Maurice Nadeau, éditeur génial et désargenté, mort à la tâche à 102 ans

• Le Monde.fr | 17.06.2013 |
• Par Marion Van Renterghem

Il a gardé jusqu'au bout de sa longue vie son air de loubard au cœur tendre, avec son blouson de cuir noir, sa moustache bien tondue et cette manière de causerqu'il s'amusait à rendre gouailleuse. Ne pas faire bourgeois, c'était comme un dernier reste de ses utopies ouvriéristes. Maurice Nadeau, l'un des éditeurs les plus géniaux de tous les temps, est mort le 16 juin chez lui, à Paris, à l'âge de 102 ans. "C'est quand même curieux de mourir à petit feu", disait-il avec le sourire, alors qu'il employait ses toutes dernières forces à sauver de la faillite La Quinzaine littéraire, qu'il avait fondée en 1966.

Σε ηλικία 59 ετών πέθανε ο σκοτσέζος συγγραφέας Ίαν Μπανκς

Ο Σκοτσέζος συγγραφέας Ίαν Μπανκς, ο οποίος είχε αποκαλύψει πριν από μερικούς μήνες ότι έπασχε από καρκίνο της χοληδόχου κύστεως σε προχωρημένο στάδιο, πέθανε σε ηλικία 59 ετών, ανακοίνωσε την Κυριακή το BBC, επικαλούμενο την οικογένεια και τον εκδότη του. Ο Ίαν Μπανκς είχε εκδώσει περίπου δέκα έργα επιστημονικής φαντασίας και άλλα τόσα παραδοσιακής λογοτεχνίας. Γνώρισε μάλιστα την επιτυχία με την κυκλοφορία του πρώτου μυθιστορήματός του, The Wasp Factory (Εργοστάσιο Σφηκών) το 1984. Το τελευταίο μυθιστόρημά του, The Quarry, αναμένεται να κυκλοφορήσει στις 20 Ιουνίου. Τον Απρίλιο, ο συγγραφέας είχε ανακοινώσει ότι έπασχε από καρκίνο της χοληδόχου κύστεως, ο οποίος είχε επεκταθεί στο συκώτι, στους λεμφαδένες και «πιθανότατα στο πάγκρεας. 

Απεβίωσε ο συγγραφέας Τομ Σαρπ

Ο βρετανός σατιρικός συγγραφέας Τομ Σαρπ πέθανε σε ηλικία 85 ετών, όπως ανακοίνωσε ο εκδοτικός οίκος Random House την Πέμπτη. Ήταν γνωστός για τη σειρά έξι βιβλίων του με τίτλο «Γουίλτ».

Πηγή: https://twitter.com/Waterstones/status/342573838636294146

Ο ισπανικός εκδοτικός οίκος Anagrama, που εξέδιδε τα βιβλία του στα ισπανικά, ανακοίνωσε ότι ο Σαρπ απεβίωσε στο σπίτι του στο Λαφράνκ στην ισπανική Κόστα Μπράβα. Σύμφωνα με δημοσίευμα της ισπανικής εφημερίδας El Pais, ο Σαρπ πέθανε από επιπλοκές που οφείλονται στον διαβήτη.

Απεβίωσε ο Ολλανδός συγγραφέας Χάρι Μούλις

Ο Ολλανδός συγγραφέας Χάρι Μούλις, που έγινε ιδιαίτερα γνωστός για τα βιβλία του «Η ανακάλυψη του ουρανού» και «Η απόπειρα» απεβίωσε χθες Σάββατο, σε ηλικία 83 ετών, ανακοίνωσε σήμερα το ολλανδικό ειδησεογραφικό πρακτορείο ANP.

Σύμφωνα με τον εκδοτικό οίκο του, ο συγγραφέας απεβίωσε στην κατοικία του στο Άμστερνταμ, μετά από μάχη με τον καρκίνο. Ο Χάρι Μούλις είχε συγγράψει περισσότερα από 70 διηγήματα, μυθιστορήματα, δοκίμια, ποιήματα και θεατρικά έργα και θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους σύγχρονους Ολλανδούς συγγραφείς. [ΑΠΕ-ΜΠΕ]

Σχετικά Άρθρα  

• ΧΑΡΙ ΜΟΥΛΙΣ «Ζούμε πάντα τους ίδιους ελληνικούς μύθους»  
• «Είμαι γιος μιας Εβραίας και ενός συνεργάτη των Γερμανών!»

Εφυγε ξαφνικά ο συγγραφέας Ανδρέας Παγουλάτος

ΑΠΩΛΕΙΑ. Εφυγε χθες ξαφνικά από τη ζωή, ο συγγραφέας Ανδρέας Παγουλάτος από οξύ εγκεφαλικό σε ηλικία 63 ετών. Ποιητής, θεωρητικός του κινηματογράφου και δοκιμιογράφος, ο Ανδρέας Παγουλάτος είχε μία πολύχρονη και πολύπλευρη ενασχόληση με καίρια ζητήματα πολιτισμού, όπως ήταν η ποίηση, η σύγχρονη τέχνη, η γλώσσα, ο κινηματογράφος, η φωτογραφία.

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1946. Από το 1970 ώς το 1988, στο Παρίσι, συμμετείχε στη γέννηση και στην εξέλιξη του γλωσσοκεντρικού κινήματος. Τα βιβλία του «Επίμαχα» (1973) και «Κορμί κείμενο» (1975) θεωρούνται από τα πρώτα γλωσσοκεντρικά κείμενα. Το 1973 ίδρυσε το περιοδικό «Χνάρι» που από το 1985 και μετά συνδιηύθυνε ως «Χνάρια», πλέον, με τον Γιώργο Λαζόγκα. Για πολλά χρόνια ήταν υπεύθυνος για την ποίηση στην «Ιλεάνα Τούντα». Διηύθυνε μαζί με τον Νάνο Βαλαωρίτη το περιοδικό «Συντέλεια» (εκδ. Εξάντας). Εργάστηκε σε πολλές παραγωγές της κρατικής τηλεόρασης ως ερευνητής και σεναριογράφος. Στο Παρίσι, στο Κέντρο Georges Pompidou, παρουσίασε ποιητικά του δρώμενα καθώς και μια επιλογή ποιητικών ντοκιμαντέρ (Ελληνικός Πολιτιστικός Μήνας, 1981). Στη Γαλλία, την Ιταλία, την Κύπρο και την Ελλάδα οργάνωσε ποιητικές και άλλες εκδηλώσεις και εκπροσώπησε την ελληνική ποίηση σε πολλές εκδηλώσεις του εξωτερικού. Πολλά από τα ποιήματά του είχαν μελοποιηθεί. Είχε εκδώσει τις ποιητικές συλλογές «Οργια και Εμπόδια» (Εξάντας), «Πόροι» (Μαραθιά), «Πέραμα» (Mανδραγόρας), κ.ά.

H κηδεία του Ανδρέα Παγουλάτου θα γίνει την Τετάρτη στο Νεκροταφείο Αγίου Βασιλείου στο Περιστέρι, στις 3 μ.μ.

Πέθανε ο Ισπανός συγγραφέας Μιγκέλ Ντελίμπες

Ο Ισπανός συγγραφέας Μιγκέλ Ντελίμπες, ένα από τα μεγαλύτερα ονόματα της μετεμφυλιακής λογοτεχνίας στην Ισπανία, πέθανε σήμερα στα 89 του χρόνια στο σπίτι του, μετέδωσαν τα ισπανικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα μέλη της οικογενείας του.

Ο Μιγκέλ Ντελίμπες, ο οποίος γεννήθηκε στο Βαγιαδολίδ το 1920, έπασχε εδώ και πολλά χρόνια από καρκίνο. Πέθανε στο σπίτι του περιστοιχισμένος από την οικογένειά του. Η κατάσταση της υγείας του είχε επιδεινωθεί τις τελευταίες ημέρες.

Συγγραφέας του «Ο Αιρετικός» και του «Η στόφα ενός ήρωα», τιμήθηκε με το λογοτεχνικό βραβείο Θερβάντες το 1993, την υψηλότερη διάκριση των ισπανικών γραμμάτων.

Στο πλούσιο έργο του ασχολείται με τις μεταβολές της Ισπανίας μετά τον εμφύλιο πόλεμο (1936-1939). Πολλά από τα βιβλία του διασκευάσθηκαν για τον κινηματογράφο, ενώ το έργο του μεταφράσθηκε σε τριάντα γλώσσες.

Χάουαρντ Ζιν και Λούις Οτσινκλος, εκπρόσωποι δύο κόσμων

• ΑΠΩΛΕΙΕΣ. Δύο Αμερικανοί, δύο συγγραφείς, ο γνωστός και στο ελληνικό κοινό ιστορικός και πολιτικός στοχαστής Χάουαρντ Ζιν και ο μάλλον όχι και τόσο γνωστός στην Ελλάδα μυθιστοριογράφος, κριτικός και βιογράφος Λούις Οτσινκλος, έφυγαν από τη ζωή σχεδόν ταυτόχρονα. Το γεγονός έχει τη σημασία του διότι ανήκαν στην ίδια γενιά, προέρχονταν όμως από εντελώς διαφορετικούς κόσμους και η στόχευσή τους ήταν επίσης ριζικά διαφορετική. Ο Ζιν θεωρούνταν ένας από τους βασικούς εκπροσώπους της αμερικανικής «αριστερής» ιντελιγκέντσιας, έπαιξε σημαντικό ρόλο στις κινητοποιήσεις για τα πολιτικά και τα ανθρώπινα δικαιώματα, πρωτοστάτησε στον αντιπολεμικό αγώνα κατά του Βιετνάμ, όμως ο λόγος του ακούστηκε πολύ και κατά τη διάρκεια της προεδρίας Μπους και του πολέμου στο Ιράκ. Αντίθετα, ο Οτσινκλος ήταν εκπρόσωπος της άρχουσας τάξης του Μανχάταν, έγραψε σε περισσότερα από πενήντα βιβλία γι' αυτήν και θεωρείται ο τελευταίος απόγονος ενός κόσμου που δεν υπάρχει πια.

Μαργαρίτα Καραπάνου: Αιρετική και πρωτοπόρος

«Ο Θεός ήταν κουρασμένος… Εβλεπε τη Γη του και πώς είχε καταντήσει… Οι άνθρωποι τον είχαν προδώσει. Αποφασίζει λοιπόν να στείλει στη Γη ένα Θεό καινούργιο, κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσή τους, τον Θεό που θα τους άξιζε. Εσκυψε τότε στη Γη κι έκανε εμετό». Αυτό ήταν το ξεκίνημα στο μυθιστόρημα «Υπνοβάτης» (Καστανιώτης 1997) που θεωρήθηκε το καλύτερο βιβλίο της Μαργαρίτας Καραπάνου και ένα από τα σημαντικά έργα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Ενα βιβλίο για κάποιους αιρετικό, αλλά σε κάθε περίπτωση ανατρεπτικό, στο οποίο ίσως όχι ο Θεός αυτοπροσώπως, αλλά σαφώς η ίδια η συγγραφέας «ξερνάει» την οργή και την αηδία της πάνω από ένα ελληνικό νησί, όπως είναι η συνέχεια του έργου. Ενα κείμενο σαφώς ανατρεπτικό, όπου αμφισβητεί όλη την αισιοδοξία που αναπτύχθηκε, στο ποιητικό πεδίο, από τη γενιά του ’30 και έφτασε στο αποκορύφωμά της με την ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη.

H κριτική στην Ελλάδα στάθηκε επιφυλακτική απέναντί της σε αντίθεση με το εξωτερικό. Οταν κυκλοφόρησε το βιβλίο της «Η Κασσάνδρα και ο Λύκος» (εκδόσεις Καστανιώτη, 1997), ο διακεκριμένος Αμερικανός συγγραφέας John Updike της έγραψε μια εξαιρετική επιστολή όπου συγκρίνει τη γραφή της με εκείνη των Proust, Kosinsky και Lewis Caroll. Η ίδια η συγγραφέας άλλωστε είχε εκφράσει την πικρία της για την κριτική στην Ελλάδα, σε αντιδιαστολή με την Αμερική, και διαπίστωνε σε συνέντευξή της: «Στην Ελλάδα πάντα θα ψάχνουμε για το ψεγάδι».

Αν μιλάμε για τους «καταραμένους ποιητές», στην περίπτωση της Μαργαρίτας Καραπάνου θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για «καταραμένους λογοτέχνες». Επιπρόσθετη παράμετρος το «πέρασμα» στην αντίπερα όχθη, της τρέλας, με την οποία η σχέση της λογοτεχνίας ήταν ανέκαθεν ισχυρή. Από τους κλασικούς μέχρι τους υπερρεαλιστές. Τη μανιοκαταθλιπτική εμπειρία διαχειρίστηκε λογοτεχνικά και με εξαιρετική ειλικρίνεια στο βιβλίο της «Ναι» (εκδόσεις Ωκεανίδα), το οποίο έγινε και θεατρικό έργο.

Η σχέση με τη μητέρα της, Μαργαρίτα Λυμπεράκη, καθόρισε τη συγγραφική πορεία και «στοίχειωσε» τη ζωή της. Θραύσματα της σχέσης τους συγκεντρώνονται στις σελίδες του βιβλίου «Δε μ’ αγαπάς. Μ’ αγαπάς» (Καστανιώτης 2008), που επιμελείται η καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Φωτεινή Τσαλίκογλου και στενή της φίλη, μέσα από την αλληλογραφία της Μαργαρίτας Λυμπεράκη με την κόρη της.

Την ίδια ουσιαστικά περίοδο κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ωκεανίδα το βιβλίο «Η ζωή είναι αγρίως απίθανη» που περιλαμβάνει ημερολογιακά της κείμενα από το 1959, όταν σε ηλικία 13 ετών ακολούθησε τη μητέρα της στο Παρίσι.

Ο υπουργός Πολιτισμού κ. Μιχάλης Λιάπης εξέφρασε στους οικείους της τα συλλυπητήρια για την απώλειά της και δήλωσε μεταξύ άλλων: «Η Μαργαρίτα Καραπάνου υπήρξε μια συγγραφέας παγκόσμιας εμβέλειας. Πολλές φορές έκανε την Ελλάδα περήφανη, καθώς το έργο της απέσπασε διεθνή βραβεία. Θα τη θυμόμαστε πάντα».

- Η κηδεία της γίνεται σήμερα στις 2 το μεσημέρι από το Α’ Νεκροταφείο.

ΠΑΣΑΜΙΧΑΛΗ ΕΛΠΙΔΑ, Ελεύθερος Τύπος, Παρασκευή, 05.12.08

«Εφυγε» η Μαργαρίτα Καραπάνου

Η Μαργαρίτα Καραπάνου, η συγγραφέας του «Υπνοβάτη» και της «Κασσάνδρας», δεν υπάρχει πια. Εσβησε στα 62 της χρόνια, προχτές, στην Εντατική του Γενικού Κρατικού, όπου νοσηλευόταν με αναπνευστικά προβλήματα. Η κηδεία της θα γίνει αύριο το μεσημέρι, στο Α` Νεκροταφείο. Κόρη της συγγραφέως Μαργαρίτας Λυμπεράκη, γεννήθηκε στην Αθήνα, μεγάλωσε στην Ελλάδα και τη Γαλλία και σπούδασε κινηματογράφο στο Παρίσι. Δούλεψε ως νηπιαγωγός στην Αθήνα. Το πρώτο της μυθιστόρημα ήταν «Η Κασσάνδρα και ο Λύκος», που δημοσιεύτηκε αρχικά σε Αμερική, Αγγλία και Γαλλία και ύστερα σε Ελλάδα, Σουηδία, Ισραήλ, Γερμανία και Ολλανδία, αποσπώντας θερμούς επαίνους από καταξιωμένους κριτικούς και συγγραφείς. «Ο υπνοβάτης» είναι το δεύτερο μυθιστόρημά της. Εκδόθηκε στην Ελλάδα, στη Γαλλία, στην Ισπανία και την Ολλανδία και, το 1988, στο Παρίσι, τιμήθηκε με το «Βραβείο του καλύτερου ξένου μυθιστορήματος». Ενα βραβείο που επίσης έχει δοθεί στον Laurence Durell, στον Borges, στον Στρατή Τσίρκα και τον Gabriel Garcia Marquez. To «Rien ne va plus» υπήρξε το τρίτο της μυθιστόρημα, που εκδόθηκε στην Ελλάδα και τη Γαλλία. Πιο πρόσφατα είχε εκδώσει το «Ναι» (1999) και τη «Μάνα» (2005), βιβλίο στο οποίο «η θεωρούμενη ως κατεξοχήν ιερή, ανιδιοτελής και αθάνατη σχέση μάνας - κόρης εμφανίζεται περίπλοκη και οδυνηρή». [Ριζοσπάστης, Πέμπτη 4 Δεκέμβρη 2008]

Εφυγε από τη ζωή η Μαργαρίτα Καραπάνου

Η δημιουργός του «Υπνοβάτη», μια μελαγχολική και ιδιότυπη συγγραφέας με έντονα ψυχαναλυτικά στοιχεία στο έργο της, έσβησε στα 62 της στο νοσοκομείο. «Ο Θεός ήτανε κουρασμένος». Ήταν η πρώτη φράση του «Υπνοβάτη», του καλύτερου βιβλίου της Μαργαρίτας Καραπάνου και ενός από τα σημαντικότερα μυθιστορήματα της σύγχρονης ελληνικής πεζογραφίας. Η Μαργαρίτα Καραπάνου, μία μελαγχολική και ιδιότυπη συγγραφέας, με έντονα τα ψυχολογικά και ψυχαναλυτικά στοιχεία στο έργο της, σιώπησε.

Άφησε χθες την τελευταία της πνοή στην εντατική του Γενικού Κρατικού Νοσοκομείου της Αθήνας, σε ηλικία 62 ετών, από εγκεφαλικό. Εισήχθη στο νοσοκομείο με σοβαρά επιβαρημένους τους πνεύμονές της.

Μία κοσμοπολίτισσα, μία όμορφη γυναίκα, μία φανατική καπνίστρια, με μία σχέση πάθους, ίσως και μίσους, με τη μητέρα της, την επίσης συγγραφέα Μαργαρίτα Λυμπεράκη, ήταν η Μαργαρίτα Καραπάνου.

«Επιθυμία για επιθυμίες. Η Ελλάδα. Και έπειτα να σταθώ στα πόδια μου μόνη μου. Να με ανακαλύψω για να με χάσω. Ποτέ δεν με ανακάλυψα για να με χάσω, να μπορέσω να με ξεχάσω, δηλαδή να αντικρύσω και να αγαπήσω τους άλλους», γράφει το '67, σε ηλικία μόλις 21 ετών.

Το διαβάζουμε στο τελευταίο της βιβλίο «Η ζωή είναι αγρίως απίθανη» που κυκλοφόρησε, πριν μπει στην εντατική, από την «Ωκεανίδα».

Εδώ η Καραπάνου σαν μια τελευταία κατάθεση δημοσιοποιεί τα ημερολόγια που κρατούσε επί 20 χρόνια μεταξύ '59 και '79 (από 13-33 ετών) από το Παρίσι, όπου ζούσε με τη μητέρα της μέχρι να γράψει τον «Υπνοβάτη».

Επίσης, λίγες ημέρες πριν από το τέλος, η Καραπάνου έβγαλε στο φως και τις επιστολές της μητέρας της προς αυτήν (εκδόσεις Καστανιώτη). Η κηδεία της θα γίνει την Παρασκευή, στο Α' Νεκροταφείο, γύρω στις 3 το μεσημέρι (η ώρα δεν έχει ορισθεί ακόμη ακριβώς).

Η Μαργαρίτα Καραπάνου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1946. Μεγάλωσε στην Ελλάδα και στη Γαλλία, όπου ακολούθησε τη μητέρα της, συγγραφέα Μαργαρίτα Λυμπεράκη, σε ηλικία 13 ετών. Σπούδασε κινηματογράφο στο Παρίσι και εργάστηκε ως νηπιαγωγός στην Αθήνα.

Εκανε έναν σύντομο γάμο. Τα πρώτα βιβλία της «Η Κασσάνδρα και ο Λύκος», «Ο υπνοβάτης» και το «Rien ne va plus» εκδόθηκαν στην Ελλάδα και μεταφράστηκαν στις ΗΠΑ, Γαλλία, Αγγλία, Σουηδία, Ισραήλ, Γερμανία, Ολλανδία και Ιταλία.

Σημαντικοί συγγραφείς, όπως ο Τζον Απνταϊκ τη συγκρίνουν με τον Προυστ, τον Κοζίνσκι, τον Κάρολ, τον Μπέκετ και τον Κάφκα. Μάλιστα ο Απνταϊκ σε επιστολή του συμπληρώνει: «Εσείς όμως έχετε βρει εδώ (Η Κασσάνδρα και ο Λύκος) μιαν αλήθεια, που κανένας απ' αυτούς τους τρεις συγγραφείς δεν έπιασε». «Ο Υπνοβάτης» τιμήθηκε το 1988, στο Παρίσι, με το «Βραβείο του καλύτερου ξένου μυθιστορήματος», βραβείο που έχει δοθεί σε συγγραφείς όπως ο Λόρενς Ντάρελ, ο Μπόρχες, ο Μάρκες και άλλοι. Η Μαργαρίτα Καραπάνου έγραψε ακόμα τα έργα «Ναι», «Lee και Lou», «Μαμά», «Μήπως;».

Πέθανε η συγγραφέας Μαργαρίτα Καραπάνου

Σε ηλικία 62 ετών έφυγε από τη ζωή η συγγραφέας Μαργαρίτα Καραπάνου μετά από ολιγοήμερη νοσηλεία στη μονάδα εντατικής θεραπείας του Γενικού Κρατικού Νοσοκομείου της Αθήνας.

Η Μαργαρίτα Καραπάνου γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε κινηματογράφο στο Παρίσι.

Η κηδεία της θα γίνει την Παρασκευή από το Α' Νεκροταφείο.

Πριν λίγες ημέρες κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις «Ωκεανίδα» τα ημερολόγιά της με τίτλο «Η ζωή είναι αγρίως απίθανη», τα οποία κατέγραφε από τα 13 της έως τα 33 της χρόνια, δηλαδή για μια 20ετία.

Τα βιβλία της «Η Κασσάνδρα και ο Λύκος», «Ο υπνοβάτης» και «Rien ne va plus» εκδόθηκαν στην Ελλάδα, στις ΗΠΑ, στην Αγγλία, στη Γαλλία, στη Σουηδία, στο Ισραήλ, στη Γερμανία, στην Ολλανδία και στην Ιταλία.

Το 1988 το μυθιστόρημά της «Ο υπνοβάτης» τιμήθηκε στη Γαλλία με το «Βραβείο του καλύτερου ξένου μυθιστορήματος», που δίνεται σε συγγραφείς παγκόσμιας εμβέλειας

Αποσπάσματα των έργων της ανθολογήθηκαν σε βιβλία και σημαντικά λογοτεχνικά περιοδικά πλάι σε κείμενα των Λιούις Κάρολ, Τζέην Μπόουλς, Αναϊς Νιν, Τζων Φάουλς, Πέτερ Χάντκε, Κάρλος Φουέντες, Κούντερα, Μπαλζάκ, κ.α.

City 99,5
Ελεύθερος Τύπος, Τρίτη, 02.12.08

Έψαχνε την Ιστορία «κάτω από τις ρυτίδες των ανθρώπων»

ΦΙΝΑΛΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΤΑΣΟ ΧΑΤΖΗΤΑΤΣΗ

Μ.Χ., TA NEA: Δευτέρα 10 Νοεμβρίου 2008

«Η Ιστορία μπαίνει κάτω από τις επιδερμίδες των ανθρώπων και τις ρυτιδιάζει», έλεγε ο συγγραφέας Τάσος Χατζητάτσης, κι αυτό φαινόταν σ΄ ό,τι έγραψε μέχρι τον θάνατό του, την Παρασκευή.

Δεν εμπιστευόταν πια την πολιτική ο Τάσος Χατζητάτσης αλλά ήταν ένας πολιτικοποιημένος συγγραφέας, και σαν τέτοιος προσπαθούσε να υπονομεύσει τον εφησυχασμό μας και να ξυπνήσει την αμφιβολία για τους μύθους της ιστορίας. Αυτόν τον ρόλο τον αναλάμβαναν συνήθως οι γυναίκες ηρωίδες του. Τις προτιμούσε επειδή οι γυναίκες, έλεγε, πατούν πιο γερά στη γη κι αντέχουν, ενώ οι άντρες είναι άστατοι και αιθεροβάμονες.

Στα διηγήματά του (που είναι πια συγκεντρωμένα σε βιβλίο) και στα δύο μυθιστορήματά του μιλούσε για την υποδόρια σύγκρουση της επανάστασης και του έρωτα, που φούντωσαν στη μεταπολεμική Ελλάδα ως σύμβολα απελευθέρωσης, αλλά ευτελίστηκαν, μέχρι που έγιναν για τη γενιά του, του ΄60, άλλοθι συμβιβασμών.

Η ίδια του η γραφή- πολυεστιακή, αποσπασματική και ελλειπτική, σπαρμένη με κατασκευασμένα ντοκουμέντα και «ατράνταχτες» αλήθειες που αλληλοαναιρούνταν- το ύφος του που υπονόμευε κάθε βεβαιότητα, ο τόνος του-χαμηλός, πικρός, προσγειωμένος, ανικανοποίητος- όλα υπηρετούσαν τον συγγραφικό του στόχο. Μέσα από την ανατιναγμένη του πρόζα, πρόβαλλαν ανάγλυφα τα ψέματα που είπε η γενιά του ΄60 στον εαυτό της αλλά και οι ακρωτηριασμοί της. Και μαζί πρόβαλλε το δράμα της: κάπως έπρεπε να ζήσουν μ΄ αυτά τούτοι οι άνθρωποι... Ο ίδιος ο Χατζητάτσης ήταν ένας ανάμεσά τους, δεν το αρνιόταν.

Αριστερός που είχε επιστρέψει το 1978 από την Γερμανία και έμεινε έξω από κομματικούς σχηματισμούς, Θεσσαλονικιός που εργαζόταν ως οδοντογιατρός και αρθρογραφούσε κάπου- κάπου στην «Αυγή» μέχρι που ανέλαβε βιβλιοκριτικές στα «ΝΕΑ», ο Τάσος Χατζητάτσης άρχισε να δημοσιεύει διηγήματα γύρω στα 40 του και εξελίχθηκε σε μια από τις πλέον ενδιαφέρουσες φωνές της σύγχρονης πεζογραφίας. Κυκλοφόρησε το πρώτο του βιβλίο στα 52 του («Έντεκα σικελικοί εσπερινοί», Εντευκτήριο, 1997). Ακολούθησε η συλλογή διηγημάτων «Στη σφενδόνη» (Εντευκτήριο 2000), και τα μυθιστορήματα «Σα σπασμένα φτερά» (Πόλις 2003- Βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου του «Διαβάζω») και «Μονόξυλο στο ποτάμι» (Πόλις 2006). Την περασμένη άνοιξη τα διηγήματά του ξανακυκλοφόρησαν από την Πόλι στον ενιαίο τόμο «Ασκήσεις μνήμης».

Η Ημερησία αποχαιρετά: Την Νένη Ευθυμιάδη

Η είδηση του θανάτου της ήταν αναπάντεχη. Ξάφνιασε και πάγωσε. Η συγγραφέας Νένη Ευθυμιάδη έφυγε τόσο νωρίς για πάντα και άφησε πίσω της τον πόνο των ανθρώπων που την αγάπησαν, των φίλων της και των αναγνωστών των βιβλίων της.

Το γεγονός μοιάζει, λες, βγαλμένο από κάποιο από τα μυθιστορήματά της από το οπισθόφυλλο του βιβλίου της «Τρεις νύχτες κι ένας νεκρός»: « Θα της έλεγε ότι στον άνθρωπο αυτόν άξιζε το ωραιότερο μακιγιάζ του κόσμου - πέθανε πρόωρα, δεν πρόλαβε τις ωραίες του εποχές».

Από τις πλέον δυναμικές φωνές της νεότερης πεζογραφίας μας, η Νένη Ευθυμιάδη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1946. Σπούδασε νομικά. Το ξεκίνημα έγινε το 1973 με το βιβλίο «Εσύ κι εγώ μοιάζουμε λιγάκι». Ακολούθησαν: «Ο κήπος με τ’ αγάλματα», «Η φωτοβολίδα», «Αθόρυβες μέρες», «Το χρώμα του μέλλοντος», «Τρυφερός Θάνατος», «Οι πολίτες της σιωπής», «Εγώ και ο Μαγγελάνος», «Η πόλη των γλάρων», «Ο κήπος με τα αγάλματα», «Οι τυχοδιώκτες», «Ο γιος του Μπίλυ Μπλου». Δοκίμια και διηγήματά της έχουν δημοσιευτεί σε λογοτεχνικά περιοδικά και εφημερίδες. Η ίδια έχει μεταφράσει δοκίμια από τα γαλλικά, τα γερμανικά και τα αγγλικά.

Η ημέρα και ο χώρος της κηδείας της δεν έχουν γίνει γνωστά.

Λογοτεχνίας απώλεια

Έχασε - την περασμένη Δευτέρα - τη μάχη με τον καρκίνο η 62χρονη σημαντική και πολυγραφότατη πεζογράφος και δοκιμιογράφος Νένη Ευθυμιάδη.

Η Νένη Ευθυμιάδη σπούδασε στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ και από το 1970 δικηγορούσε. Η μεγάλη όμως αγάπη της ήταν το γράψιμο. Το 1973 έκανε την πρώτη της λογοτεχνική εμφάνιση με το μυθιστόρημα «Εγώ κι εσύ μοιάζουμε λιγάκι». Το 1975 εκδόθηκε «Ο κήπος με τα αγάλματα» που προκάλεσε ιδιαίτερη αίσθηση στην κριτική και το αναγνωστικό κοινό. Ακολούθησαν τα βιβλία «Η φωτοβολίδα» (1978), «Αθόρυβες μέρες», «Το χρώμα του μέλλοντος», «Τρυφερός θάνατος», «Οι πολίτες της σιωπής», «Οι τυχοδιώκτες», «Εγώ ο Μαγγελάνος», «Τρεις νύχτες και ένας νεκρός», «Η πόλη των γλάρων», «Αστυνομικές ιστορίες», «Ημερολόγια», «Θρυμματισμένος πλανήτης», «Η Αθήνα τη νύχτα», «Ο γιος του Μπίλυ Μπλου» (το τελευταίο της μυθιστόρημα). Η Ν. Ευθυμιάδη είχε στο ενεργητικό της και σημαντικό μεταφραστικό, δοκιμιακό και ποιητικό έργο. Διετέλεσε μέλος της διοίκησης της Πανελλήνιας Πολιτιστικής Κίνησης και ήταν μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων. ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Παρασκευή 31 Οχτώβρη 2008

Νένη Ευθυμιάδη: Πέρασε στην «πολιτεία της σιωπής»

Η Νένη Ευθυμιάδη έθεσε στη μεταπολεμική μας πεζογραφία το αίτημα των ορίων της ηθικής στις ανθρώπινες σχέσεις. Το διαχειρίστηκε κυρίως με την παρωδία του αστυνομικού μυθιστορήματος, με τη βοήθεια πάντα του μυστηρίου και της ανατροπής. Κομβικό σημείο, από το οποίο άλλαξε άρδην τη θεματογραφία της, θεωρείται το μυθιστόρημα «Οι πολίτες της σιωπής» του 1993, οπότε στράφηκε στη διερεύνηση της τρομοκρατίας.

Ζωντανός και φιλικός άνθρωπος, η Νένη Ευθυμιάδη εξέδωσε το τελευταίο της μυθιστόρημα «Ο γιος τού Μπίλυ Μπλου» το 2007

Οσοι τη γνώρισαν, είχαν να λένε ότι ήταν ένας ζωντανός άνθρωπος, ο οποίος στις προσωπικές επαφές επέλεγε να επικοινωνεί με όρους φιλικότητας: ήξερε να ακούει και να παίρνει από τον κάθε συνομιλητή της το καλύτερο κομμάτι του εαυτού του. Η Νένη Ευθυμιάδη έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 62 χρόνων νικημένη από τον καρκίνο.

Τελευταία της λογοτεχνική κατάθεση, το μυθιστόρημα «Ο γιος τού Μπίλυ Μπλου» τού 2007. Είχε γράψει γι' αυτό ένα κείμενο στο οποίο άφηνε να φανεί η περιπέτεια με την υγεία της: «Είναι ένα βιβλίο τυχερό... Συμπτωματικά ολοκλήρωσα την πρώτη γραφή του, την καθοριστική, πριν συμβεί στην πραγματική μου ζωή ένα γεγονός διαλυτικό. Επί μήνες ο "Γιος τού Μπίλυ Μπλου" εγκαταλείφθηκε, ώσπου συνέχισα τις επόμενες γραφές και επεξεργασίες. Δεν θα το κρύψω. Η επίπονη εργασία με βοήθησε να συνέλθω - το απλό πέρασμα του χρόνου δεν θα ήταν αρκετό. Ή μήπως θα ήταν;».

Η Νένη Ευθυμιάδη γεννήθηκε το 1946. Σπούδασε νομικά στο Αριστοτέλειο Θεσσαλονίκης και ήδη από το 1970 δικηγορούσε. Η πρώτη εμφάνισή της στην πεζογραφία έγινε με το μυθιστόρημα «Εσύ και εγώ μοιάζουμε λιγάκι» του 1973, το οποίο αργότερα απέσυρε. Εκτοτε ακολούθησαν περί τα δέκα μυθιστορήματα, με τα χαρακτηριστικότερα «Αθόρυβες μέρες», «Το χρώμα του μέλλοντος», «Τρυφερός θάνατος», «Η πόλη των γλάρων», «Οι τυχοδιώκτες», «Εγώ κι ο Μαγγελάνος».

Σ' όλα αυτά το κύριο πρόβλημα που τα διατρέχει είναι ο εαυτός, όταν επαναπροσδιορίζει τη σχέση του με τους άλλους και με την ίδια ζωή ως οντολογικό φαινόμενο. Η συγγραφέας αντιλαμβάνεται το σώμα ως κάτι το θνητό. Μέσα από τη συνείδηση της θνητότητάς της ζητεί την υπέρβαση με όρους ενατένισης του αιώνιου. Με την ίδια δημιουργική ένταση αντιμετώπιζε την εξουσία ως τον μηχανισμό που τον βολεύει να κρατάει τους ανθρώπους φυλακισμένους στα στερεότυπά τους. Μάλιστα τολμούσε να υποστηρίξει ότι η γλώσσα είναι πολύ συντηρητική, λέγοντας με βεβαιότητα: «Η λογοτεχνία εκφράζεται μέσα από τη γλώσσα, δηλαδή ό,τι πιο συντηρητικό υπάρχει στον πολιτισμό μας».

Την τρομοκρατία δεν την έβλεπε η Νένη Ευθυμιάδη μόνο στις τρομοκρατικές ομάδες, αλλά και στην πολιτική εξουσία των ΗΠΑ. Διατύπωνε τη γνώμη: «Εγώ δεν βλέπω τεράστια διαφορά ανάμεσα σ' αυτή και μια τρομοκρατική ομάδα. Αντιθέτως, εκεί διαπιστώνω μια επισημοποιημένη τρομοκρατία με βιομηχανίες όπλων. Η διαφορά είναι αριθμητική».

Επίσης συμμετείχε σε εκδόσεις ομαδικού χαρακτήρα, με μικρότερης έκτασης πεζογραφήματα. Είχε μεταφράσει έργα του βραβευμένου με Πούλιτζερ Αμερικανού ποιητή Ουίλιαμ Μέρεντιθ, καθώς και δοκίμια από τα γαλλικά, τα γερμανικά και τα αγγλικά. Ολόκληρα έργα της ή αποσπάσματά τους είχαν κυκλοφορήσει στα ιταλικά, τα γερμανικά και τα αγγλικά. Τα βιβλία της κυκλοφορούν από τις εκδόσεις «Εστία», «Καστανιώτη», «Ελληνικά Γράμματα» και «Λιβάνη».

ΒΑΣΙΛΗΣ Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 30/10/2008

12 βιβλία, 12 διαμαρτυρίες

Η συγγραφέας, που με τα μυθιστορήματά της άσκησε κριτική στην εξουσία, έφυγε στα 62 της, αθόρυβα και σεμνά, όπως έζησε

Αθόρυβα, όπως έζησε, έφυγε από τη ζωή η Νένη Ευθυμιάδη, στην πιο ώριμη περίοδο της δημιουργίας της. Συγγραφέας ξεχωριστή και αγαπητή, άνθρωπος με περίσσευμα αξιοπρέπειας, ήθους και σεμνότητας. Αυτή ήταν η Νένη Ευθυμιάδη, η οποία αντιμετώπισε έως την τελευταία στιγμή τον καρκίνο με θαυμαστό θάρρος και αξιοπρέπεια. Η παρουσία της θα λείψει από τη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία, στην οποία εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1970, διαγράφοντας μια διαδρομή με συνέπεια και σοβαρότητα.

«Κάθε συγγραφή βιβλίου είναι και μία διαμαρτυρία», είχε πει σε συνέντευξή της λίγο καιρό πριν, με αφορμή το τελευταίο βιβλίο της «Ο γιος του Μπίλυ Μπλου». Πράγματι, στο ιδεολογικό υπόστρωμα των βιβλίων της (υπαρξιακά θρίλερ κυρίως) ελλοχεύει η κριτική για την εξουσία και τα όργανα της τάξης, τον σύγχρονο τρόπο ζωής και τον καταναλωτισμό, τις νεοπλουτίστικες αντιλήψεις και τα φαινόμενα παρακμής, αναμεμειγμένα με έναν υποδόριο σαρκασμό, συχνά μαύρο χιούμορ, και πάντα μέσα σε μια οικουμενική προβληματική που ξεπερνά τα τοπικά όρια.

Ο ηθικός προβληματισμός διακατέχει τα κείμενά της, τα οποία δυναμιτίζουν τις κοινωνικές συμβάσεις και την εφησυχασμένη ζωή μας. Η Ευθυμιάδη άφησε μυθιστορήματα πολυεπίπεδα, με ιστορίες που από τη μια κρατούν, λόγω των ανατροπών και του σασπένς τους, αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη, και από την άλλη, χάρη στη στοχαστική διάθεση της συγγραφέως, αγγίζουν τα φιλοσοφικά και ψυχογραφικά όρια.

Εχει γράψει συνολικά δώδεκα μυθιστορήματα: «Εσύ και εγώ μοιάζουμε λιγάκι», «Ο κήπος με τα αγάλματα», «Η φωτοβολίδα», «Αθόρυβες μέρες», «Το χρώμα του μέλλοντος», «Τρυφερός θάνατος», «Οι πολίτες της σιωπής», «Η πόλη των γλάρων», «Οι τυχοδιώκτες» κ.ά., ενώ συμμετείχε σε συλλογικές εκδόσεις. Τα βιβλία της κυκλοφορούν από τις εκδόσεις «Δωρικός», «Λιβάνη», «Εστία», «Καστανιώτης», «Ελληνικά Γράμματα», «Κέδρος».

Γεννημένη στην Αθήνα το 1946, σπούδασε Νομική στη Θεσσαλονίκη και άσκησε τη δικηγορία από το 1970 στην Αθήνα. Η Νένη Ευθυμιάδη ποτέ δεν απασχόλησε τη δημοσιότητα, παρά μόνο με το έργο της. Ετσι οι δικοί της άνθρωποι, σεβόμενοι τη στάση ζωής που η ίδια υπηρετούσε με συνέπεια, αλλά και την επιθυμία της, δεν θα δημοσιοποιήσουν τις σχετικές με την κηδεία της λεπτομέρειες.

ΔΗΜΗΤΡΑ ΡΟΥΜΠΟΥΛΑ, ΕΘΝΟΣ, 30/10/2008

Εφυγε η συγγραφέας Νένη Ευθυμιάδη

Μαθεύτηκε από στόμα σε στόμα χθες το πρωί. Η συγγραφέας Νένη Ευθυμιάδη πέρασε στην άλλη όχθη, μόλις στα 62 της χρόνια, έχοντας αντιμετωπίσει το τελευταίο διάστημα μια καθολική επίθεση του καρκίνου. Δική της επιθυμία, αλλά και των δικών της ανθρώπων, ήταν να μην ανακοινωθεί τίποτα για το θάνατο και την ταφή της.

Η Νένη Ευθυμιάδη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1946, σπούδασε νομικά στη Θεσσαλονίκη και το 1970 άρχισε να δικηγορεί. Εμφανίστηκε στα γράμματα το 1973 και μέχρι το τέλος της ζωής της ήταν παραγωγική και παρούσα. Ασχολήθηκε συστηματικά με την πεζογραφία και εξέδωσε εννέα μυθιστορήματα, ενώ συμμετείχε σε διάφορες περιοδικές εκδόσεις, με διηγήματα, χρονογραφήματα, κριτικές ή δοκίμια, ή σε συλλογικούς θεματικούς τόμους με διηγήματα. Κείμενά της είχαν συχνή παρουσία σε πολλά λογοτεχνικά περιοδικά ή αφιερώματα για τη λογοτεχνία στον ημερήσιο Τύπο. Η Νένη Ευθυμιάδη καταπιάστηκε με ιδιαίτερη αφοσίωση με τη μετάφραση από τα γαλλικά, τα γερμανικά και τα αγγλικά, ενώ μετέφρασε και τα ποιήματα του Αμερικανού William Meredith, ο οποίος είχε τιμηθεί με το Πούλιντζερ το 1988.

Εκτός από δραστήρια συγγραφέας ήταν και ενεργή πολίτης αφού μετείχε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Πανελλήνιας Πολιτιστικής Κίνησης, διοργανώνοντας εκδηλώσεις για τη λογοτεχνία ή τη θεωρία της λογοτεχνίας. Το πρώτο της βιβλίο «Εγώ κι εσύ μοιάζουμε λιγάκι» (Δωρικός, 1973) το απέσυρε η ίδια από την κυκλοφορία. Τα βιβλία της κυκλοφορούν από πολλούς Ελληνες εκδότες: «Των εμών ερώτων» (Anglohellenic A.E.), «Αθόρυβες μέρες» (Εστία), «Το χρώμα του μέλλοντος» (Εστία), «Τρυφερός θάνατος» (Εστία), «Οι πολίτες της σιωπής» (Καστανιώτης), «Ο κήπος με τα αγάλματα» (Λιβάνης), «Η πόλη των γλάρων» (Καστανιώτης), «Οι τυχοδιώχτες» (Ελληνικά Γράμματα), «Αστυνομικές ιστορίες» (Μεταίχμιο), «Ιμερολόγια» (Μίνωας), «Θρυμματισμένος πλανήτης» (Μίνωας), «Εγώ και ο Μαγγελάνος» (Κέδρος), «Τρεις νύχτες και ένας νεκρός» (Μίνωας), «Η Αθήνα τη νύχτα» (Introbooks), και το τελευταίο της «Ο γιος του Μπίλυ Μπλου» (Ελληνικά Γράμματα). Οι κριτικοί συμφωνούν ότι η Νένη Ευθυμιάδη ανανέωσε με τη θεματική της και τη γραφή της, τη νεότερη ελληνική πεζογραφία. [Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Πέμπτη, 30 Oκτωβρίου 2008]

Αθόρυβη μέρα για τη Νένη Ευθυμιάδη

Η συγγραφέας Νένη Ευθυμιάδη. Εξέδωσε εννέα μυθιστορήματα, η παρουσία της στα λογοτεχνικά έντυπα ήταν έντονη, ενώ σποραδικά αρθρογραφούσε σε εφημερίδες

Η πεζογράφος Νένη Ευθυμιάδη πέθανε προχθές σε ηλικία 62 ετών. Η συγγραφέας των μυθιστορημάτων «Αθόρυβες μέρες» (Εστία), «Ο γιος του Μπίλυ Μπλου», «Οι τυχοδιώκτες» (Ελληνικά Γράμματα), «Η πόλη των γλάρων» (Καστανιώτη) εμφανίστηκε στα γράμματα το 1973 και έγραψε μυθιστορήματα, διηγήματα, δοκίμια και άρθρα. Εξέδωσε εννέα μυθιστορήματα, ενώ συμμετείχε με διηγήματα σε ομαδικές ανθολογίες. Με τον δικό της αφηγηματικό ρυθμό στο τελευταίο βιβλίο της μιλούσε για έναν γιο που διεκδικεί τον ακροβάτη πατέρα του, μέσα σε κλίμα χιουμοριστικού σασπένς. Συχνά χρησιμοποίησε τον αστυνομικό χαρακτήρα σε μυθοπλασίες που δεν ήταν ακριβώς αστυνομικές. Της άρεσε να παίζει με τον κίνδυνο της αποκάλυψης, με τον φόβο για τη ζωή, με το μυστικό που παραμονεύει. Οι ήρωές της σχοινοβατούν, τρέχουν να κρυφτούν, αγωνιούν ότι το φως θα πέσει άπλετο.

Η Νένη Ευθυμιάδη σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το 1970 έγινε δικηγόρος Αθηνών. Η παρουσία της στα λογοτεχνικά έντυπα ήταν έντονη, ενώ σποραδικά αρθρογραφούσε σε εφημερίδες, γράφοντας κριτικές παρουσιάσεις για έλληνες και ξένους ομοτέχνους της. Ασχολήθηκε με τη μετάφραση δοκιμίων και ποίησης από τα γαλλικά, τα γερμανικά και τα αγγλικά. Ενεργό μέλος της λογοτεχνικής κοινότητας, υπήρξε από το 1992 μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Πανελλήνιας Πολιτιστικής Κίνησης (ΠαΠοΚ). Οι φίλοι αναγνώστες των βιβλίων της θα τη θυμούνται στον χώρο της ΠαΠοΚ, με θέα την πλατεία Μητροπόλεως, να λαμβάνει τον λόγο στις εκδηλώσεις που διοργάνωνε σχετικά με τη λογοτεχνία, τον στοχασμό και τη σύγχρονη σκέψη. Οι φίλοι της θα τη θυμούνται στα πηγαδάκια στα διάφορα πάρτι να εναλλάσσει άνετα την κουβέντα από τη λογοτεχνία στην πολιτική και από εκεί στις απλές χαρές της καθημερινότητας. ΤΟ ΒΗΜΑ, Πέμπτη, 30 Οκτωβρίου 2008

«Έφυγε» η συγγραφέας Νένη Ευθυμιάδη

Πέμπτη, 30.10.08: «Εφυγε» σε ηλικία 62 ετών, ύστερα από μάχη με τον καρκίνο, η συγγραφέας Νένη Ευθυμιάδη, μία από τις σημαντικότερες πεζογράφους που εμφανίστηκαν στη δεκαετία του 1970 και ανανέωσαν τη νεώτερη ελληνική πεζογραφία. Η Νένη Ευθυμιάδη έμεινε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και απασχολούσε τον Τύπο μόνο με το έργο της. Έτσι, η οικογένειά της, σεβόμενη την επιθυμία της, δεν ανακοίνωσε τίποτα σχετικό με το τελευταίο ταξίδι της.

Γεννήθηκε στην Αθήνα, το 1946. Σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το 1970 έγινε δικηγόρος Αθηνών. Από το 1973 ασχολήθηκε συστηματικά με την πεζογραφία και μέχρι τώρα έχει εκδώσει εννέα μυθιστορήματα. Συμμετείχε και σε πολλές εκδόσεις ομαδικού χαρακτήρα, με μικρότερης έκτασης πεζογραφήματα. Πληθώρα διηγημάτων, δοκιμίων και άρθρων της δημοσιεύονται συνεχώς στον ημερήσιο τύπο και σε λογοτεχνικά περιοδικά. Κάποιες φορές ασχολήθηκε και με κριτικές παρουσιάσεις ελλήνων ή ξένων συγγραφέων. Έχει μεταφράσει δοκίμια από τα γαλλικά, τα γερμανικά και αγγλικά, όπως και ποίηση του αμερικανού William Meredith (Βραβείο Πούλιτζερ 1988). Από το 1992 είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Πανελλήνιας Πολιτιστικής Κίνησης, συνυπεύθυνη για τη διοργάνωση εκδηλώσεων γύρω από τη λογοτεχνία, τη θεωρία, τη σύγχρονη προβληματική ή εκπρόσωπός της σε διεθνή συνέδρια κοινωνικοπολιτικού χαρακτήρα. Μερικά από τα έργα της έγιναν αντικείμενα μελετών σε πανεπιστήμια, συνέδρια ή θεωρητικά βιβλία. Προσφάτως, μυθιστόρημά της κυκλοφόρησε στην Ιταλία.

Τα βιβλία της Νένης Ευθυμιάδη

Εσύ και εγώ μοιάζουμε λιγάκι, 1973, μυθιστόρημα, σελ. 141, εκδόσεις "Δωρικός", (το απέσυρε από την κυκλοφορία η συγγραφέας).
Ο κήπος με τα αγάλματα, 1975, μυθιστόρημα, σελ. 227, εκδόσεις "Νέα Σύνορα", επανέκδοση μετά από γλωσσική επεξεργασία το 1994, σελ. 204, εκδόσεις "Νέα Σύνορα", ISBN: 960-236-439-4.
Η φωτοβολίδα, 1978, μυθιστόρημα, σελ. 191. εκδόσεις "Νέα Σύνορα".
Αθόρυβες μέρες, 1983, μυθιστόρημα, σελ. 255, εκδόσεις "Εστία".
Το χρώμα του μέλλοντος, 1988, μυθιστόρημα, σελ. 226, εκδόσεις "Εστία".
Τρυφερός θάνατος, 1990, μυθιστόρημα, σελ. 256, εκδόσεις "Εστία", ISBN: 960-05-0273-0.
Οι πολίτες της σιωπής, 1993, μυθιστόρημα, σελ. 239, εκδόσεις "Καστανιώτη", ISBN: 960-03-1061-0.
Η πόλη των γλάρων, 1997, μυθιστόρημα, σελ. 275, εκδόσεις "Καστανιώτη", ISBN: 960-03-1837-9.
Οι τυχοδιώκτες, 2000, μυθιστόρημα, σελ. 290, εκδόσεις "Ελληνικά Γράμματα", ISBN: 960-393-420-8.

Απόσπασμα από το βιβλίο: "Τυχοδιώκτες"

Πέταξα τις πολύχρωμες φούστες μου, φόρεσα στενά παντελόνια για τη σκάλα του κελαριού, μα τη στιγμή που η συζήτηση ξεστράτισε δεν την έφερα στον ευθύ δρόμο - την ασφάλεια όλων μας δεν κατόρθωσα να την υπερασπιστώ.
Μόνο τους νεκρούς του Βερμόντ υπερασπιζόμουν μέχρι τέλους. Τους παρατηρούσα επίμονα, τους έκανα συντροφιά, καμιά φορά τους χάιδευα. Και μόλις η οικειότητα γεννιόταν, αποφάσιζα για το μακιγιάζ. Προτιμούσα τα χρώματα της γης και τις απαλές ώχρες, αλλά αν το διέταζε η κέρινη φυσιογνωμία τους, δεν απέκλεια το άσπρο και τους τόνους του γαλάζιου. ζητούμενο ήταν ένα αποτέλεσμα ιδανικό. Δισταγμό είχα στο σχήμα των χειλιών που συχνά παραμορφώνονταν από τον τελευταίο σπασμό, έπρεπε να διασχίσω το παρελθόν και να μαντέψω και να αισθανθώ, ύστερα να τολμήσω την ένταση του κόκκινου, την τρυφερότητα του ροζ, τη γαλήνη του μπεζ και ένα σταθερό περίγραμμα. Στα βλέφαρα ακροβατούσα, γιατί το χρώμα των ματιών μου ήταν άγνωστο και δεν ήθελα να τα παραβιάσω, άρα έπρεπε να υποθέσω, να φανταστώ, ύστερα να κινηθώ στις στοές του καφέ ή στους τόνους του γκρίζου. Περιποιόμουν και τα νύχια, ποθούσα καμπύλες λείες και στιλπνές και κατέφευγα σε εύθραυστες προσπάθειες με λίμες, συχνά και σε κάποιο βερνίκι αστραφτερό. Μα το άγχος ερχόταν με τα μαλλιά, ιδιαίτερα τα γυναικεία. Έπρεπε να μελετήσω ξανά τις γωνίες του προσώπου, να σχηματίσω απαλές μπούκλες, να ισιώσω φράντζες αναρχικές, να κρύψω ή να προβάλω τη μελαγχολία στα λευκά σημεία.
Εκτόπιζα και τους συνεργάτες των λουλουδιών, διάλεγα μόνη είδη, αποχρώσεις, μυρωδιές, τα πρόσωπα έπρεπε να αναδειχτούν και να καλλιεργηθούν υποψίες για άψογες σιλουέτες. Αλλιώς τι δουλειά έκανα εγώ;
"Το παρακάνεις", γκρίνιαζε ο εργοδότης μου. "Στον καθρέφτη δεν θα κοιταχτούν ποτέ και οι άλλοι θα τους θυμούνται όπως θέλουν".
Δεν είχε άδικο, συχνά οι νεκροί στοιβάζονταν ουρές ατελείωτες περιμένοντας εμένα και καθώς οι κηδείες είχαν ήδη οριστεί, υπήρχε κίνδυνος να γίνουν χωρίς πτώμα. Προτιμούσα να ξενυχτώ δουλεύοντας παρά να εγκαταλείψω την τακτική μου. Το είδωλό τους δεν θα το έβλεπαν, όμως θα σήμαινε άπειρα γι' αυτούς, αν ζούσαν. οι άνθρωποι θέλουν να αγγίξουν την αιωνιότητα με όψη συναρπαστική.
Βέβαια δεν συμφωνούσαν πάντα οι οικείοι. Συχνά διαμαρτύρονταν πως δεν αναγνώριζαν τον άνθρωπό τους, πως αντίκριζαν έναν ξένο τη στιγμή της ταφής. Θύμιζα στον αμήχανο εργοδότη πως οι συγγενείς αντιμετωπίζουν τους νεκρούς σαν ιδιοκτησίες τους που χάνονται και αποζητούν την τελευταία πράξη επιβολής - το θρήνο πάνω από τη συνηθισμένη εικόνα. Αλλά οι νεκροί ανήκουν πια στη μακροχρόνια περιπέτεια του σύμπαντος και μόνο εγώ, η μακρινή, τους γνώρισα και τους αγάπησα σε αυτή τη διάσταση, την τελική.
Κανένας από μας τους τέσσερις δεν κατέβηκε νωρίς το επόμενο πρωί. Αργήσαμε τόσο, ώστε η Χλόη, ο Μανόλης και ο Ρούλης είχαν τελειώσει το πρωινό τους και έπιναν με νωχέλεια τον τρίτο ή τέταρτο καφέ.
"Μήπως μας άκουσε αυτός χθες βράδυ;" με ρώτησε ο Πέτρος κάποια στιγμή.
"Αποκλείεται", απάντησα γρήγορα.
Όμως δεν ήμουν σίγουρη. Όποιος απειλεί γνωρίζει πως θα υπάρξουν αντιδράσεις και καμιά φορά εύστοχα τις προεξοφλεί.
Περάσαμε τη μέρα με προσποίηση φυσικότητας, αντιγράφαμε τις καθημερινές κινήσεις μας με καρμπόν. Μα κάθε τόσο πλησιάζαμε την τζαμαρία και φευγαλέα κοιτάζαμε το σκάφος του θανάτου μας. Ανταλλάσσαμε τότε συνωμοτικά βλέμματα και αποφεύγαμε να βρεθούμε κοντά στον Ρούλη για μερικά λεπτά. Δεν είχε νόημα η προφύλαξη, αυτός μας αγνοούσε, διάβαζε την εφημερίδα τους αδιάφορος και μακρινός. Γιατί όποιος απειλεί γνωρίζει πως η αντίδραση σπάνια είναι ακαριαία και για ένα διάστημα μπορεί άνετα να αποστασιοποιηθεί.
Κάποια στιγμή μου φάνηκε πως διέκρινα στην αμμουδιά μια ανδρική φιγούρα. "Να είναι ο Μαρσέλ;" αναρωτήθηκα με έξαψη. Μα χάθηκε σαν αστραπή. Η ζέστη άχνιζε και προκαλούσε οφθαλμαπάτες, άλλωστε και τα νεύρα μου είχαν ταραχτεί.
Πώς να μην ταραχθούν; Κατέστρωνα το σχέδιο που θα πρότεινα την ίδια νύχτα στην υγρασία του κελαριού και οργάνωνα τις λεπτομέρειες - χωρίς επιμονή στα περιφερειακά σημεία, οι κεντρικές νίκες γίνονται καπνός.
Θα πρότεινα, ό,τι προτείνουν οι αχρείοι της κοινής λογικής. Τη σωματική βία. Γιατί πλειοψηφούσαμε, ήμασταν τέσσερις εναντίον ενός, χωρίς να υπολογίσουμε και τους άλλους τρεις, τη Χλόη, τη Μισέλ και τον Μανόλη, που άλλωστε έδειχναν ακατάλληλοι για οποιαδήποτε συμμετοχή.
Στην τσάντα μου έκρυβα ένα αναισθητικό σπρέι, παλιά συνήθεια της Νέας Υόρκης, τότε που έφευγα νύχτα από τους Ινδούς και λαχάνιαζα στην έβδομη λεωφόρο. Θα το πιέζαμε στο πρόσωπο του Ρούλη απρόοπτα, θα τον βλέπαμε να γέρνει, μετά θα εξαφανιζόμασταν. Όμως, τι θα κάναμε με το μάγειρα και τους μπράβους που ίσως μας περικύκλωναν; Σύμφωνοι, ο άντρας της κουζίνας ήταν διακριτικός και ερχόταν σε ωράρια προκαθορισμένα. Αλλά, αν συνέβαινε κάτι έκτακτο και προχωρούσε απροειδοποίητα στο λίβινγκ ρουμ και έβλεπε τον Ρούλη αναίσθητο και εμάς να φεύγουμε πανικόβλητοι, δεν θα ειδοποιούσε την αστυνομία; Και οι μπράβοι δεν θα έριχναν σφαίρες καυτές αν μας αντιλαμβάνονταν να τρέχουμε ξέφρενοι και οι επτά;
Άρα, η απόπειρα εξόδου έπρεπε να γίνει μετά τα μεσάνυχτα, τότε που οι μάγειρες κοιμούνται και οι μπράβοι χάνουν τον ήλιο και το φως. Δεν θα πλησιάζαμε την κεντρική είσοδο, έλαμπε από τους προβολείς της προβλήτας, θα ανοίγαμε την πίσω πόρτα, τη σκοτεινή, που έβγαζε σε χώμα και ξερά στάχυα. Θα χωριζόμασταν σε ομάδες των δύο ή του ενός, ύστερα έρποντας, φίδια ή τραυματισμένα ζώα, θα διασχίζαμε τα πρώτα μέτρα, τα κρίσιμα. Δεν θα κινδυνεύαμε, ακόμη και αν ακουγόμασταν - θα θεωρούμασταν ζευγαράκια που δοκίμαζαν έρωτα ή αδέσποτα της περιοχής. Και αργότερα που θα σηκωνόμασταν και θα περπατούσαμε ως την άσφαλτο, θα θυμίζαμε ρομαντικούς περιπατητές, από αυτούς που κάνουν μάταιες βόλτες στις αμμουδιές, μετά επιστρέφουν στη ρουτίνα.
Η Κλεοπάτρα ίσως βελτίωνε το σχέδιό μου, δεκάδες διηγήματα έγραψε με θέμα την απελευθέρωση ομήρων και κάποιο ήταν ανεκτό. Μιλούσε για ένα λεωφορείο που έτρεχε με τρομαγμένους επιβάτες, γιατί ένας Αθηναίος στήριζε το περίστροφο στον κρόταφο του οδηγού και ζητούσε μείωση του εκκαθαριστικού της εφορίας. Το σύνολο των ομήρων ήταν είκοσι οκτώ, αλλά οι δεκαεπτά δραπέτευσαν. Ανά πεντάλεπτο άνοιγαν την πίσω πόρτα και ρίχνονταν στην άσφαλτο άθικτοι, γιατί ο σοφέρ παρακολουθούσε από τον καθρέφτη του και φρόντιζε να φρενάρει. Ο απαγωγέας δε αντιλαμβανόταν τίποτα, διαπραγματευόταν έξαλλος με αστυνομικούς από το κινητό του. Άργησε να δει πως οι όμηροι που απέμειναν ήταν έντεκα. Και κλονίστηκε. Όχι από τον μικρό αριθμό, αλλά από την ευτυχία τους - είχαν αγαπήσει την περιπέτεια και ήθελαν να παραταθεί. Τον προσκάλεσαν να καθίσει μαζί τους, αντάλλαξαν μπισκότα, σάντουιτς, αναψυκτικά. Κύλησε υπέροχα η βραδιά, με ομόψυχη αηδία για την εξουσία, και γύρω στα χαράματα αποφασίστηκε ένας διαγωνισμός για το πιο τολμηρό αστείο. Κέρδισε μια εικοσάχρονη, είπε ότι τα σύγχρονα λεωφορεία δεν χρειάζονται οδηγούς και για να το αποδείξει, άναψε τη μηχανή και το άφησε να τρέχει ελεύθερο σε στροφές και χαράδρες. Σκοτώθηκε μαζί με τους υπόλοιπους και έχασε τη δόξα. Την άλλη μέρα οι εφημερίδες έγραψαν πως υπεύθυνος για τη δραματική πτώση του λεωφορείου ήταν αποκλειστικά ο κακοποιός.
Όμως με την Κλεοπάτρα δεν επικοινωνώ - μισώ την ανησυχία της. Θα προτιμούσα ένα διάλογο με τον ύπουλο Μαρσέλ, τον Μαρσέλ που άφησα στο Ναύπλιο, αγκαλιά με ένα ψέμα.

Σκοτώθηκε η αρχαιολόγος Ηώ Ζερβουδάκη

Ενα σημαντικό μέλος της έχασε η αρχαιολογική επιστημονική κοινότητα. Ο ξαφνικός θάνατος της Ηούς Ζερβουδάκη (την τραυμάτισε θανάσιμα διερχόμενη μηχανή στον πεζόδρομο της οδού Τοσίτσα) έχει σοκάρει τον αρχαιολογικό κόσμο. Η επίτιμη διευθύντρια Αρχαιοτήτων χτυπήθηκε βγαίνοντας από τον Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, όπου είχε πάει να ευχηθεί στους συναδέλφους της, το μεσημέρι της Μ. Πέμπτης. Και τι τραγική σύμπτωση! Για το χάλι που παρουσίαζε αυτός ο πεζόδρομος, λίγα μόλις μέτρα από το υπουργείο Πολιτισμού, μεταξύ του πρώτου μουσείου της χώρας και του Πολυτεχνείου, είχε τοποθετηθεί πολλές φορές στο παρελθόν, ως μέλος τότε του ΚΑΣ.

Επιστήμων διεθνούς κύρους και αποδοχής, σε όλη τη σταδιοδρομία της που άρχισε το 1965, υπήρξε έντιμη, συνεπής, πιστή στις αρχές της από τις οποίες δεν παρέκκλινε ποτέ. Υπηρέτησε στα Δωδεκάνησα και τις Κυκλάδες, έφτασε στον βαθμό του εφόρου, υπηρέτησε δυο φορές ως διευθύντρια Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ενώ στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο -που τόσο αγαπούσε να επισκέπτεται- εργάστηκε ως έφορος Αγγείων από το 1982. Το 1997 ανέλαβε τη διευθυντική θέση έως το 1999, χρονιά που ολοκλήρωσε την υπηρεσιακή της σταδιοδρομία.

Εργάστηκε αόκνως για τη μεγάλη επανέκθεση της συλλογής αγγείων του Εθνικού Αρχαιολογικού αλλά και για την επανέκθεση της συλλογής Σταθάτου. Στέλεχος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων (μέλος του διοικητικού συμβουλίου για χρόνια αλλά και πρόεδρος την περίοδο 1977 - 1977), ήταν μάχιμη και πάντα στην πρώτη γραμμή σε οποιαδήποτε υπόθεση αφορούσε την προστασία των μνημείων.

Οι μειοψηφίες της στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο δήλωναν πίστη, αυστηρότητα, όπως και οι εύστοχες παρατηρήσεις της που πολλές φορές αποδείχτηκαν σωτήριες. Η Ηώ Ζερβουδάκη ήταν σχολαστική με την προστασία και ανάδειξη των μνημείων.

Υπήρξε μέλος της Επιτροπής Πολιτισμού της Βουλής, του Δ.Σ. του ελληνικού τμήματος του Εικονογραφικού Λεξικού της Ελληνικής Μυθολογίας, ισόβιο μέλος της Αρχαιολογικής Εταιρείας και αντεπιστέλλον μέλος του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου. Αδυναμία της -ισχυρίζονται όσοι τη γνώριζαν καλά- ήταν η Ρόδος. Ως πρόεδρος άλλωστε της Eπιστημονικής Επιτροπής Λίνδου αφιέρωσε όλες της τις δυνάμεις τα τελευταία χρόνια στην αναστήλωση των μνημείων.