Αρα, ισχυρίζονται ότι δεν βρίσκονται στοιβαγμένα στις αποθήκες, όπως κατήγγειλε ο Νίκος Μπελογιάννης. Ωστόσο, ο κ. Μπελογιάννης επιμένει ότι το βιβλίο δεν έχει φθάσει στους αποδέκτες του και αναμένει από το υπουργείο μία επίσημη απάντηση για το «πόσες είναι αυτές οι "περίφημες" σχολικές βιβλιοθήκες στις οποίες μπορούν να φυλαχθούν 110.000 αντίτυπα και να είναι προσιτά στα παιδιά». [ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 30/01/2009]
Friday, January 30, 2009
Τα «Ματωμένα Χώματα» είναι σε... βιβλιοθήκες - φαντάσματα
Αρα, ισχυρίζονται ότι δεν βρίσκονται στοιβαγμένα στις αποθήκες, όπως κατήγγειλε ο Νίκος Μπελογιάννης. Ωστόσο, ο κ. Μπελογιάννης επιμένει ότι το βιβλίο δεν έχει φθάσει στους αποδέκτες του και αναμένει από το υπουργείο μία επίσημη απάντηση για το «πόσες είναι αυτές οι "περίφημες" σχολικές βιβλιοθήκες στις οποίες μπορούν να φυλαχθούν 110.000 αντίτυπα και να είναι προσιτά στα παιδιά». [ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 30/01/2009]
Thursday, January 29, 2009
Ο Καβάφης που πάει παντού

Το αφιέρωμα περιλαμβάνει επίσης έκθεση χαρακτικών, σχεδίων, ζωγραφική, καθώς και προβολές και αναγνώσεις ποιημάτων του Αλεξανδρινού ποιητή. Συγκεκριμένα θα εκτίθενται 16 σχέδια και χαρακτικά της μορφής του ποιητή από την Ασπασία Παπαδοπεράκη, γλύπτρια της προτομής του Καβάφη στο Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στην Αλεξάνδρεια. Μαζί πίνακες του Ανδρέα Κάραγιαν -προσφορά του ζωγράφου προς το Μουσείο Καβάφη- και σχέδια διαφόρων καλλιτεχνών που παραχωρεί το μουσείο ειδικά για την έκθεση. Κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης θα προβληθεί το ντοκιμαντέρ «C.Ρ. Cavafy» της σειράς «Modern Greeks» για το History Channel. Στο Μουσείο Καβάφη θα πραγματοποιηθεί ποιητική βραδιά με τη συμμετοχή Αιγύπτιων ποιητών. Θα διαβαστούν έργα του ποιητή στα ελληνικά και τα αραβικά, καθώς και τέσσερα καβαφογενή ποιήματα των Αιγύπτιων ποιητών Φαρούκ Σούσα, Γκαμάλ αλ Κασάς, Γουαλίντ Μούνιρ και Αμντελ Μονέεεμ.
- ΙΩ.Κ., ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 29/01/2009
Με Ζιγκ ζαγκ προς τη Δικαιοσύνη
Παράλληλα, διακηρύσσει με τον πιο πανηγυρικό τρόπο την προστασία θεμελιωδών διατάξεων του Συντάγματός μας που σχετίζονται με την ελευθερία της έκφρασης, την ελευθερία και την ανάπτυξη της τέχνης, την ελευθερία της πρόσβασης σε έργα τέχνης, το δικαίωμα στην ελεύθερη καλλιτεχνική και πνευματική δημιουργία και στην ελεύθερη έκφραση των στοχασμών.
Αναφέρεται εμφατικά στην προστασία του δικαιώματος της προσωπικότητας τόσο της συγγραφέως όσο και του δικαιώματος της προσωπικότητας των αναγνωστών στην ελεύθερη ανάγνωση του βιβλίου».
Και καταλήγει: «Είναι ένα μικρό φως αισιοδοξίας ότι ο σκοταδισμός θα συναντιέται κάποτε μόνο ως έννοια στα λεξικά που υπάρχουν στις σχολικές βιβλιοθήκες, όπου θα βρίσκεται και πάλι το βιβλίο της Ερσης Σωτηροπούλου». * [ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 29/01/2009]
Τζον Απντάικ: Η αμερικανική μεσαία τάξη έχασε τον εκφραστή της
Τον Τζον Απντάικ αποχαιρέτησαν ο Ιαν ΜακΓιούαν και ο Φίλιπ Ροθ - ο δεύτερος τον συνέκρινε με τον μεγάλο Ναθάνιελ Χόθορν |
Ο ήρωας που τον σφράγισε και τον απασχόλησε πάνω από σαράντα χρόνια είναι ο Χάρι «Ράμπιτ» Ανγκστρομ, που απλώθηκε σε πέντε βιβλία: «Rabbit, Run» (1960) -στην πρώτη έκδοσή του υπέστη περικοπές για να μη θεωρηθεί άσεμνο-, «Rabbit Redux» (1971), «Rabbit Is Rich» (1981), «Rabbit At Rest» (1990), «Rabbit Remembered» (2001). Το τρίτο και το τέταρτο βιβλίο της σειράς τού έδωσαν τα δύο Πούλιτζερ. Ο «Κούνελος» Χάρι υπήρξε αστέρας του μπάσκετ, προτού γίνει πωλητής αυτοκινήτων και οικογενειάρχης με επιδόσεις στην απιστία. Στο πρόσωπό του εκπροσωπείται η μεσαία τάξη, που προσπαθεί να προσαρμοστεί στους νέους καιρούς, με πλεονάζοντα ναρκισσισμό.
Ενα άλλο λογοτεχνικό alter ego του Τζον Απντάικ είναι ο Χάρι Μπεχ -τον απασχόλησε δεκαοκτώ χρόνια σε μια τριλογία-, ένας Εβραίος μυθιστοριογράφος, ο οποίος ταλανίζεται από τις δυσκολίες της συγγραφής: «Bech, a Book» (1970), «Bech Is Back» (1982), «Bech at Bay» (1998).
Στα δημοφιλή μυθιστορήματά του συγκαταλέγονται οι «Μάγισσες του Ιστγουικ» του 1984, που έγινε κωμική ταινία στα χέρια του Τζορτζ Μίλερ, με πρωταγωνιστές τους Τζακ Νίκολσον, Σερ, Μισέλ Πφάιφερ και Σούζαν Σάραντον (1987). Ο κύκλος του Ιστγουικ έκλεισε με τις «Χήρες του Ιστγουικ», που είναι και το τελευταίο του βιβλίο (2008).
Ο Τζον Απντάικ σπούδασε την αγγλική γλώσσα στο Χάρβαρντ και τις καλές τέχνες στην Οξφόρδη. Με την επιστροφή του στην Αμερική συνεργάστηκε με το «The New Yorker». Το πρώτο του βιβλίο ήταν ποιητική συλλογή (1958), ενώ το πρώτο του μυθιστόρημα δημοσιεύθηκε έναν χρόνο μετά. Το μυθιστόρημά του «Ο Κένταυρος», εμπνευσμένο από την παιδική του ηλικία, του χάρισε το Εθνικό Βραβείο Βιβλίου (1963).
Ως δημόσιο πρόσωπο υπερασπίστηκε την ύπαρξη εβραϊκών πολιτιστικών ιδρυμάτων, που είχαν δεχθεί επιθέσεις από το σοβιετικό καθεστώς. Επίσης, μαζί με τον Αρθουρ Μίλερ ζήτησε να σταματήσουν οι διώξεις εναντίον του συγγραφέα Αλεξάντερ Σολζενίτσιν. Στα δοκίμιά του υπεράσπιζε το σεξ, την τέχνη και τη θρησκεία, τα οποία θεωρούσε «τα τρία μεγάλα ιερά ζητήματα». Τέλος, είχε τιμηθεί από τον πατέρα και τον γιο Μπους με τα βραβεία National Medal of Art και National Medal for the Humanities αντίστοιχα.
Στα ελληνικά κυκλοφορούν: «Τρέχα λαγέ» («Οδυσσέας»), «Κωμικές ιστορίες» («Εξάντας»), «Ο τρομοκράτης», «Χωριά», «Αυτοσχεδιασμοί του έρωτα», «Λέγοντας ιστορίες», «Γερτρούδη και Κλαύδιος», «Το τέλος του χρόνου», «Αναζητώντας τον εαυτό μου», «Το παζάρι στο άσυλο» («Καστανιώτης»), «Χριστουγεννιάτικες ιστορίες» («Ερατώ»), «Μες στην ομορφιά των κρίνων» («Bell»), «Μπραζίλ», «Σ.» («Λιβάνης»), «Αναμνήσεις από την προεδρία του Φορντ» («Πατάκης»). *
- Του ΒΑΣΙΛΗ Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 29/01/2009
Η απώλεια του Τζον Απντάικ σκιάζει τη λογοτεχνία
Updike in 1994. The previous year he had received the National Medal for Humanities at the White House, to add to his groaning awards cabinet, which also included the National Medal of the Arts, a handful of Pulitzers - not to mention 2008's Bad Sex in Fiction lifetime achievement award from the Literary Review
ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ. Κι έτσι, η Σουηδική Ακαδημία, που σνομπάρει τους Αμερικανούς συγγραφείς, θα διαγράψει έναν από αυτούς, τον Τζον Απντάικ, ο οποίος πέθανε προχθές, στα 76 του, και θα ησυχάσει λίγο, ελπίζοντας, ίσως, να ακολουθήσουν και μερικοί από τους άλλους «ενοχλητικούς», όπως ο Φίλιπ Ροθ ή ο Ντον Ντελίλο. Ο Απντάικ είχε τιμηθεί δύο φορές με το Βραβείο Πούλιτζερ, δεν πήρε ποτέ Νόμπελ, αλλά δεν έχει και τόση σημασία. Εξάλλου, από νωρίς στη συγγραφική του πορεία απόλαυσε μεγάλη φήμη. Ηταν ο μοναδικός Αμερικανός συγγραφέας που είδε το πρόσωπό του να γίνεται δύο φορές εξώφυλλο στο περιοδικό Time. Απέσπασε όλα τα μεγάλα και σημαντικά λογοτεχνικά βραβεία της χώρας του, κάποια μυθιστορήματά του έγιναν επιτυχημένες κινηματογραφικές ταινίες (θυμάστε τις «Μάγισσες του Ιστγουικ;) και, γενικά, κατάφερε κάτι σπάνιο: τα περισσότερα βιβλία του να φιγουράρουν στις λίστες των best seller και την ίδια στιγμή ο ίδιος να θεωρείται (και να είναι) «σοβαρός» συγγραφέας, ο οποίος έχαιρε εκτίμησης από κριτικούς αλλά και αυστηρούς ομοτέχνους του. Σε ένα άρθρο του στους New York Times, ο Καναδός συγγραφέας Ντέιβιντ Πλαντ, παρουσιάζει τον Ροθ να λέει μέσα σε μια κατάσταση ενθουσιασμού και αγανάκτησης: «Ο Απντάικ ξέρει τόσα πράγματα μπορεί να γράψει για τα πάντα, για όποιο επάγγελμα θέλεις. Και είναι ο καλύτερος συγγραφέας απ’ όλους μας». Αυτά στις αρχές της δεκαετίας του ’80. Καμιά δεκαετία αργότερα, ο Ροθ θα χολωθεί με τον Απντάικ εξαιτίας ενός κριτικού σημειώματος του τελευταίου στο The New Yorker, το οποίο ήταν μάλλον επιφυλακτικό για το μυθιστόρημα του πρώτου «Επιχείρηση Σάιλοκ». Αυτή είναι μια άλλη πτυχή του υπερπαραγωγικού Απντάικ. Τακτικός συνεργάτης περιώνυμων λογοτεχνικών και πολιτιστικών εντύπων, ο Απντάικ δημοσίευε τακτικά κριτικά σημειώματα (κι όχι μόνο για λογοτεχνία αλλά και για εικαστικά δρώμενα), ποιήματα, διηγήματα, σχόλια, ενώ παράλληλα έγραφε τα μυθιστορήματά του. Ειδικά γι’ αυτά, ο Ροθ (όπως και άλλοι Αμερικανοί και Βρετανοί συγγραφείς), δήλωσε δημόσια ότι η απώλεια του Απντάικ καθιστά την Τρίτη 27 Ιανουαρίου μαύρη μέρα για την αμερικανική λογοτεχνία. Φυσικά, όπως όλοι οι πολυσχιδείς και υπερπαραγωγικοί δημιουργικοί άνθρωποι, έτσι και ο Απντάικ ήταν άνισος ως συγγραφέας. Ομως, και μόνο η περίφημη τετραλογία του με ήρωα το alter ego του, τον Χάρι Ράμπιτ Ανγκστρομ (τέσσερα εξαιρετικά μυθιστορήματα που καλύπτουν μια χρονική περίοδο τριάντα χρόνων), τον καθιστά έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους Αμερικανούς λογοτέχνες. Αυτή η διεισδυτική, σαρκαστική, συναρπαστική ανατομία της μεταμόρφωσης της χώρας από την ευδαιμονική αφέλεια του ’50 στις σκοτεινές αντιφάσεις της σύγχρονης αυτοκρατορίας των 90s, έχει κάτι μοναδικό. Είναι όντως μεγάλη απώλεια ο θάνατος του Απντάικ.
- Του Ηλια Mαγκλινη, Η Καθημερινή, 29/01/2009
«Ζιγκ Ζαγκ» στα αυτονόητα
Δηλαδή τώρα πρέπει να πανηγυρίσουμε το αυτονόητο! Οτι ένα βιβλίο λογοτεχνίας, ένα μυθιστόρημα, που είχε κατηγορηθεί ως «ακατάλληλο» για να αναγνωστεί από τους μαθητές, θα μπορεί πλέον να διατίθεται και να διακινείται ελεύθερα στις σχολικές βιβλιοθήκες της χώρας. Πρόκειται για το πολύπαθο «Ζιγκ Ζαγκ στις νερατζιές» της Ερσης Σωτηροπούλου, εκδ. Κέδρος, που τα τελευταία χρόνια έχει γίνει το κόκκινο πανί, συκοφαντήθηκε, κυνηγήθηκε, μηνύθηκε εντέλει. Χθες, ευτυχώς, όλα αυτά πέρασαν στη σφαίρα του κακού εφιάλτη. Το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών δέχθηκε τελικά την αίτηση ανακλήσεως που υπέβαλε η συγγραφέας για την προηγούμενη απόφασή του. «Είναι ένα μικρό φως αισιοδοξίας ότι ο σκοταδισμός θα συναντιέται κάποτε μόνο ως έννοια, στα λεξικά που θα υπάρχουν στις σχολικές βιβλιοθήκες, όπου θα βρίσκεται και πάλι το βιβλίο της Ερσης Σωτηροπούλου», δήλωσε ο δικηγόρος της συγγραφέως, Νίκος Σκούτας.
Ελπίζω, τώρα που όλα τελείωσαν, να σκεφτούμε, όλοι κι ένα ακόμα ζήτημα, παραπληρωματικό αυτής της θλιβερής ιστορίας. Να μας απασχολήσει, δηλαδή, και το πόσοι μαθητές μπαίνουν στις σχολικές βιβλιοθήκες, πόσες υπάρχουν, πώς λειτουργούν, πώς εμπλουτίζονται με νέες εκδόσεις, πόσο «εθίζονται» οι μαθητές στην ύπαρξή τους στα σχολεία.
Κάθε φορά (και δεν είναι λίγες οι φορές) που ένα έργο τέχνης, ένας πίνακας, ένα βίντεο, μια θεατρική παράσταση, ένα τραγούδι (θυμάστε; Eχει συμβεί και με τραγούδια) θεωρείται ότι προκαλεί τη δημοσία αιδώ και ότι είναι κακό παράδειγμα ειδικά για τους νέους, ξεχνάμε κάτι σημαντικό: το πώς εκπαιδευόμαστε για να γίνουμε κοινωνοί του πολιτισμού και των εκδηλώσεών του. Πώς, δηλαδή, διδασκόμαστε να παρακολουθούμε τα ρεύματα στην τέχνη, να διακρίνουμε την εξέλιξη ή το νέο, την καλλιτεχνική πρωτοπορία από τη στασιμότητα ή τον εντυπωσιασμό. Αν (μα εντελώς αν) συνέβαινε αυτό, αυτά θα ήταν τα κριτήριά μας για τα έργα τέχνης κάθε είδους κι όχι τα στερεότυπα που ο καθένας μας κουβαλάει.
Σ’ αυτή την ιδεατή περίπτωση, αν κάποιος έκανε ασφαλιστικά μέτρα για να αποσυρθεί ένα έργο τέχνης, θα θύμιζε απλώς εκείνο το ανέκδοτο με τη γεροντοκόρη που είχε ανέβει στην ντουλάπα για να βλέπει καλύτερα το ζευγάρι που ερωτοτροπούσε στην απέναντι πολυκατοικία...
- Tης Ολγας Σελλα, Η Καθημερινή, 29/01/2009
Wednesday, January 28, 2009
H Aκαδημία Αθηνών ανοίγει τις πόρτες της στο ευρύ κοινό
Σχεδόν δεν γνωρίζαμε ότι υπήρχαν τόσα βιβλία. Κι όμως, το εκδοτικό έργο της Ακαδημίας Αθηνών είναι κορυφαίο, σημαντικό και πολύ. Περίπου 700 τίτλοι έχουν τυπωθεί και εκδοθεί με ευθύνη της. Ομως, μέχρι την περασμένη εβδομάδα, ήταν, κυριολεκτικά, βιβλία-φαντάσματα.
Οι πολύ επίμονοι μπορούσαν να βρουν κάποιους, λιγοστούς τίτλους στα βιβλιοπωλεία της Εστίας, του Ελευθερουδάκη ή του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τράπεζας. Δικό της πωλητήριο η Ακαδημία Αθηνών δεν είχε, από το 1926 οπότε ιδρύθηκε. Μέχρι την περασμένη Πέμπτη.
Στις 22 Ιανουαρίου εγκαινιάστηκε, απέναντι από το κεντρικό κτίριο του Πανεπιστημίου, στη στοά Κοραή, ένας κομψός χώρος. Ενα γωνιακό ισόγειο κατάστημα, ιδιοκτησίας της Ακαδημίας Αθηνών, που έμενε κλειστό, ανεκμετάλλευτο ή ενοικιαζόταν για χρήσεις τρίτων.
Ο αντιπρόεδρος της Ακαδημίας, Κώστας Σβολόπουλος, καθηγητής Ιστορίας του Νεότερου Ελληνισμού στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ήταν ο εμπνευστής αυτής της νέας πορείας των ακαδημαϊκών εκδόσεων και ο επίσης ακαδημαϊκός, αρχιτέκτονας Νίκος Βαλσαμάκης, ανέλαβε την αισθητική επιμέλεια του χώρου. Και είναι πράγματι ένας χώρος ταυτόχρονα ζεστός, αλλά και σοβαρός, μερικά τετραγωνικά που παραπέμπουν τόσο σε ιδιωτική βιβλιοθήκη όσο και στο αυστηρό αλλά αριστοκρατικό ύφος των πρόσφατα ανακαινισμένων αιθουσών της Ακαδημίας.
Δυσεύρετοι τίτλοι
«Εκείνο που προσπάθησα να κάνω, με τη σύμφωνη γνώμη και άλλων συναδέλφων, ήταν ν’ αποκτήσει η Ακαδημία ένα πρόσωπο προς τα έξω. Αυτοί οι 700 τίτλοι ήταν δυσεύρετοι και άγνωστοι», επισημαίνει ο κ. Σβολόπουλος. Και συμπληρώνει κάτι που όλοι σκεφτόμαστε: «Γενικώς η εικόνα της Ακαδημίας σε πολλούς είναι ότι δεν προάγει το συγγραφικό έργο». Αν ρίξει κανείς μια ματιά στα ράφια του νέου βιβλιοπωλείου-εκθετήριου της Ακαδημίας θα διαπιστώσει ακριβώς το αντίθετο. Πρακτικά συνεδρίων, πραγματείες, μνημεία της ελληνικής ιστορίας, εκδόσεις των Κέντρων και των Γραφείων Ερευνών, της Επιτροπής Ερευνών, του Ιδρύματος Κώστα και Ελένης Ουράνη αλλά και εκδόσεις υπό την αιγίδα της Διεθνούς Ενωσεως Κλασικής Αρχαιολογίας και της Διεθνούς Ενώσεων Ακαδημιών είναι πλέον στη διάθεση κάθε ενδιαφερόμενου. Κι όμως, επισημαίνει ο κ. Σβολόπουλος, «υπάρχουν βιβλία που δεν τα ήξερε κανείς».
Προσωρινά (επειδή δεν έχει ρυθμιστεί ακόμη η πρόσληψη ενός τακτικού υπαλλήλου) το βιβλιοπωλείο-εκθετήριο της Ακαδημίας Αθηνών λειτουργεί κάθε μέρα 11.00-14.00. Αλλά δεν θα αργήσει να ακολουθήσει το κανονικό ωράριο των καταστημάτων, υπόσχεται ο κ. Σβολόπουλος. Και περιχαρής μάς μεταφέρει το ενδιαφέρον του κοινού από την περασμένη Παρασκευή που άνοιξε τις πύλες του στο κοινό το νέο βιβλιοπωλείο. «Γενικώς είναι σκόπιμο να προβληθεί προς τα έξω η εικόνα του έργου που επιτελείται στην Ακαδημία Αθηνών. Δεν θα μείνουμε μόνο στο βιβλιοπωλείο, θα αναζητηθούν κι άλλοι τρόποι». Και ήδη, όσοι επισκέπονται το βιβλιοπωλείο ή τους χώρους της Ακαδημίας μπορούν να πάρουν φεύγοντας το Ενημερωτικό Δελτίο, μια έκδοση που θα κυκλοφορεί δύο φορές τον χρόνο και θα ενημερώνει το κοινό για τις εκδόσεις, τις δραστηριότητες, τις ομιλίες των ακαδημαϊκών.
Το στίγμα της
Είναι αλήθεια ότι για το ευρύ κοινό η Ακαδημία Αθηνών είναι ένα περίκλειστο άβατο, όπου ουδείς γνωρίζει τι έργο γίνεται. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, γίνονται προσπάθειες να αντιστραφεί αυτή η εικόνα. «Η Ακαδημία οφείλει να προσπαθεί να δώσει το στίγμα της υπεύθυνης και αντικειμενικής πληροφόρησης. Αυτό επιζητεί η κοινωνία», λέει ο Κωνσταντίνος Σβολόπουλος. Και φαίνεται ότι εντός του κτιρίου της οδού Πανεπιστημίου άρχισαν να ακούνε τους έξω ήχους.
- Της Ολγας Σελλα, Η Καθημερινή, 28/01/2009