Saturday, June 11, 2016

H γενιά του Πολυτεχνείου στην Ελλάδα των σίξτις


  • Μια μελέτη όπου η ελληνική φοιτητική αντιδικτατορική αντίσταση συναντιέται και διασταυρώνεται με μια σημαντική στιγμή της παγκόσμιας ιστορίας του 20ού αιώνα 
  • Γαζή Έφη, ΤΟ ΒΗΜΑ: 05/06/2016


Φοιτητές και λαός στο Πολυτεχνείο το 1973

Κωστής Κορνέτης

Τα παιδιά της δικτατορίας - 
Φοιτητική αντίσταση, πολιτισμικές πολιτικές και 
η μακρά δεκαετία του εξήντα στην Ελλάδα

Μετάφραση Πελαγία Μαρκέτου. 
Εκδόσεις Πόλις, 2015, 
σελ. 719, τιμή 24,99 ευρώ


Το βιβλίο του Κωστή Κορνέτη μελετά μια περίοδο της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας στην οποία πολύ πρόσφατα στράφηκε η ιστορική έρευνα. Εστιάζει στην περίοδο της χούντας με κύριο θεματικό άξονα τη φοιτητική και νεανική αντιδικτατορική δράση και τις φοιτητικές κινητοποιήσεις που κορυφώθηκαν με την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Πολλά είναι τα θέματα που θίγει αυτό το πλούσιο και πρωτότυπο βιβλίο. Αξίζει να επισημάνουμε τη διάδραση ανάμεσα στις τοπικές και διεθνείς διαστάσεις σε ό,τι αφορά τα νεανικά κινήματα, την εγγραφή και τη μελέτη της φοιτητικής και νεανικής διαμαρτυρίας στη διεθνή σκηνή της μακράς δεκαετίας του 1960 και την ανάδειξη των πολύπλοκων σχέσεων ανάμεσα στην πολιτική και στον πολιτισμό.

Ντάνιελ Μέντελσον: Κριτική σε πρώτο πρόσωπο


  • Ο διακεκριμένος αμερικανός κριτικός μιλάει για τη δουλειά του και τις ελληνικές οφειλές της
  • Κουζέλη Λαμπρινή, ΤΟ ΒΗΜΑ: 05/06/2016


«Οι αναφορές στην κλασική αρχαιότητα δεν αρμόζουν στη συζήτηση για την ελληνική κρίση σήμερα» τονίζει ο Ντάνιελ Μέντελσον

Ντάνιελ Μέντελσον

Περιμένοντας τους βαρβάρους. 
Από τον Αριστοφάνη στο Avatar

Μετάφραση Μαργαρίτα Ζαχαριάδου.
Εκδόσεις Πατάκη, 2016, 
σελ. 589, τιμή 19,70 ευρώ


Στο σπίτι του ψηλά στον ποταμό Χάντσον, στα ανατολικά της Πολιτείας της Νέας Υόρκης, ο Ντάνιελ Μέντελσον έχει ήδη πιει τον πρώτο του καφέ. Είναι επτά το πρωί. Ξυπνά καθημερινά στις πεντέμισι. Σ' ετούτη την εποχή της διαρκούς επικοινωνίας έχει καταλήξει ότι μόνο οι πολύ πρωινές ώρες είναι παραγωγικές. Αχάραγα όμως σηκωνόταν κι ο πατέρας του. «Οσο μεγαλώνω του μοιάζω», λέει, «είναι μοιραίο». Ακούω το χαμόγελο στη φωνή του. Ο πατέρας του είναι κεντρικός χαρακτήρας στο βιβλίο του Οδύσσεια: ένας πατέρας, ένας γιος, ένα έπος, που θα κυκλοφορήσει τους επόμενους μήνες.

Οι φυλακές του εμφυλίου πολέμου


  • Το δεύτερο πεζογραφικό εγχείρημα της Μαριλένας Παπαϊωάννου συνιστά μια γλωσσική και αφηγηματική ωρίμαση 
  • Χατζηβασιλείου Βαγγέλης, ΤΟ ΒΗΜΑ: 05/06/2016 


  Οι φυλακές Βούρλων στον Πειραιά που δεν υπάρχουν πια

Μαριλένα Παπαϊωάννου

Κατεβαίνει ο Καμουζάς στους φούρνους

Εκδόσεις Εστία, 2016, 
σελ. 140, τιμή 11 ευρώ

Μια ασθματική και κλειστοφοβική περιπέτεια η οποία διαδραματίζεται στις φυλακές των Βούρλων στη Δραπετσώνα την ώρα που ο Εμφύλιος έχει κορυφωθεί είναι το δεύτερο πεζογραφικό βιβλίο της Μαριλένας Παπαϊωάννου. Στοιβαγμένοι στο κελί τους, πνιγμένοι στον ιδρώτα και ξεραμένοι από τη ζέστη και τη δίψα, οι κρατούμενοι που πρωταγωνιστούν στην αφήγηση έχουν σαν μοναδική παρηγοριά τη μύηση στους στίχους του Ερωτόκριτου και του Κάλβου (πρωτοβουλία του αφανούς καθοδηγητή τους).

Οι τραγουδιστάδες, ο Λασκαράτος και τα τραγούδια τους


  • Μια ανέκδοτη χειρόγραφη συλλογή δημοτικής ποίησης του κεφαλλήνιου ποιητή δίνει τροφή στη συζήτηση για τη σχέση των Επτανησίων με τη λαϊκή δημιουργία 
  • Κουζέλη Λαμπρινή, ΤΟ ΒΗΜΑ: 29/05/2016


Αγαλμα του Ανδρέα Λασκαράτου διά χειρός Θανάση Απάρτη στο Ληξούρι

Ανδρέας Λασκαράτος

Δημοτικά τραγουδάκια εθνικά μαζευμένα από τους τραγουδιστάδες εις το Ληξούρι
(Κεφαλληνία επαρχία Πάλης) τους 1842: Αγνωστη χειρόγραφη συλλογή

Eπιμέλεια Γιάννης Παπακώστας, Παντελής Μπουκάλας
Εκδόσεις Αγρα, 2016, 
σελ. 224, τιμή 15,50 ευρώ

«Αρχοντες μεταλάβετε / και ξεμολογηθείτε, / κι εμάς τους μαύρους τους φτωχούς / να μας ξεφορτωθείτε». Δεν είναι σύνθημα πολιτικής διαμαρτυρίας έξω από τη Βουλή το τετράστιχο, είναι σάτιρα του 1833, «νοστιμότατη και φυσικότατη», σχολιάζει μια από τις γνωστότερες σατιρικές πένες της λογοτεχνίας μας, ο Κεφαλλήνιος Ανδρέας Λασκαράτος (1811-1901). Οι στίχοι δεν είναι δικοί του, τους συνέλεξε όμως ο ίδιος από τους τραγουδιστάδες στο Ληξούρι στο πρώτο μισό του 19ου αιώνα, όταν ετοίμαζε μια συλλογή δημοτικών τραγουδιών.

Ας σεβαστούμε και τους άλλους


  • Ο δυτικός ορθολογισμός και η βεβαιότητα για τη μοναδικότητα της ηθικής που αυτός πρεσβεύει είναι χωρίς έρεισμα, αφού άλλοι άνθρωποι μπορούν με διαφορετικό τρόπο να σέβονται οικουμενικές αξίες, λέει ο φιλόσοφος Απια 
  • Λυδάκη Άννα, ΤΟ ΒΗΜΑ: 29/05/2016

Σκοπός του Dance Parade που διοργανώνεται κάθε χρόνο στο Μανχάταν είναι να αναδείξει τη διαφορετικότητα των πολιτισμών όσων κατοικούν στη Νέα Υόρκη

Kwame Anthony Appiah

Κοσμοπολιτισμός. 
Ηθική σε έναν κόσμο ξένων

Μετάφραση Ελένη Αστερίου. 
Εκδόσεις Αλεξάνδρεια,  2015, 
σελ. 256, τιμή 15,90 ευρώ


«Κάθε πίστη είναι λανθασμένη, κάθε πίστη είναι αληθινή. / Αλήθεια είναι ο θρυμματισμένος καθρέφτης / σε μυριάδες κομματάκια και ο καθένας πιστεύει / πως το κομματάκι του το σύνολο κατέχει» γράφει ο σερ Ρίτσαρντ Φράνσις Μπέρτον, που γεννήθηκε το 1821 στην Αγγλία και έζησε μια περιπετειώδη ζωή. Ο φιλόσοφος Κουάμε Αντονι Απια παραθέτει το ποίημα του Μπέρτον στο βιβλίο τουΚοσμοπολιτισμός. Ηθική σε έναν κόσμο ξένων πιστεύοντας και ο ίδιος ότι είναι  μεγάλο λάθος να θεωρούμε πως το δικό μας θραύσμα του καθρέφτη μπορεί να κατοπτρίζει όλον τον κόσμο. Η άποψή του είναι ότι μαθαίνουμε από τους άλλους, ακόμη και από εκείνους με τους οποίους διαφωνούμε.

Κουάμε Αντονι Απια: «Ολοι έχουμε πολλές ταυτότητες που μας προσδιορίζουν»


  • Αξιοποιώντας την εμπειρία της δικής του πολλαπλής καταγωγής, ο αμερικανός φιλόσοφος μιλάει για τη φυλή, τη θρησκεία, την έννοια του κοσμοπολιτισμού, την πολυπολιτισμικότητα και την παγκοσμιοποίηση 
  •  Μπέκος Γρηγόρης, ΤΟ ΒΗΜΑ: 29/05/2016


Kwame Anthony Appiah

Η ηθική της ταυτότητας

Μετάφραση Δημήτρης Μιχαήλ.
Εκδόσεις Πόλις, 2016, 
σελ. 384, τιμή 24 ευρώ

Ο 62χρονος Κουάμε Αντονι Απια, καθηγητής Φιλοσοφίας και Νομικής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης (NYU), γεννήθηκε το 1954 στο Λονδίνο. Η μητέρα του ήταν Αγγλίδα, της ανώτερης τάξης. Ο πατέρας ήταν Γκανέζος, επιφανής πολιτικός και υπέρμαχος του «κοσμοπολίτικου πατριωτισμού». Οταν ο τελευταίος πέθανε, ο γιος και οι κόρες του βρήκαν ένα σημείωμα, τα τελευταία λόγια προς τα παιδιά του. «Να θυμάστε ότι είστε πολίτες του κόσμου» τους έγραφε και τα προέτρεπε να ζήσουν σε όποιο μέρος του κόσμου εκείνα ήθελαν, αρκεί να το αφήσουν «καλύτερο απ' ό,τι το βρήκατε». Ο Κουάμε Αντονι Απια, συγγραφέας των βιβλίων «Η ηθική της ταυτότητας» (Πόλις, 2016) και «Κοσμοπολιτισμός: Ηθική σε έναν κόσμο ξένων» (Αλεξάνδρεια, 2015) μεταξύ άλλων, σήκωσε το ακουστικό του στην άλλη όχθη του Ατλαντικού και είχε μια αποκλειστική συνομιλία με «Το Βήμα».

Το κορίτσι που δεν ήταν ό,τι οι άλλοι


  • Το μοναδικό έργο του Φίλιπ Ροθ στο οποίο πρωταγωνιστεί γυναίκα, η Λούσι Νέλσον, από τις αντιπροσωπευτικότερες μορφές στη μεταπολεμική αμερικανική πεζογραφία
  • Βιστωνίτης Αναστάσης, ΤΟ ΒΗΜΑ: 29/05/2016

  • Philip Roth

Τότε που ήταν καλό κορίτσι
Μετάφραση Μαργαρίτα Ζαχαριάδου.

Εκδόσεις Πόλις, 2016.
σελ. 464, τιμή 20 ευρώ

Ο Φίλιπ Ροθ είναι από τους πιο μεταφρασμένους σύγχρονους αμερικανούς συγγραφείς στη γλώσσα μας - και από τους δημοφιλέστερους. Με την έκδοση του Τότε που ήταν καλό κορίτσι(το οποίο κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ το 1967) συμπληρώνεται και στη χώρα μας η πρώτη μυθιστορηματική  τριλογία του, η οποία αποτελείται από το Αντίο Κολόμπους (που δεν είναι ακριβώς μυθιστόρημα αλλά νουβέλα), το Κι ό,τι θέλει ας γίνει (όπως έχει αποδοθεί στα ελληνικά ο τίτλος του πρωτοτύπου Letting Go, το οποίο είναι αδύνατον να μεταφραστεί) και το παρόν μυθιστόρημα, που εκδόθηκε το 1967. Ο τίτλος προέρχεται από ένα ποίημα του Χένρι Γουάντσγουαρθ Λονγκφέλοου, του πιο διάσημου αμερικανού ποιητή του 19ου αιώνα, τον οποίο ελάχιστοι διαβάζουν σήμερα.