Η αέναη επιστροφή του Μενέλαου Λουντέμη

Κουζέλη Λαμπρινή 

Ο δημοφιλής συγγραφέας και η εποχή του, ο αφηγηματικός κόσμος του, οι νέες εκδόσεις των έργων του, το κάλεσμα στην κριτική

ΤΟ ΒΗΜΑ:  15/03/2015

Ο Μενέλαος Λουντέμης ήταν ο κοινωνικός συγγραφέας που παρέμενε βαθιά ρομαντικός, γεμάτος πίστη στους ανθρώπους, πλήρης συναισθήματος

 

Μενέλαος Λουντέμης
Ενα παιδί μετράει τ’ άστρα
Εκδόσεις Πατάκη, 2014,
σελ. 574, τιμή 17,90 ευρώ


Μενέλαος Λουντέμης
Συννεφιάζει
Εκδόσεις Πατάκη, 2015,
σελ. 221, τιμή 8,80 ευρώ

Ποιοι συγγραφείς επηρέασαν καθοριστικά τη ζωή σας; ρωτούσαν οι ερευνητές στη Γ' Πανελλήνια Ερευνα Αναγνωστικής Συμπεριφοράς και Πολιτιστικών Πρακτικών που είχε παραγγείλει το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου το 2010. Ανάμεσα στους τρεις πρώτους, μετά τον Καζαντζάκη και τον Κοέλιο, ήταν ο Μενέλαος Λουντέμης (1912-1977).

Ο νέος που γνωρίζει το 1934 στην Αθήνα ο Πέτρος Χάρης, διευθυντής της Νέας Εστίας, είναι ένας άνθρωπος πολύ φτωχός και ταλαιπωρημένος. Ο κατά κόσμον Δημήτρης Βαλασιάδης έχει έρθει από την Κωνσταντινούπολη στην Ελλάδα με την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1924 και ζει στην περιοχή της Εδεσσας επιβιώνοντας με όποια δουλειά του τύχει: λούστρος, σερβιτόρος, υπάλληλος δικηγορικού γραφείου. Παράλληλα γράφει. Ο Χάρης αποφασίζει να δημοσιεύσει στο περιοδικό το διήγημά του «Μια νύχτα με πολλά φώτα κάτω από μια πόλη με πολλά αστέρια» και δίνει στον άγνωστο συγγραφέα ένα λογοτεχνικό βήμα. Η ζωή του Λουντέμη αλλάζει.

Η ποιήτρια που δοξάζει το σώμα

Κουζέλη Λαμπρινή 

Η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ και το Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας 2014

ΤΟ ΒΗΜΑ:  15/03/2015

Η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ απαγγέλλει ποιήμά της κατά τη διάρκεια του Διεθνούς Φεστιβάλ Ποίησης Αθηνών

 

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ
Ποίηση 1963-2011
Εκδόσεις Καστανιώτη, 2014,
σελ. 512, τιμή 20,24 ευρώ

«Eκδηλα ερωτική και με αμείωτη την αισθησιακή σχέση της με τον κόσμο, ποιήτρια του πάθους, με την πάροδο του χρόνου η Αγγελάκη-Ρουκ έγινε πιο στοχαστική, εστιάζοντας με τη μνήμη της στη χοϊκή και στην ουράνια αίσθηση ενός κόσμου που δεν χάνει ποτέ την πρωτογενή του δύναμη. Ανάλογη, έντονα αισθησιακή και βαθιά μυστική, είναι και η σχέση με τον γεμάτο χυμούς γενέθλιο τόπο της που μετουσιώνεται στην ποίησή της, δίνοντας έτσι μια απεριόριστη διάρκεια φυσικού στοιχείου στην ωραιότητα αλλά και στον πόνο που δημιουργεί η ζωή». Με αυτή την αιτιολόγηση η Κριτική Επιτροπή των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας απένειμε το Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας 2014 στην ποιήτρια και μεταφράστρια Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ. Το βραβείο, που θεσπίστηκε το 1989 και απονέμεται συστηματικά από το 1993, ήταν «η οφειλόμενη τιμή σε ανθρώπους των γραμμάτων που είχαν αδικηθεί από τις κρατικές βραβεύσεις, κυρίως λόγω πολιτικών πεποιθήσεων». Την Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ τα Κρατικά Βραβεία δεν την αγνόησαν - τιμήθηκε με το Β' Βραβείο Ποίησης το 1985 και με το Βραβείο Ποίησης το 2012 -, αναντίρρητα όμως και τούτο το βραβείο της αξίζει.

Ταξιδεύοντας με τον Υπερσιβηρικό

Βιστωνίτης Αναστάσης 

Ενα γοητευτικό χρονικό από τον βρετανό συγγραφέα και δημοσιογράφο Κρίστιαν Γουόλμαρ, ο οποίος ταξίδεψε σε όλο το δίκτυο των ρωσικών σιδηροδρόμων

ΤΟ ΒΗΜΑ:  15/03/2015

Καμία σιδηροδρομική γραμμή δεν προσδιόρισε μια χώρα όπως ο Υπερσιβηρικός τη Ρωσία

 

Christian Wolmar
To the Edge of the World.
The Story of the Trans-Siberian Express,
the World’s Greatest Railroad
Εκδόσεις Public Affairs,
σελ. 283, τιμή 27,99 δολάρια

«Δεν υπάρχει ταξίδι με τρένο που να μπορεί να συγκριθεί σε διάρκεια με οποιοδήποτε άλλο στον κόσμο. Το μεγάλο σιδηροδρομικό ταξίδι είναι ο Υπερσιβηρικός. Ολα τα άλλα είναι ασήμαντα». Αυτά έγραφε το 1978 στο βιβλίο του The Big Red Train Ride (Το ταξίδι με το μεγάλο κόκκινο τρένο) ο βρετανός ταξιδιογράφος Eric Newby (1919-2006). Εξήντα πέντε χρόνια νωρίτερα ο Μπλεζ Σαντράρ στο μακρoσκελές ποίημά του Η πρόζα του Υπερσιβηρικού και της μικρής Ιωάννας της Γαλλίας φανταζόταν «ολόκληρη την Ευρώπη / κοιταγμένη από το πτερύγιο μιας αμαξοστοιχίας».

Ο Σαντράρ βρισκόταν στην Πετρούπολη το 1907, αλλά ο Υπερσιβηρικός, που άρχισε να κατασκευάζεται το 1891, αποπερατώθηκε το 1916, δηλαδή τότε ολοκληρώθηκε η γραμμή από τη Μόσχα ως το Βλαδιβοστόκ, μήκους 9.222 χιλιομέτρων. Γιατί συνέχισε να επεκτείνεται και να συνδέεται με νέες σιδηροδρομικές γραμμές. Ομως προτού ολοκληρωθεί η γραμμή τμήματά του λειτουργούσαν. Ταξίδεψε άραγε ο Σαντράρ σε κάποιο από αυτά; Ο ίδιος όταν τον ρώτησαν έδωσε την απάντηση: «Εσάς πάντως σας ταξίδεψα».

Ερωτικές σκηνές στη λογοτεχνία: εύκολη ή δύσκολη υπόθεση;

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 01.03.2015
ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΡΑΠΤΟΠΟΥΛΟΣ*, ΕΥΗ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΥ*

• 

• ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΡΑΠΤΟΠΟΥΛΟΣ

Διευκρινίζω ότι μιλάμε για σεξουαλικές σκηνές, όχι απλώς ερωτικές. Το ζήτημα είναι εάν οι σκηνές αυτές προκύπτουν από μια αναγκαιότητα σύμφυτη με το βαθύτερο νόημα του έργου. Αλλιώς καταντούν διακοσμητικές. Εξάλλου, το ίδιο ισχύει και για κάθε άλλου είδους λογοτεχνική πρώτη ύλη.

Από τα περίπου είκοσι έργα μυθοπλασίας που έχω δημοσιεύσει, μόνο έξι περιέχουν μεγάλες δόσεις σεξ: «Η αυτοκρατορική μνήμη του αίματος», «Ο εργένης», «Λούλα», «Μαύρος γάμος», «Η επινόηση της πραγματικότητας», «Ιστορίες της λίμνης». Στα υπόλοιπα, το σεξ είτε απουσιάζει εντελώς είτε παίζει δευτερεύοντα ρόλο.

Αρκεί η επιτυχία ενός λογοτεχνικού βιβλίου στην Ελλάδα ή θέλουμε και το εξωτερικό;

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 15.03.2015
ΠΕΤΡΟΣ ΜΑΡΚΑΡΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΟΛΛΑΣ

• 

• ΠΕΤΡΟΣ ΜΑΡΚΑΡΗΣ

Συχνά ξεχνάμε ότι το βιβλίο είναι ένα προϊόν που υπακούει στους κανόνες διακίνησης των προϊόντων. Σ’ αυτό το επίπεδο οι Ελληνες εκδότες, όπως και πολλές άλλες ελληνικές επιχειρήσεις, ανήκουν διεθνώς στην κατηγορία των εισαγωγέων και όχι των εξαγωγέων. Αγοράζουν ξένα βιβλία, σπανίως εξάγουν τα δικά τους προϊόντα.

Η προώθηση των ελληνικών βιβλίων στη διεθνή αγορά προσκρούει στο σχεδόν ανυπέρβλητο εμπόδιο της γλώσσας. Σε κάθε ξένο εκδοτικό οίκο υπάρχει κάποιος που γνωρίζει Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά, ακόμα και Ισπανικά ή Ιταλικά. Πόσοι ξένοι εκδότες ξέρουν Ελληνικά; Πολύ φοβάμαι, κανένας.

Πρέπει η κριτική να γράφει για «κακά βιβλία»;

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 15.02.2015
ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΤΣΟΥΛΑΡΗΣ - ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΚΟΤΖΙΑ

• 

• Του ΚΩΣΤΑ ΚΑΤΣΟΥΛΑΡΗ

Το κριτικό κείμενο είναι μια αφήγηση αυθύπαρκτη και αυτοτελής και δεν προϋποθέτει, για να σταθεί απέναντι στον αναγνώστη, το βιβλίο από το οποίο αντλεί το ερέθισμα. Με άλλα λόγια, δεν είναι προαπαιτούμενο για την κατανόηση και, γιατί όχι, την απόλαυση ενός κριτικού κειμένου να έχει κάποιος πρώτα διαβάσει το βιβλίο στο οποίο αναφέρεται και το οποίο αξιολογείται. Με αυτό το δεδομένο, σημαντικότερο για τον κριτικό είναι το κατά πόσον ένα βιβλίο του παρέχει ερεθίσματα, ώστε να «χτίσει» πάνω σε αυτό ή, με αφορμή αυτό, ένα πλούσιο σε ερωτήματα κείμενο. Μπορεί, όμως, ένα πραγματικά «κακό βιβλίο» να αποτελέσει τη βάση ενός ερεθιστικού κριτικού σχολίου;

Σε ηλικία 66 ετών πέθανε ο συγγραφέας του Discworld, Τέρι Πράτσετ

Σε ηλικία 66 ετών πέθανε ο συγγραφέας Τέρι Πράτσετ, γνωστός από τα μυθιστορήματα της σειράς Discworld (του Κύκλου του Δισκόκοσμου). Ο Πράτσετ έπασχε από πρώιμο Αλτσχάιμερ και είχε δηλώσει ότι ήταν υπέρ της υποβοηθούμενης αυτοκτονίας. Πέθανε στο σπίτι του, με τη γάτα του να κοιμάται στο κρεβάτι του και με την οικογένειά του στο πλάι του. Ο Τέρι Πράτσετ γεννήθηκε το 1948 στο Μπάκινχαμσαϊρ. Εργάστηκε για αρκετά χρόνια ως δημοσιογράφος.