Wednesday, November 16, 2016

Ντόρις Λέσινγκ: «επική συγγραφέας της γυναικείας εμπειρίας»

Η βρετανίδα συγγραφέας Ντόρις Λέσινγκ (Doris Lessing – γεννήθηκε Ντόρις Μέι Τάυλερ στο Κερμανσάχ, Περσία στις 22 Οκτωβρίου 1919 – 17 Νοεμβρίου 2013 στο Λονδίνο] πήρε το Βαβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 2007 και περιγράφηκε από τη Σουηδική Ακαδημία ως: «επική συγγραφέας της γυναικείας εμπειρίας, η οποία με σκεπτικισμό, πάθος και ιδεαλιστική δύναμη υπέβαλε έναν διχασμένο πολιτισμό σε εξονυχιστική έρευνα». Στην ηλικία των 87 ήταν από τους γηραιότερους συγγραφείς που έλαβαν το βραβείο. Ο αμέσως προηγούμενος ήταν ο Τέοντορ Mόμσεν, που έλαβε το βραβείο σε ηλικία 85 ετών το 1902.

 article-0-1978918e00000578-777_634x673
Γεννήθηκε από γονείς Βρετανούς των αποικιών. Ο πατέρας της, Άλφρεντ Τάιλερ, μετά τον τραυματισμό του στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου έχασε το ένα του πόδι, ταξίδεψε στην Περσία και έγινε υπάλληλος στην Αυτοκρατορική Τράπεζα της Περσίας. Η μητέρα της Έμιλι Μοντ Τάιλερ ασκούσε το επάγγελμα της νοσοκόμας. Το 1925, η οικογένεια ταξίδεψε στην Ροδεσία, όπου αγόρασε χίλια περίπου εκτάρια γης με καλλιέργειες καλαμποκιού. Οι καλλιέργειες ωστόσο δεν κατάφεραν ποτέ να αποδώσουν τα αναμενόμενα και η Ντόρις μπήκε οικότροφος σε θρησκευτικό σχολείο, το οποίο εγκατέλειψε οριστικά στην ηλικία των 13 για να εργασθεί ως γκουβερνάντα και στη συνέχεια ως τηλεφωνήτρια.
11lessing3-600
Σε ηλικία πέντε ετών ακολούθησε τους γονείς της, έναν πρώην τραπεζικό υπάλληλο και μια νοσοκόμα, στη Nότια Pοδεσία (σημερινή Zιμπάμπουε), η οποία σπαρασσόταν από τις φυλετικές διακρίσεις (ο αδελφός της ήταν ρατσιστής, όπως αφηγείται η ίδια). Έχοντας περάσει τα παιδικά της χρόνια σε ένα αγρόκτημα της χώρας, εγκατέλειψε το σχολείο και την οικογενειακή εστία σε ηλικία 14 ετών, κάνοντας διάφορες δουλειές για να ζήσει, και συμμετέχοντας σε αριστερές οργανώσεις. Πριν εγκατασταθεί στην Aγγλία, το 1949, με τον μικρότερο γιο της, είχε ήδη κάνει δύο γάμους -με έναν νεαρό δημόσιο υπάλληλο, στα 17 της, και στη συνέχεια με τον Γερμανό κομμουνιστή Γκότφριντ Λέσινγκ- και είχε αποκτήσει δύο παιδιά από τον πρώτο και ένα από τον δεύτερο.
450199317_custom-14179c5fa199f1894440277d0f55af9f385f4108-s1100-c15
Το πρώτο της μυθιστόρημα, «The Grass is Singing» (ελλ. μτφρ. «Τραγουδάει το χορτάρι», εκδ. Γνώση, 1984), το οποίο εκδόθηκε το 1950, αναφέρεται ακριβώς σε μια «τραγωδία που αναμιγνύει την αγάπη με το μίσος, με υπόβαθρο τις ασυμφιλίωτες ρατσιστικές εντάσεις στην Αφρική». Το βιβλίο γνώρισε σημαντική επιτυχία στη Bρετανία, τις Hνωμένες Πολιτείες και μεταφράστηκε σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες. Μεταξύ 1952 και 1956 υπήρξε μέλος του βρετανικού κομμουνιστικού κόμματος («όλοι είμασταν κομμουνιστές τότε», θα πει αργότερα η ίδια), αποχώρησε όμως μετά τα γεγονότα του 1956 στην Ουγγαρία. Ως συγγραφέας, διακρίθηκε όχι μόνο για τα μυθιστορήματά της, αλλά και για τα δοκίμια και τα διηγήματά της. Για τη συλλογή διηγημάτων «Πέντε» («Five») τιμήθηκε με το Bραβείο Σόμερσετ Mομ. Tο 1981 της απονεμήθηκε το Aυστριακό Kρατικό Bραβείο Eυρωπαϊκής Λογοτεχνίας και το 1982 το Bραβείο Σαίξπηρ της Ο. Δ. Γερμανίας.
British writer Doris Lessing holds flowers and tributes as she sits outside her home in north London, 11 October 2007, after winning the Nobel Literature Prize. Lessing welcomed Thursday the announcement she had won the Nobel Literature Prize, saying it completed a "royal flush" of literary awards. AFP PHOTO/SHAUN CURRY (Photo credit should read SHAUN CURRY/AFP/Getty Images)
British writer Doris Lessing holds flowers and tributes as she sits outside her home in north London, 11 October 2007, after winning the Nobel Literature Prize. Lessing welcomed Thursday the announcement she had won the Nobel Literature Prize, saying it completed a «royal flush» of literary awards. AFP PHOTO/SHAUN CURRY (Photo credit should read SHAUN CURRY/AFP/Getty Images)
Mεταξύ των γνωστότερων μυθιστορημάτων της συγκαταλέγονται η πεντάτομη σειρά «Παιδιά της βίας» («Children of Violence»), στην οποία περιγράφεται η πορεία του κεντρικού χαρακτήρα (Μάρθα Κουέστ) στη διαδρομή του 20ου αιώνα μέχρι τον τρίτο παγκόσμιο πόλεμο -«Μάρθα Κουέστ» («Martha Quest», 1952), «Ένας καλός γάμος» («A Proper Marriage», 1954), «Προμήνυμα καταιγίδας» («A Ripple from the Storm», 1958), «Landlocked» (1965), «The Four-gated City» (1969)-, «To χρυσό σημειωματάριο» («The Golden Notebook», 1962) -ένα «βιβλίο του 20ου αιώνα που σημάδεψε τον τρόπο που βλέπουμε τις σχέσεις ανδρών-γυναικών, σύμφωνα με τη Σουηδική Ακαδημία»-, «To καλοκαίρι πριν το σκοτάδι» («The Summer Before the Dark»), «Οι αναμνήσεις ενός επιζώντος» («Memoirs of a Survivor»), κ.ά.
Διηγήματά της συμπεριλήφθηκαν στις συλλογές «Στο δωμάτιο δεκαεννιά» («To Room Nineteen») και «O πειρασμός του Tζακ Όρκνεϊ» («The Tempation of Jack Orkney»), τα δε αφρικανικά της διηγήματα στις συλλογές: «H χώρα του γέρου φυλάρχου» («This Was the Old Chief’s Country») και «O ήλιος στα πόδια τους» («The Sun Between their Feet»). Tο 1979, εκδόθηκε η «Σικάστα» («Shikasta»), το πρώτο μιας σειράς πέντε μυθιστορημάτων επιστημονικής φαντασίας με το γενικό τίτλο «O Kάνωπος στο Άργος: Aρχεία» («Canopus in Argos: Archives»).
deces-de-doris-lessing-prix-nobel-en-2007
Για το μυθιστόρημά της «O καλός τρομοκράτης» («The Good Terrorist») τιμήθηκε το 1985 με το λογοτεχνικό βραβείο W. H. Smith. Η Ντόρις Λέσινγκ δεν έπαψε να βλέπει τη συγγραφή ως αλληλένδετη με την πολιτική της στράτευση υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων των γυναικών. «Νομίζω ότι ξεκινάς να αλλάξεις την κοινωνία με τη λογοτεχνία και έπειτα, όταν δεν συμβαίνει αυτό, έχεις μια αίσθηση αποτυχίας. Έπειτα όμως αναρωτιέσαι: γιατί αισθάνθηκα ότι θα αλλάξω την κοινωνία; Κι έτσι συνεχίζεις…», λέει η ίδια στη συγγραφέα Τζόις Κάρολ Όουτς (εφημ. «Τα Νέα», 12.10.2007). Το 2007, σε ηλικία 88 ετών, τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, σύμφωνα με το σκεπτικό της Σουηδικής Ακαδημίας, ως μια «επική συγγραφέας της γυναικείας εμπειρίας, η οποία με σκεπτικισμό, φλόγα και ενορατική δύναμη υπέβαλε έναν διχασμένο πολιτισμό σε εξονυχιστική διερεύνηση».
Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ
Συμμετοχή σε συλλογικά έργα

2 comments:

Blogger said...

Did you consider picking the best Bitcoin exchange service - YoBit.

Blogger said...

Earn FREE satoshis from Easy Bitcoin. 11 to 33 satoshis per 10 minutes.