Στο Μέγαρο: Πέντε συγγραφείς συζητούν

Περίοδος λογοτεχνών ξεκινάει από την ερχόμενη Δευτέρα στο Μέγαρο Μουσικής, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του Megaron Plus. Η αρχή θα γίνει την Τρίτη 23 Οκτωβρίου, στις 7μ.μ., όταν πέντε συγγραφείς ελληνικής καταγωγής που ζουν και γράφουν στο εξωτερικό, συζητούν -για πρώτη φορά μαζί- για τη λογοτεχνία, το έργο τους, τη σχέση τους με την Ελλάδα.

Ο Βασίλης Αλεξάκης (Γαλλία), ο Αρης Φιορέτος (Σουηδία), ο Θοδωρής Καλλιφατίδης (Σουηδία), ο Πάνος Καρνέζης (Μεγάλη Βρετανία) και Περικλής Μονιούδης (Γερμανία) θα συζητήσουν μπροστά στο ελληνικό κοινό, στην αίθουσα «Νίκος Σκαλκώτας», με συντονίστρια τη δημοσιογράφο Μικέλλα Χαρτουλάρη. Ως «πολίτες του κόσμου» με την ουσιαστική έννοια του όρου, καλούνται να συζητήσουν γύρω από ζητήματα ταυτότητας -της ελληνικής ή της παγκόσμιας- που ενδεχομένως επηρεάζει τη ματιά και τον τρόπο της γραφής τους, να αποκαλυφθούν και να συστηθούν μέσα από τη γλώσσα που επέλεξαν να γράφουν, τη σκέψη και την ιδιοσυγκρασία τους. Πώς λειτουργούν όλα αυτά τα στοιχεία ως μέσον επικοινωνίας με τους αναγνώστες τους, που είναι μέλη της πολυπολιτισμικής κοινότητας του 21ου αιώνα;

Πέθανε ο συγγραφέας Γιαν Γουόλτερς

Ο Ολλανδός συγγραφέας και γλύπτης Γιαν Γουόλκερς [Jan Wolkers], ο οποίος υπήρξε κάποτε αμφιλεγόμενος λόγω των σεξουαλικών περιγραφών στα βιβλία του και έγινε αργότερα διάσημος για τις δημιουργίες του από γυαλί και ατσάλι, πέθανε σήμερα σε ηλικία 81 ετών, ανέφερε ο εκδότης του. Ο Γουόλτερς, ο οποίος εθεωρείτο ένας από τους πιο σημαντικούς μεταπολεμικούς Ολλανδούς πεζογράφους, σόκαρε κατά τη δεκαετία του '60 με τις σεξουαλικές περιγραφές του. Από τα πιο γνωστά μυθιστορήματά του είναι το «A Rose of Flesh» και «Turkish Delight» (1969) που έγινε ταινία. Τα βιβλία του Γουόλτερς είχαν στο επίκεντρο τη ρήξη με μια αυστηρή προτεσταντική ανατροφή, τον πόθο, την απώλεια και το θάνατο. Από τη δεκαετία του '80 και έπειτα κέρδισε πολλά ολλανδικά λογοτεχνικά βραβεία, ωστόσο ασχολήθηκε περισσότερο με τη γλυπτική παρά με το γράψιμο. Ήταν γνωστός για το μνημείο του Άουσβιτς στο Άμστερνταμ, σε ανάμνηση των θυμάτων των Γερμανών ναζιστών. Ο Γουόλκερς πέθανε ενώ κοιμόταν στο σπίτι του στο ολλανδικό νησί Τέξελ, ανέφερε σε δήλωσή του ο εκδότης του, Ντε Μπέζιγκε Μπιτζ. [www.kathimerini.gr, με πληροφορίες από ΑΠΕ - ΜΠΕ]

[Ο Jan Wolkers υπογράφει βιβλία του...]

Jan Wolkers (b. 1925) grew up in a large Calvinist family. After studying at the end of the war at art schools in The Hague and Amsterdam, he worked for a year as a sculptor in Paris. While there, he began to write and a short story was published in 1957. In 1961 Serpentina’s petticoat, his first collection of short stories, was published. This was followed in 1962 by Kort Amerikaans (Crewcut), his first novel, and in 1963 two of his plays were performed. By 1963, when Gesponnen suiker (Candyfloss) was published, he was established as a writer. The rawness of his work and his realistic descriptions of horror as well as tenderness, as in Een roos van vlees (A Rose of Flesh, 1963) and Turks Fruit (Turkish Delight, 1969), ensured a controversial press. Now the times have caught up with him and his books are no longer refused by school librarians. Guilt and punishment often play a role in his books, as does the link between sexuality and death. Terug naar Oegstgeest (Return to Oegstgeest, 1965), often considered his best book, is strongly autobiographical.

ΚΙ ΑΥΤΑ: Like Henry Miller, Wolkers writes with a tremendous appetite for life and a painterly approach to the sensuous. He is a refreshing stylist... (New York Times Book Review).

The writing is skilful even in the crudeness and violence and the tenderness is moving... (Glasgow Herald).

Storytelling skills combined with a vigorous plasticity of style, worthy of a painter and sculptor-turned-writer, to produce indelible images, full of Bosch-like distortions and Biblical echoes... (Contemporary Foreign Language Writers).

P.D. James: δυσεπίλυτο μυστήριο

Ο ΦΑΡΟΣ. Στα ανοιχτά της Κορνουάλης βρίσκεται ένα μικρό ιδιωτικό νησί. Ένας μικρός στ’ αλήθεια παράδεισος, αφού το ίδρυμα στο οποίο ανήκει το έχει μετατρέψει σε όαση γαλήνης και ασφάλειας για ανθρώπους με υψηλά καθήκοντα, πρωθυπουργούς, επιστήμονες, καλλιτέχνες, μεγαλοεπιχειρηματίες κλπ. Σ’ αυτή όμως την όαση βρίσκεται νεκρός, απαγχονισμένος στο κιγκλίδωμα του παλιού φάρου, ο φημισμένος συγγραφέας Νέιθαν Όλιβερ. Έγκλημα ή αυτοκτονία; Η υπόθεση είναι δύσκολη. Απαιτεί άμεσους και λεπτούς χειρισμούς ώστε να επιλυθεί το γρηγορότερο δυνατόν, δεδομένου ότι το νησί έχει επιλεγεί από τον ίδιο τον πρωθυπουργό της Μ. Βρετανίας για να πραγματοποιηθεί εκεί μυστική Συνάντηση Κορυφής. Το δυσεπίλυτο μυστήριο έρχεται να γίνει ακόμα πιο σκοτεινό με ένα δεύτερο φόνο, μια επιδημική ασθένεια και τις απειλές κατά της ζωής του αστυνόμου Νταγκλίς. Η γνωστή ατμόσφαιρα της μεγάλης «μαιτρ» του αστυνομικού μυθιστορήματος, με τις υπέροχες περιγραφές των χώρων και το αριστοτεχνικό σμίλευμα των χαρακτήρων, κάνουν τον Φάρο ένα από τα πιο ενδιαφέροντα μυθιστορήματα του είδους. (Μετάφραση: Τούλα Τόλια)

Η Π. Ντ. Τζέιμς [P.D. James] γεννήθηκε στην Oξφόρδη το 1920. Από το 1949 ως το 1968 εργάστηκε στην Εθνική Υπηρεσία Υγείας και από το 1968 ως το 1979 στο εγκληματολογικό τμήμα της Βρετανικής Αστυνομίας. Έχει γράψει πολλά αστυνομικά μυθιστορήματα, βραβεύτηκε στη Βρετανία, στις ΗΠΑ, στην Ιταλία και τη Σουηδία και θεωρείται η σημαντικότερη σύγχρονη Βρετανίδα συγγραφέας αστυνομικών βιβλίων. Tο 2000, στα ογδοηκοστά της γενέθλια, χρήστηκε Bαρόνη του Xόλαντ Παρκ ως επιβράβευση της προσφοράς της στα βρετανικά γράμματα.Από τις Εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν (όλα σε μετάφραση Eρρίκου Mπαρτζινόπουλου):

• Ο φάρος, 2007
• Περίπτωση δικαιοσύνης, 2007
• Θάνατος στην Ιερατική Σχολή, 2007
• Η αίθουσα των φόνων, 2006

Sarah Waters: Ο πόλεμος της ψυχής με το σώμα

ΞΑΓΡΥΠΝΩΝΤΑΣ. Τέσσερις άνθρωποι στο βομβαρδισμένο Λονδίνο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου – τέσσερις αναπόδραστες μοίρες. Η Κέι, τραυματιοφορέας στον πόλεμο, με μια ζωή γεμάτη εμπειρίες, ντυμένη πια σαν άνδρας, περιφέρει την πείνα της ψάχνοντας... Η Έλεν, έξυπνη, γλυκιά, αγαπημένη, με ένα βαρύ μυστικό που πονά... Η Βιβ, το ξέγνοιαστο κορίτσι-όνειρο, πεισματικά, ανόητα ερωτευμένη με τον ίδιο άντρα που την πρόδωσε και την προδίδει… Κι ο Ντάνκαν, ένας άνδρας αθώος μα με τους δαίμονες των αθώων στην ψυχή. Τρυφερή, τραγική και συγκινητική, η ιστορία αυτών των τεσσάρων ανθρώπων κινείται στους χώρους εκείνους όπου μαίνεται ο πόλεμος της ψυχής με το σώμα, και όπου το ψέμα συγκρούεται με την αλήθεια. (Μετάφραση: Αύγουστος Κορτώ)

Η Σάρα Ουότερς [Sarah Waters] γεννήθηκε το 1966 στο Νέιτον του Πέμπροουκσαϊρ. Σπούδασε Αγγλική Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο του Καντέρμπουρι. Ήδη με το πρώτο της μυθιστόρημα, Tipping the Velvet (1998), προκάλεσε το ενδιαφέρον του κοινού και της κριτικής. Με το δεύτερο μυθιστόρημά της, Affinity (1999), η Sunday Times την ξεχώρισε ως καλύτερη νέα συγγραφέα της χρονιάς. Με το τρίτο της μυθιστόρημα, Fingerrmith (2002), βρέθηκε στην τελική εξάδα για το Βραβείο Μπούκερ, θέση στην οποία βρέθηκε και με το τέταρτο μυθιστόρημά της, το Ξαγρυπνώντας (2006).

Amos Oz: Μια περιδιάβαση στα «υπαρξιακά» προβλήματα του Ισραήλ

Η ΤΕΛΕΙΑ ΓΑΛΗΝΗ. Τον χειμώνα του 1965 ο Γιονατάν Λίπσιτς αποφασίζει να εγκαταλείψει το κιμπούτς στο οποίο γεννήθηκε, καθώς και το στείρο γάμο του, για να ξεκινήσει μια νέα ζωή. Ενώ όμως προετοιμάζει τη φυγή του, η άφιξη ενός νεοφερμένου στο κιμπούτς ανθρώπου θα τον κάνει να αναθεωρήσει τις απόψεις του, καθώς και την οπτική με την οποία αντιμετωπίζει τη ζωή του. Από τα σημαντικότερα έργα του σπουδαίου Ισραηλινού συγγραφέα, η Τέλεια γαλήνη είναι ένα ταξίδι στις πιο κρυφές πλευρές της ανθρώπινης ύπαρξης και ταυτόχρονα μια περιδιάβαση στα «υπαρξιακά» προβλήματα που αντιμετωπίζει το Ισραήλ από τη μέρα της ίδρυσής του. «Ένα προφητικό μυθιστόρημα από έναν σπουδαίο και σοφό συγγραφέα» (Daily Telegraph). «Υποβλητικό και διεισδυτικό... O Oζ αφηγείται την ιστορία του με ιδιαίτερη ευστροφία» (Sunday Times). «Aπό τα λίγα μυθιστορήματα στη λογοτεχνία μας που περιγράφουν απλά τόσο πολύπλοκες ανθρώπινες καταστάσεις» (Davar). (Μετάφραση: Λουίζα Μιζάν)

O Άμος Oζ [Amos Oz] γεννήθηκε στην Iερουσαλήμ το 1939. Mαζί με τον Γεοσούα, θεωρείται ο πιο γνωστός σύγχρονος Iσραηλινός συγγραφέας. Έγινε διάσημος σ' όλο τον κόσμο με το μυθιστόρημά του O Mιχαέλ μου (Eκδ. Kαστανιώτη, 1997). Aκολούθησαν δώδεκα άλλα μυθιστορήματα, γνωστότερα από τα οποία είναι τα: Mαύρο κουτί (Eκδ. Ψυχογιός, 1991), H γυναίκα που γνώρισα (Eκδ. Ψυχογιός, 1993), Φίμα (Eκδ. Ψυχογιός, 1994), Nύχτα στο Tελ Kένταρ (Eκδ. Kαστανιώτη, 1998) και Στην ίδια θάλασσα (Eκδ. Kαστανιώτη, 2001). O Oζ είναι γνωστός και για τους αγώνες που έδωσε για την ειρήνευση στη M. Aνατολή. Tις απόψεις του κατέγραψε στο βιβλίο Tο Iσραήλ, η Παλαιστίνη και η ειρήνη (Eκδ. Kαστανιώτη, 1997). Tο βιβλίο του H αρχή της ιστορίας κυκλοφόρησε στο Iσραήλ το 1996.Από τις Εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν:

• Η τέλεια γαλήνη, 2007
• Ο Μιχαέλ μου, 2006
• Κατά του φανατισμού, 2005
• Ιστορία αγάπης και σκότους, 2004
• Σούμχι, 2002
• Η ίδια θάλασσα, 2001
• Η αρχή της ιστορίας, 2001

Ζοζέ Σαραμάγκου: Περί θανάτου

ΠΕΡΙ ΘΑΝΑΤΟΥ. Αν στο Περί τυφλότητος, η τύφλωση ήταν καθολική, αν στο Περί φωτίσεως, η φώτιση ήταν γενικευμένη, στο Περί Θανάτου ο θάνατος λειτουργεί με διαλείψεις σε μια μικρή χώρα 10.000.000 κατοίκων, φέρνοντας σε απόγνωση, μετά την αρχική ευφορία, ασφαλιστικές εταιρείες, εργολάβους κηδειών, οίκους ευγηρίας, νοσοκομεία, εκκλησία, κυβέρνηση, οικογένειες. Η μαφφία (με 2 φ τη θέλει ο συγγραφέας) θα αναλάβει να δώσει λύσεις, αλλά ο θάνατος θα αντεπιτεθεί με τη μορφή μιας μυστηριώδους και γοητευτικής γυναίκας… Το πιο πρόσφατο μυθιστόρημα του συμπαθέστατου νομπελίστα συγγραφέα. (Μετάφραση: Αθηνά Ψυλλιά)

O Ζοζέ Σαραμάγκου [Jose Saramago] γεννήθηκε το 1922 στην Αζινιάγκα από αγροτική οικογένεια. Αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τις σπουδές του μετά τις πρώτες τάξεις του Γυμνασίου και να αρχίσει να δουλεύει. Oυσιαστικά είναι αυτοδίδακτος. Μετά από πολλές δουλειές βρέθηκε να εργάζεται επί δώδεκα χρόνια σε έναν εκδοτικό οίκο, ενώ ταυτόχρονα άρχισε να δημοσιογραφεί. Το πρώτο έργο που δημοσίευσε ήταν μια συλλογή διηγημάτων το 1966. Από το 1993 ζει στα Κανάρια Νησιά ως αυτοεξόριστος, απόφαση που έλαβε όταν κορυφώθηκε η ρήξη του με την πορτογαλική Εκκλησία και με αφορμή το έργο του Το κατά Ιησούν Ευαγγέλιο. Από το νησάκι Λανθαρότε εκδίδει κάθε χρόνο ένα από τα «Τετράδια του Λανθαρότε», ημερολόγια από την καθημερινή του ζωή. Το 1998 του απονεμήθηκε το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Από τις Εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν:

• Περί θανάτου, 2007
• Το μεγαλύτερο λουλούδι του κόσμου, 2006
• Περί φωτίσεως, 2006
• Ο άνθρωπος αντίγραφο, 2005
• Ιστορία της Πολιορκίας της Λισαβόνας, 2004
• Η σπηλιά, 2003
• Η ιστορά της άγνωστης νήσου, 2001
• Περί τυφλότητος, 2000
• Η πέτρινη σχεδία, 2000

(όλα σε μετάφραση Αθηνάς Ψυλλιά).

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ:

Ζοζέ Σαραμάγκου: να αλλάξουμε τον κόσμο (Το Βήμα, 18/10/1998),

Ο λογοτέχνης Ζοζέ Σαραμάγκου μιλάει στον Θανάση Λάλα (Το Βήμα, 28/3/1999),

Ο JOSE SARAMAGO - στην Πάτρα, Ζοζέ Σαραμάγκου "Περί Φώτισης" (Ηριδανός),

Το ανατρεπτικό Ευαγγέλιο (Το Βήμα, 27/4/1997),

Ίδιες ουλές, άλλος πόνος (Τα Νέα),

ΣΑΡΑΜΑΓΚΟΥ: Οι επικριτικές αντιδράσεις για τον Γκ. Γκρας είναι υποκριτικές (Ελευθεροτυπία, 22/8/2006),

Η διαβάθμιση του κακού (Ριζοσπάστης, 31/3/2002),

H κιβωτός των Nόμπελ (Τα Νέα)

Τότε που η Ευρώπη εθελοτυφλούσε...

Παραδείγματος χάριν: ο ναζί αδερφός μου. Η ανάγκη να κατανοήσει την ίδια του την ιστορία, την ιστορία της γενιάς του, οδήγησε τον Ούβε Τιμ σ’ ένα ταξίδι στο παρελθόν, αφετηρία του οποίου είναι το πεπρωμένο του αδερφού του, που κατατάχθηκε εθελοντικά στα Ες Ες και σκοτώθηκε στην Ουκρανία μόλις στα δεκαεννιά του χρόνια. Μέσα από τις αναμνήσεις και το πένθος των γονιών και της μεγαλύτερης αδερφής του, προσπαθεί να ζωντανέψει τη μορφή του νεκρού αδερφού που τον συνόδευε σε ολόκληρη την παιδική και νεανική του ηλικία, αναζητώντας απαντήσεις που αφορούν και τη δική του ζωή, τις οικογενειακές σχέσεις, αλλά και τις αξίες ενός κόσμου που συντρίφτηκε κάτω από το βάρος του εθνικοσοσιαλισμού. Ένα μυθιστόρημα γύρω από την ενοχή και τη μνήμη, την προσωπική και τη συλλογική ευθύνη, τους λόγους που έκαναν δυνατή την άνοδο του ναζισμού σε μια Γερμανία και σε μια Ευρώπη που προτιμούσαν να εθελοτυφλούν. (Μετάφραση: Αλεξάνδρα Παύλου)

Ο Ούβε Τιμ γεννήθηκε το 1940 στο Αμβούργο. Σπούδασε Φιλοσοφία και Γερμανική Φιλολογία στο Μόναχο και στο Παρίσι. Άρχισε να γράφει στις αρχές της δεκαετίας του ’70 και σήμερα συγκαταλέγεται στους δημοφιλέστερους συγγραφείς της χώρας του. Ζει στο Μόναχο.