόπο και, όπως δηλώνει, είναι αναρχικός και στη θεωρία και στην πράξη. Aπό πολύ νεαρή ηλικία ασπάστηκε την αναρχική θεωρία και εξακολουθεί να πιστεύει σε αυτήν, παρά το γεγονός ότι είναι πλέον ένας καπιταλιστής: «Σ' εμένα - ναι, σ' εμένα, τραπεζίτη, μεγαλέμπορο, σπεκουλαδόρο αν το επιθυμείτε - σ' εμένα η θεωρία και η πρακτική του αναρχισμού ταυτίζονται απολύτως...».

Να κάνουμε και αυτό που δεν μας αρέσει! [Στέλιος Ράμφος]

Στο νέο του βιβλίο ο Στέλιος Ράμφος διερευνά την πολιτική καθήλωση της ελληνικής κοινωνίας από μια πολιτισμική σκοπιά
Να κάνουμε και αυτό που δεν μας αρέσει!
Ο φιλόσοφος και συγγραφέας Στέλιος Ράμφος
Share25
εκτύπωση  

Στέλιος Ράμφος
Πολιτική από στόμα σε στόμα

Εκδόσεις Αρμός, 2016,
σελ. 284, τιμή 14 ευρώ

Στοχασμοί αυτογνωρισμού είναι η «πολιτική από στόμα σε στόμα». Ανασκαφές της συλλογικής συνείδησης, κριτική των νοοτροπιών, της επιβίωσης των μύθων, των πολιτισμικών μας αγκυλώσεων, αλλά και πρόταση εξόδου από τη μόνιμη, την αρχέγονη κρίση, αυτή είναι η αφηγηματική μορφή που δίνει ο φιλόσοφος και συγγραφέας Στέλιος Ράμφος στο τελευταίο του βιβλίο. Κείμενα γραμμένα τη νύκτα, σύντομες σκέψεις, παρατηρήσεις, συνειρμοί, σχόλια ως αντίβαρα στα ημερήσια δρώμενα της τελευταίας διετίας, της «πρώτης φοράς Αριστεράς». Ενα «νυκτολόγιο», προσωπικό σημειωματάριο στον αντίποδα του λόγου και της δράσης της, των ψευδαισθήσεών της. Των απατηλών συναισθημάτων που αυτή αναζωπύρωσε και εξέθρεψε. Τα γεγονότα γίνονται αφορμή ώστε ο συγγραφέας να σκεφθεί πέρα και πίσω από αυτά, το νόημά τους, το βάθος τους, την πολιτισμική τους γενεαλογία.

Η αυτοκρατορία της βίας [Φίλιπ Μάγιερ]

Η αυτοκρατορία της βίας
Ο Φίλιπ Μάγερ βαδίζει στα ίχνη του Φόκνερ και του Στάινμπεκ

Φίλιπ Μάγιερ
Ο γιος

Μετάφραση Ιλάειρα Διονυσοπούλου.
Εκδόσεις Καστανιώτη, 2016,
σελ. 686, τιμή 21,20 ευρώ

«Τα
 σκαμπανεβάσματα της τύχηςπου δεν λυπούνται μήτε τονάνθρωπο μήτε τα πιο εξέχοντα έργα του... θάβουν αυτοκρατορίεςκαι πόλεις σε ομαδικό τάφο». Το παραπάνω προέρχεται από το Ηάνοδος και η πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας του Εντουαρντ Γκίμπον και αποτελεί μέρος του μότο που προτάσσει ο Φίλιπ Μάγερ στο δεύτερο μυθιστόρημά του Ο γιος. Οσοι έχουν διαβάσει την Αμερικανική σκουριά, το πρώτο του μυθιστόρημα (στα ελληνικά από τις εκδόσεις Καστανιώτη, 2014) όχι μόνο θα διαπιστώσουν ότι και εδώ έχουμε έναν συγγραφέα πρώτης γραμμής αλλά ότι το βιβλίο του αυτό, πολύ πιο εντυπωσιακό από το πρώτο του, τον τοποθετεί δίπλα στους εξέχοντες πεζογράφους του αμερικανικού ρεαλισμού του 20ού αιώνα. Ετσι το υποδέχτηκε η κριτική στις ΗΠΑ. Πολλοί συγκρίνουν τον Μάγιερ με τον Κόρμαν ΜακΚάρθι. Κατά τη γνώμη μου ο Μάγερ είναι ισάξιός του - αν όχι ανώτερος.

Η σαγήνη του αυταρχισμού

Γιατί οκτώ σύγχρονοι διανοητές αισθάνθηκαν έλξη για αυταρχικούς και μάλιστα με εγκληματικό μητρώο ηγέτες του εικοστού αιώνα
Η σαγήνη του αυταρχισμού
O Μάρτιν Χάιντεγκερ (αριστερά) και ο Καρλ Σμιτ υπηρέτησαν και έγιναν απολογητές του χιτλερικού καθεστώτος

Μαρκ Λίλα
Η σαγήνη των Συρακουσών.
Διανοούμενοι στην πολιτική

Μετάφραση Χρυσούλα Μεντζαλίρα,
Επιμέλεια Μανώλης Βασιλάκης.
Athens Review of Books, 2015,
τιμή 17,00 ευρώ


Ο τίτλος προέρχεται από τη σαγήνη που ασκούν κάποια αυταρχικά καθεστώτα στους διανοούμενους. Αφορμή στον καθηγητή του Πανεπιστημίου Κολούμπια της Νέας Υόρκης έδωσε το ταξίδι του Πλάτωνα στις Συρακούσες το 367 π.Χ. Επαιξε τότε μεσολαβητικό ρόλο στη συμμαχία του Δίωνος, τυράννου των Συρακουσών, με τον Αρχύτα του Τάραντος. Παράλληλα ο Πλάτων ασχολήθηκε με τη φιλοσοφική εκπαίδευση του Διονυσίου, νεαρού τυράννου των Συρακουσών. Το 361 ο Πλάτων επιχείρησε νέα προσπάθεια εισαγωγής του Διονυσίου στην αρετή που οφείλει να κατέχει κάθε ηγέτης, αλλά χωρίς αποτέλεσμα.

Ο Λίλα ασχολείται με οκτώ σύγχρονους διανοητές που αισθάνθηκαν αυτή την έλξη για τους αυταρχικούς και μάλιστα με εγκληματικό μητρώο ηγέτες του εικοστού αιώνα. Η ερωτική σχέση του καθηγητή Χάιντεγκερ με τη νεαρή φοιτήτριά του Χάνα Αρεντ δεν ενοχοποιεί την κατοπινή φιλόσοφο για τη συμπεριφορά του εραστή της, ο οποίος ουδεμία της προσέφερε βοήθεια όταν επί χιτλερικού καθεστώτος εκείνη κινδύνευε, ενώ ο ίδιος προσερχόταν στο καθεστώς του Χίτλερ. Την ενοχοποιεί εν μέρει ο άσβεστος θαυμασμός της για τη διάνοια ή το πάθος του για τη φιλοσοφία. Ο πλατωνικός της φίλος και παλαιότερα φίλος του Χάιντεγκερ, Καρλ Γιάσπερς, είναι ο μόνος από τους τρεις που δεν ενέδωσε στον πειρασμό να μπερδέψει τη φιλοσοφία με τον δημόσιο βίο. Αν και προδομένος από τον φίλο του όταν εκείνος θέλησε να γίνει ο δάσκαλος του Διονυσίου του ναζισμού, ο Γιάσπερς προσπάθησε μάταια να τον συνεφέρει: «αν μοιραστήκαμε κάποτε κάτι που θα μπορούσε να ονομαστεί φιλοσοφική κλίση, αναλάβετε την ευθύνη για το δικό σας δώρο. Θέστε το στην υπηρεσία του λόγου, της πραγματικότητας της ανθρώπινης αξίας και όχι στην υπηρεσία της μαγείας». (σελ. 84)

Ενας ευφυής χρονικογράφος της εποχής του [Τζορτζ Στάινερ]


Τα δοκίμια του Τζορτζ Στάινερ στον «New Yorker» επιχειρούν να ανιχνεύσουν τις σχέσεις της τέχνης με την κοινωνία και την Ιστορία, με τις ανθρώπινες ανησυχίες και τη ζωή
Ενας ευφυής χρονικογράφος της εποχής του
Τα κείμενα του Tζορτζ Στάινερ εντυπωσιάζουν με την απερίγραπτη πολυμάθεια, την εμβρίθεια, την εκφραστική ευλυγισία και τη γλωσσική δεινότητα του συγγραφέα τους

George Steiner
Περί λόγου, τέχνης και ζωής
Κείμενα στο New Yorker

Επιμέλεια Robert Boyers.
Μετάφραση Γιώργος Λαμπράκος.
Εκδόσεις Πατάκη, 2016,
σελ. 505, τιμή 19,70 ευρώ

Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν η μεταφρασεολογία ξεμύτιζε ως επιστημονικό αντικείμενο στα ελληνικά πανεπιστήμια, ένα αγγλόγλωσσο εγχειρίδιο με τον τίτλο After Babel και με τον πύργο της Βαβέλ στο εξώφυλλο ήταν περιζήτητο στα σπουδαστήρια των φιλολογικών σχολών. Ο συγγραφέας του, καθηγητής Συγκριτικής Λογοτεχνίας στη Γενεύη, ισχυριζόταν ότι επικοινωνούμε μεταφράζοντας, σε όλες τις γλώσσες, ακόμη και στη δική μας.

Sunday, December 4, 2016

Μένης Κουμανταρέας: «ένας καλός φίλος»!!!

Ο Μένης Κουμανταρέας (17 Μαΐου 1931 – 5 Δεκεμβρίου 2014) ήταν συγγραφέας και μεταφραστής. Ο Μένης (Αριστομένης) Κουμανταρέας γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Το 1948 έζησε για έξι μήνες κοντά στον θείο του στο Λονδίνο, όπου και ήρθε σε επαφή με την εκεί πολιτιστική κίνηση. Τον επόμενο χρόνο, δηλαδή το 1949, αποφοίτησε από το Πρότυπο Λύκειο Αθηνών Κάρολος Μπερζάν και φοίτησε κατά καιρούς στη Νομική και Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, χωρίς να ολοκληρώσει τις σπουδές του.[1] Υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία στο ναυτικό και εργάστηκε κατά καιρούς (σχεδόν είκοσι χρόνια) σε ναυτιλιακές και ασφαλιστικές εταιρείες.

Αλέξανδρος Δουμάς [πατέρας]: θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους μυθιστοριογράφους όλων των εποχών

Ο Αλέξανδρος Δουμάς  ο πρεσβύτερος [Alexandre Dumas, 24 Ιουλίου 1802 – 5 Δεκεμβρίου 1870] ήταν Γάλλος  συγγραφέας, γνωστός κυρίως από τα ιστορικά του μυθιστορήματα τα οποία τον κατέστησαν έναν από τους πιο πολυδιαβασμένους Γάλλους συγγραφείς στον κόσμο. Πολλά από τα μυθιστορήματά του, όπως Ο Κόμης ΜοντεχρήστοςΟι Τρεις ΣωματοφύλακεςΜετά Είκοσι Έτηκ.α., αρχικά είχαν δημοσιευθεί σε σειρές. Έγραψε επίσης θεατρικά έργα και άρθρα σε περιοδικά.