Θεσσαλονίκη: όταν οι βιβλιοθήκες συναντούν την ιστορία

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 02.09.2015 ΝΤΙΝΑ ΓΙΑΝΝΟΥΠΛΑΚΗ*

Ενα μικρό θαύμα συντελείται καθημερινά στη Δημοτική Βιβλιοθήκη της Θεσσαλονίκης Πολλοί αγνοούν τον κόσμο που κρύβεται στις δημοτικές βιβλιοθήκες τόσο για το πλήθος και την ποικιλία των βιβλίων που υπάρχουν όσο και για το σύνολο των εκδηλώσεων που γίνονται. Πέρασα το κατώφλι της Δημοτικής Bιβλιοθήκης της Θεσσαλονίκης, ούσα μαθήτρια. Δεν θα ξεχάσω την εικόνα από τα χιλιάδες βιβλία που αντίκρισα και την αδυναμία να επιλέξω ανάμεσα σε τόσες χιλιάδες διαμαντάκια.
Μετά από χρόνια ο δρόμος με έφερε πάλι στις βιβλιοθήκες όχι σαν αναγνώστρια αλλά με τον ρόλο της εισηγήτριας. Τα μαθήματα ιστορίας.

Η τραγωδία και η νοσταλγία

Η θεματολογία του τόμου κινείται γύρω από την καθημερινή ζωή των Γερμανών στρατιωτών

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩ Ν, 22.03.2015

Ιάκωβος Ανυφαντάκης

Στο τέλος του βίου του ένα παλιό μέλος της γερμανικής υγειονομικής υπηρεσίας που έδρασε στην Ελλάδα την Κατοχή ξεκίνησε να συλλέγει φωτογραφίες από τη χώρα μας την περίοδο 1941-1944. Ήθελε να εμπλουτίσει το αρχείο με όσο το δυνατόν περισσότερες εικόνες, γι’ αυτό έσπευδε να αγοράσει οποιεσδήποτε φωτογραφίες παλιών συμπολεμιστών του κατάφερνε να εντοπίσει.

Όταν πέθανε η κόρη του πούλησε τη συλλογή στον Βύρωνα Μήτο με τον όρο να μην αποκαλυφθεί η ταυτότητά του. Όπως μας πληροφορεί ο Μήτος, οι φωτογραφίες είναι τραβηγμένες από στρατιώτες που πέρασαν από τα Βαλκάνια την περίοδο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

100 χρόνια ελευθερίας

[Οψη της λεωφόρου Νίκης και του θαλάσσιου μετώπου της Θεσσαλονίκης, όπου τα χρόνια της τουρκοκρατίας πολλά πλοία έδεναν κατά μήκος της παλιάς παραλίας. Από τον 19ο αιώνα, τα μεγάλα ατμόπλοια αγκυροβολούσαν ανοιχτά του Θερμαϊκού]. Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΧΘΕΣ, ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΥΡΙΟ ΣΕ ΕΝΑΝ ΤΟΜΟ. [Της ΝΙΝΕΤΤΑΣ ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ- ΡΑΣΣΙΑ, Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 15 Δεκεμβρίου 2011]. Η Θεσσαλονίκη σε λίγες μέρες μπαίνει σε εορταστικό κλίμα. Το 2012 γιορτάζει τα εκατό χρόνια από την παράδοση της

Βιβλιοθήκες «φυτρώνουν» στα πάρκα της Θεσσαλονίκης

 

Ελλη Ισμαηλίδου 

Στόχος να φέρουν τους αναγνώστες στους δημόσιους χώρους της συμπρωτεύουσας

ΤΟ ΒΗΜΑ:  07/09/2011

Αν και ιδιαίτερα δημοφιλής συνήθεια στο εξωτερικό, το διάβασμα στο... γκαζόν δεν έχει ακόμα διαδοθεί στη χώρα μας. Αυτό φιλοδοξούν να αλλάξουν οι βιβλιοθήκες που "ξεφυτρώνουν" στα πάρκα της Θεσσαλονίκης.

 

 

4  φωτογραφίες

Θεσσαλονίκη 

Πνοή ζωής στα πάρκα της Θεσσαλονίκης φιλοδοξεί να δώσει μια ομάδα νέων. Οπλο της τα… βιβλία. Με στόχο να κινητοποιήσουν τους κατοίκους της πόλης για να απολαύσουν τους δημόσιους χώρους παρέα με το αγαπημένο τους βιβλίο, οι εθελοντές της ομάδας «Why not» σε συνεργασία με τον Ομιλο UNESCO Νέων Θεσσαλονίκης αποφάσισαν να δημιουργήσουν «πλανόδιες» δανειστικές βιβλιοθήκες στα πάρκα της πόλης. Αυτές τιτλοφορούνται «Pop Up Libraries», το οποίο αποδίδεται στα ελληνικά ως «βιβλιοθήκες που… ξεφυτρώνουν», καθώς δημιουργούνται αυθόρμητα και με ό,τι υλικά μέσα διαθέτει η γειτονιά: σεζλόνγκ, πλαστικά καρεκλάκια, μαξιλάρες, κιλίμια και φυσικά πολλά (παλαιά) βιβλία και περιοδικά!

Ημερίδα για το μυθιστόρημα στη Θεσσαλονίκη

Εννέα ομιλητές από την Ελλάδα, την Αυστραλία, την Αμερική και την Ευρώπη θα συναντηθούν στις 23 Απριλίου, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο της επιστημονικής Ημερίδας με τίτλο «Αναθεωρώντας το μυθιστόρημα», για να συζητήσουν σχετικά με το παρόν, το παρελθόν και το μέλλον του μυθιστορήματος.

Τι μας κάνει να επιδιώκουμε το φανταστικό κόσμο των μυθιστορημάτων, να επενδύουμε σε ανύπαρκτες καταστάσεις ή να πιστεύουμε ότι μας συνδέει κάτι πιο δυνατό με τους χαρακτήρες των βιβλίων παρά με το γείτονά μας; Μπορεί το μυθιστόρημα σαν λογοτεχνικό είδος να μεταφέρει τον τρόμο και την αθλιότητα της σύγχρονης εποχής; Μπορεί να διευρύνει το οπτικό πεδίο μας και να επέμβει δυναμικά στους προβληματισμούς μας; Το μυθιστόρημα είναι σήμερα είδος υπό εξαφάνιση ή ανακαλύπτει διαρκώς νέους μηχανισμούς και νέες φωνές για να επιβιώσει;

Όλα αυτά τα ερωτήματα και ακόμα περισσότερα θα απασχολήσουν τους συμμετέχοντες της επιστημονικής ημερίδας που διοργανώνει ο Τομέας Αγγλικής Λογοτεχνίας του Τμήματος Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Η ημερίδα θα πραγματοποιηθεί στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης από τις 9.15 π.μ. μέχρι τις 4 μ.μ και απευθύνεται σε όλους όσους διαβάζουν και αγαπούν το μυθιστόρημα. Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη και οι εργασίες θα γίνουν στην αγγλική γλώσσα.

Πληροφορίες: Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, Λεωφ. Στρατού 2, 2310 54640, Θεσσαλονίκη. To αναλυτικό πρόγραμμα της Ημερίδας μπορείτε να διαβάσετε στο http://www.enl.auth.gr/events/rethinking_the_novel.html

Η Θεσσαλονίκη και το τσαρσάφι

• Επιστολές της Σέρβας Γιέλενα Ντιμιτρίεβιτς από ένα ταξίδι της το 1908 στην Ελλάδα

• Της Ολγας Σελλας, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 07/11/2009
  

«Βράδιασε, η πόλη λούζεται στη θάλασσα του φωτός, ιδίως κοντά στον Λευκό Πύργο, οι μουσικές παντού, ο κήπος της “Ενωσης” γεμάτος κόσμο, και πανέμορφα στολισμένος με σημαίες, με πολλές μπάντες μέσα, ρακέτες, βεγγαλικά. Και κατά μήκος της παραλίας, το ένα καΐκι δίπλα στο άλλο, και ορμάει το τραγούδι από αυτά... Περπατούσαμε αργά μέσα στο πλήθος, κοιτάζοντας τον φωτισμό και το γλέντι. Δεν μπήκαμε αμέσως στον κήπο, γιατί ήθελα να κάνω μια βόλτα δίπλα στον φράχτη της θάλασσας. Και τι παράξενη και λυπητερή εικόνα! Δίπλα στον φράχτη δεν είναι μια Τουρκάλα, αλλά εκατοντάδες, με μαύρα τσαρσάφια σαν ντόμινο, στη σκιά σαν σκιές, χωρίς πρόσωπο ή σαν φαντάσματα της νύχτας: άλλες κάθισαν στον τοίχο του φράχτη, άλλες στέκονταν, ακουμπισμένες στο σίδερο, και κοίταζαν στον κήπο χωρίς ανάσα, χωρίς αμφιβολία αναστενάζοντας, κλαίγοντας μέσα από την ψυχή τους, κλαίγοντας από τα μέσα της καρδιάς τους: στον κήπο είναι οι γιοι τους, οι αδελφοί τους, οι πατεράδες τους, και το χειρότερο - οι άντρες τους. Ποτέ δεν τις έχω ξαναβρεί τόσο αξιολύπητες. Σ’ αυτές είδα ταπεινωμένο ολόκληρο το θηλυκό γένος».

Είναι μία από τις δέκα επιστολές που έστειλε η Σέρβα συγγραφέας Γιέλενα Ντιμιτρίεβιτς στη φίλη της Λουίζα, στη διάρκεια του ταξιδιού της στη Θεσσαλονίκη του 1908. Επιστολές που ανακάλυψε και εξέδωσε ένας νεαρός Σέρβος εκδότης, σε μια δίγλωσση έκδοση - ελληνικά και σερβικά, από τις εκδόσεις Karpos.

Η Γιέλενα Ντιμιτρίεβιτς είχε επισκεφτεί την τότε τουρκοκρατούμενη Θεσσαλονίκη για να διαπιστώσει με τα ίδια της τα μάτια αυτό που έγραφε τότε ο ευρωπαϊκός Τύπος: ότι οι Τουρκάλες «αποκαλύφθηκαν». Το ταξίδι της συνέπεσε με το τέλος της Επανάστασης των Νεοτούρκων, που είχε ξεσπάσει στη Θεσσαλονίκη στις 23 Ιουλίου 1908. Η Γιέλενα Ντιμιτρίεβιτς δεν ήταν μια συνηθισμένη γυναίκα της εποχής της. Γεννήθηκε το 1862 και έγραψε ποιήματα, διηγήματα και οδοιπορικά. «Εγώ έχω δυο αγάπες, τη μία για την Ανατολή και την άλλη για τη Δύση», έγραφε σ’ αυτό το βιβλίο. Και μια που ανήκε στην ανώτερη αστική τάξη (σύζυγος Σέρβου αξιωματικού, συγγραφέας ήδη γνωστή στη χώρα της και με μεγάλη μόρφωση - ήξερε έξι γλώσσες) μπόρεσε να ταξιδέψει και στις δυο της αγάπες. Πάντα κρατώντας μολύβι και χαρτί και πάντα σημειώνοντας όσα έβλεπε για τόπους και ανθρώπους. Ηταν ένας τολμηρός άνθρωπος, που δεν δίσταζε και δεν σταματούσε. Στα εξήντα της ξεκίνησε να κάνει τον γύρο του κόσμου και έγραψε και γι’ αυτό το ταξίδι βιβλίο. Ο μεταφραστής και επιμελητής του βιβλίου της, Βλάντιμιρ Μπόκοβιτς, σημειώνει στο επίμετρο: «Η Γιέλενα για την εποχή της παρουσιάζει ένα “τελείως ενδιαφέροντα συνδυασμό του ειλικρινούς εθνικισμού και του ειλικρινούς κοσμοπολιτισμού”, και η μεταγενέστερη κριτική πολλές φορές δεν ήξερε πώς να την αντιμετωπίσει.

Στη διάρκεια της ζωής της, λάμβανε θετικές κριτικές από τους λόγιους της εποχής, δημοσίευε στα πιο σημαντικά λογοτεχνικά περιοδικά και υπήρξε μέλος διαφόρων λογοτεχνικών και πολιτιστικών συλλόγων. Ωστόσο, μετά το θάνατό της, τα κείμενά της παραδόθηκαν στη λήθη» και ξαναεμφανίστηκε στη λογοτεχνική σκηνή της χώρας της τη δεκαετία του 1980.

Πολύπλευρο ενδιαφέρον

Οι επιστολές της Γιέλενα Ντιμιτρίεβιτς έχουν ενδιαφέρον όχι μόνο για το ελληνικό κοινό (ιστορικούς, ανθρωπολόγους, κ.λπ.), αλλά και γενικότερο, με την επικαιρότητα του θέματος της μαντίλας σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. «Το τσαρσάφι είναι καλό, μαντάμ, και από ηθική, και από οικονομική και από πρακτική άποψη. Από την ηθική: αν είμαστε όμορφες, μας προστατεύει από τους ορμητικούς άντρες. Αν είμαστε άσχημες, μας σώζει από τον πόνο να μας δουν οι άντρες και να γυρίσουν το κεφάλι τους από εμάς. Και κυρίως, δεν επιτρέπεται να έρχονται στα σπίτια μας “οι φίλοι”. Από την οικονομική: μπορούμε να το φορέσουμε και τις τέσσερις εποχές και δεν υποχρεωνόμαστε στον δρόμο να έχουμε το φόρεμα της τελευταίας μόδας. Από την πρακτική: μπορούμε να το φορέσουμε πάνω από τη νυχτικιά, για να γλιτώσουμε τον κόπο για τον στολισμό...», της λέει μία Τουρκάλα, υπερασπιζόμενη την ενδυματολογική επιλογή της. Ενα βιβλίο που θα άξιζε τον κόπο να απασχολήσει και Ελληνες εκδότες.