Ιστορία της Βιβλιοθήκης στον Δυτικό Πολιτισμό

Από τον 6ο μ.Χ. αιώνα, οπότε ο Κασσιόδωρος ίδρυσε το πρότυπο μοναστικό κέντρο στο Βιβάριο της Σικελίας με την ονομαστή βιβλιοθήκη προκειμένου να διασφαλίσει το εκπαιδευτικό του όραμα για τη σύνδεση της ελληνολατινικής παράδοσης με τη χριστιανική γραμματεία, μέχρι τον 13ο αιώνα, κατά τον οποίο ο Furnival, συλλέκτης, φιλόλογος κατά τα πρότυπα της Αλεξανδρινής εποχής και συγγραφέας της "Βιβλιονομίας", του πρώτου σαβουάρ βιβρ για το βιβλίο, στους αιώνες που παρεμβάλλονται, παρ' ότι το τρίπτυχο βιβλίο-γνώση-εκπαίδευση βρίσκεται σε στενό εναγκαλισμό με την εκκλησία, ουσιαστικά μπαίνουν οι βάσεις για το εκπαιδευτικό μοντέλο και τις πνευματικές κατευθύνσεις του Δυτικού κόσμου όπως τα γνωρίζουμε σήμερα. Αυτή τη διαδρομή παρακολουθεί ο τέταρτος τόμος της Ιστορίας της Βιβλιοθήκης, “Από τον Κασσιόδωρο στον Furnival”, που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις “Κότινος”, με τον οποίο ο ιστορικός του βιβλίου Κωνσταντίνος Σπ. Στάικος φτάνει ένα μόλις βήμα πριν την ολοκλήρωση του τιτάνιου έργου του. Η πρωτότυπη αυτή ιστορία, που ξεκίνησε πριν δέκα χρόνια και αναμένεται να ολοκληρωθεί με την κυκλοφορία του πέμπτου τόμου στις αρχές του 2011, αφηγείται ουσιαστικά την πορεία του ανθρώπινου πολιτισμού από την προϊστορία μέχρι τον Μεσαίωνα, ιδωμένη μέσα από την περιπέτεια της βιβλιοθήκης και του βιβλίου. “Είναι η ιστορία του πνεύματος υπό το πρίσμα του βιβλίου και της βιβλιοθήκης σε κάθε εποχή, ανάλογα με τις πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις” λέει ο Κ. Στάικος εξηγώντας ότι “μια ιστορία της βιβλιοθήκης δεν μπορεί ιδωθεί αποκομμένα από την Ιστορία. Διαφορετικά τι ιστορία θα ήταν; Θα ήταν μια βιβλιογραφική καταγραφή, το χρονικό μιας εποχής ή το χρονικό συγκεκριμένων βιβλιοθηκών”.

Ο τέταρτος τόμος παρακολουθεί την περιπέτεια του βιβλίου και της Βιβλιοθήκης στον δυτικό Μεσαίωνα, από την ύστερη ρωμαϊκή εποχή ώς τις παρυφές της Αναγέννησης. “Είναι μια συγκριτική εξιστόρηση του βιβλίου στην εκπαίδευση, από τη συγγραφή απλοϊκού τύπου βιβλίων ώς την απαγόρευση της διδασκαλίας του Αριστοτέλη, την επανεκτίμησή του στο πανεπιστημιακό περιβάλλον του Παρισιού και την “ενθρόνισή” του και πάλι, μαζί με τον Πλάτωνα, στην καθέδρα της φιλοσοφικής παράδοσης στη Δύση” λέει ο κ. Στάικος, επισημαίνοντας ότι παρακολουθεί αυτή τη διαδρομή μέσα από δύο κομβικές συνθήκες, την καθιέρωση του χριστιανισμού ως επίσημης θρησκείας και την Καρλομάγνεια μεταρρύθμιση.

Η καθιέρωση του χριστιανισμού αναδεικνύεται σε υψίστης σημασίας γεγονός, καθώς η πνευματική παράδοση που έχει διαμορφωθεί ώς τον 4ο αιώνα με βάση την ελληνολατινική γραμματεία παραμερίζεται. Ο ρόλος της περιορίζεται στην ανάδειξη της χριστιανικής γραμματείας και περιχαρακώνεται στα στενά όρια που προσφέρουν η Βίβλος, οι ψαλμοί και τα πατερικά κείμενα. “Χαρακτηριστικό της στάσης αυτής είναι το γεγονός ότι η Ρώμη μόνο διέθετε στα τέλη του 4ου αιώνα 24 δημόσιες βιβλιοθήκες, οι οποίες έμειναν 'τάφοι' γιατί δε χρησιμοποιήθηκαν καθόλου από το χριστιανικό περιβάλλον. Όλη η γνώση πλέον περνάει στους κόλπους της εκκλησίας και όλα τα βιβλία καταλήγουν στα μοναστηριακά κέντρα.

Οι συνθήκες αυτές αρχίζουν να ανατρέπονται στις αρχές του 9ου αιώνα, την εποχή του Καρλομάγνου. Η εκπαιδευτική του μεταρρύθμιση επαναφέρει τα ρωμαϊκά πρότυπα στην εκπαίδευση, υιοθετεί τις λεγόμενες επτά ελευθέριες τέχνες και θεσπίζει τη δημιουργία σημαντικών συλλογών βιβλίων στις ηγεμονικές αυλές. Κυρίως εκκινεί την εκκοσμίκευση της εκπαίδευσης. Η παραγωγή και αναπαραγωγή κωδίκων εξακολουθεί να βρίσκεται στα χέρια της εκκλησίας, στα περίφημα σκριπτόρια, ωστόσο η ελληνολατινική γραμματεία δεν βρίσκεται πλέον υπό διωγμό στη Δύση, γίνεται συστηματική φιλολογική επανεκτίμηση της λατινικής κυρίως λογοτεχνίας και προετοιμάζεται το έδαφος για μια ουσιαστικότερη τομή στον πνευματικό κόσμο, που θα επέλθει με τη διαμόρφωση των γλωσσικών ιδιωμάτων τα οποία θα οδηγήσουν στις εθνικές γλώσσες της Ευρώπης.

Ώς τον 10ο αιώνα έχουμε μοναστηριακές βιβλιοθήκες και πυρήνες συλλογών βιβλίων στις αυλές των ηγεμόνων. “Με το άνοιγμα της εκπαίδευσης έξω από μοναστηριακά κέντρα αρχίζουν να δημιουργούνται σχολές, οι πυρήνες δηλαδή που θα οδηγήσουν στα πρώτα πανεπιστήμια” λέει ο κ. Στάικος εξηγώντας ότι “αυτές οι μεγάλες, κοσμικές πλέον, σχολές τελούν υπό την σκέπη πάντα της Εκκλησίας, που διαθέτει και τα οικονομικά μέσα, και υπό την υψηλή επιστασία της Αγίας Έδρας. Δημιουργούνται τα τέσσερα πρώτα πανεπιστήμια στο Παρίσι, την Μπολόνια, το Σαλέρνο και την Οξφόρδη κι εκεί πλέον απαραίτητο εργαλείο της πανεπιστημιακής ζωής είναι οι πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες και τα συστήματα διαμόρφωσης σχολικών βιβλίων, τα οποία να είναι προσιτά σε κάθε φοιτητή, ακόμα και σ' αυτούς που δεν είχαν την οικονομική ευχέρεια να τα αποκτήσουν, τα λεγόμενα 'αποτμήματα' του βιβλίου”.

Εκτός απ' αυτήν την περιπετειώδη διαδρομή, ο τόμος παρακολουθεί όλη τη διαδικασία της εξέλιξης του πανεπιστημικού βιβλίου και της οργάνωσης και λειτουργίας των πανεπιστημιακών βιβλιοθηκών “με βιβλιοθηκονομικούς όρους αντίστοιχους με τους σημερινούς”. Στον τόμο τη δική τους θέση κατέχουν οι συλλογές βιβλίων που δημιουργούν εξωεκκλησιαστικοί λόγιοι, η συγκρότηση των πρώτων βασιλικών βιβλιοθηκών όπως αυτή του Καρόλου Ε' της Γαλλίας, το χρονικό και η τύχη της παπικής βιβλιοθήκης κατά τη μεταφορά της παπικής έδρας από τη Ρώμη στην Αβινιόν, ενώ γίνεται συστηματική αναφορά στον διαχρονικό ρόλο του βιβλιοφύλακα. Διαβάζουμε μάλιστα σ' αυτό το σημείο πως αρκετοί βιβλιοφύλακες, προκειμένου να εξασφαλίσουν την επιστροφή των δανεικών βιβλίων, τα χαρακτηρίζουν κώδικες με αναθέματα και κατάρες προκειμένου να εκφοβίζουν τους διαπνεόμενους από το σκεπτικό ότι “η κλοπή του βιβλίου δεν είναι κλοπή!” αλλά συμμετοχή σε μια πνευματική διαδικασία που δεν μπορεί να έχει υλική υπόσταση. Διαβάζουμε επίσης στο περίφημο “Philobiblon”, το “ευαγγέλιο” του βιβλίου, που έγραψε ο λάτρης του βιβλίου και παθιασμένος συλλέκτη Richard de Bury το 1344, ότι “τα βιβλία είναι οι δάσκαλοι που μας διδάσκουν χωρίς σκληρά λόγια, χωρίς ενδύματα ή χρήματα. Αν τα πλησιάσεις, δεν κοιμούνται, αν ερευνώντας τα ρωτήσεις, δεν αποκρύπτουν τίποτα”.

Παρακολουθούμε όμως και μια άλλη ιστορία άρρηκτα συνδεδεμένη με τη Βιβλιοθήκη. Ο Κωνσταντίνος Σπ. Στάικος, υπό την άλλη του ιδιότητα, του αρχιτέκτονα, επιλέγει να κλείσει τον τόμο με την ιστορία της αρχιτεκτονικής των βιβλιοθηκών της περιόδου. “Οι πρώτες χριστιανικές βιβλιοθήκες σε όλη τη διάρκεια της μεσαιωνικής περιόδου δεν είναι τίποτα άλλο από χώροι φύλαξης. Τα απρόσωπα αυτά δωμάτια θα αρχίσουν σιγά-σιγά να διαφοροποιούνται και να μετατρέπονται σε βιβλιοθήκες-αναγνωστήρια με στοιχειώδη αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά, με τη θεμελίωση των πανεπιστημίων και των κολεγίων”.

Μετά την ολοκλήρωση και του πέμπτου τόμου, ο οποίος θα πραγματεύεται την Ιστορία της βιβλιοθήκης στην περίοδο της Αναγέννησης, από τον Πετράρχη στον Μιχαήλ Άγγελο, (15ος-16ος αι.), το έργο μέσα στο 2012 θα κυκλοφορήσει επίσης σε πιο οικονομική έκδοση, επίσης πεντάτομη, με περιορισμένη εικονογράφηση.

Κρημνιώτη Π.

Η ΑΥΓΗ: 25/04/2010

Να κρίνεις ένα βιβλίο από το εξώφυλλο

• Βραβεία ΕΒΓΕ (Γραφιστικής και Εικονογράφησης) στις εκδόσεις του ΔΟΛ
  

Συχνά λένε «μην κρίνεις ένα βιβλίο από το εξώφυλλο». Ερχεται όμως η στιγμή κατά την οποία τα εξώφυλλα καλούνται να κριθούν, αλλά και να βραβευθούν. Το Σάββατο 17 Απριλίου απονεμήθηκαν τα Ελληνικά Βραβεία Γραφιστικής και Εικονογράφησης (ΕΒΓΕ), που διοργανώθηκαν από το περιοδικό «+design» υπό την αιγίδα της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Σωματείων Γραφιστικής ΙCΟGRΑDΑ και της Ενωσης Γραφιστών Ελλάδας (ΕΓΕ). Ολοι έχουμε δίχως αμφιβολία την ανάγκη ενός «εύγε». Οι γραφίστες, πάλι, φαίνεται ότι έχουν περισσότερο την ανάγκη ενός... ΕΒΓΕ. Ο συναρπαστικός κόσμος του ντιζάιν παρέλασε μέσα από δεκάδες ευφάνταστες γραμματοσειρές, σχέδια που φλερτάρουν με τη γοητεία του ρετρό, χρώματα ικανά να σου φτιάξουν τη διάθεση και να ιντριγκάρουν την αισθητική σου. Σε αυτή τη γιορτή των εφαρμοσμένων τεχνών, «Το Βήμα» και «Τα Νέα» δεν έλειψαν από τη λί στα των βραβευθέντων.

Συγκεκριμένα, η σειρά «Το Βήμα - Γιάννης Μαρής» απέσπασε έπαινο στην κατηγορία «Εξώφυλλο βιβλίου». Ηθικός... αυτουργός ο Γιάννης Καρλόπουλος, ο οποίος εμπνευσμένος από την κάθε ιστορία μυστηρίου χρησιμοποίησε καρτ-ποστάλ εκείνης της εποχής από την προσωπική του συλλογή, κάνοντας τα εξώφυλλα να είναι εξίσου ατμοσφαιρικά με το περιεχόμενο. Επαινο κέρδισε και η σειρά «Το ΒήμαΒιογραφίες»: ο Αττίλας, ο Κάφκα, ο Μπαλζάκ, η Βιρτζίνια Γουλφ, η Μέριλιν Μονρόε, ο Φρόιντ, ο Παζολίνι και η Μπίλι Χόλιντεϊ φιγουράρουν στα εξώφυλλα όχι μέσα από τις συνηθισμένες φωτογραφίες που συναντάμε παντού, αλλά ως κούκλες, ως γκραφίτι, ως κόμικς, κτλ. Επίσης, «Το Βήμα» συμμετείχε ως φιναλίστ και στην κατηγορία «Εξώφυλλο δίσκου», με τη σειρά «Διονύσης Σαββόπουλος- Μας βαράνε ντέφια!» που χάριζε στον σημαντικό τραγουδοποιό την ψυχεδελική αύρα που ούτως ή άλλως διαθέτει η εύστροφη μουσική του.

Οσο για «Τα Νέα», απέσπασαν βραβείο στην κατηγορία «Εξώφυλλο βιβλίου» για τη σειρά «Νίκος Τσιφόρος», στην οποία η λεπτότητα του ρυζόχαρτου έδενε αρμονικά με τα ταιριαστά στην εποχή του συγγραφέα σκίτσα. Επαινος απονεμήθηκε για «Τα Νέα- Χιούμορ» με ιστορίες των Παύλου Παλαιολόγου, Κώστα Πρετεντέρη και Φρέντυ Γερμανού. Τέλος, βραβείο δόθηκε και για το ημερολόγιο «Τα Νέα- Ε, ρε γλέντια», καθώς, όπως επισημάνθηκε, «το ημερολόγιο αυτό αποτελεί μια ουσιαστική εισαγωγή και ενθύμηση της τέχνης (και τεχνικής) του θεάτρου σκιών με όμορφα κοπτικά και». Οσο ακόμη υπάρχει χαρτί, μικρά αριστουργήματα γεννιούνται και μας καλούν να τα επεξεργαστούμε και να τα κάνουμε κομμάτι της ζωής μας.

• Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=56&artid=327943&dt=25/04/2010#ixzz0mGxSQ378

Οι αρχαίοι διάβαζαν βιβλία δίπλα στον Ιλισό

Στο Λύκειο του Αριστοτέλη υπήρχε βιβλιοθήκη, σύμφωνα με νέα θεωρία των αρχαιολόγων

ΜΑΡΙΑ ΘΕΡΜΟΥ | Τρίτη 27 Απριλίου 2010

Βιβλιοθήκη διέθετε το Λύκειο του Αριστοτέλη για τους σπουδαστές του, έναν ειδικό χώρο όπου φυλάσσονταν τα «βιβλία» στα οποία μπορούσε να καταφύγει ο ενδιαφερόμενος. Δύο στενοί διάδρομοι, που βρίσκονται εκατέρωθεν μιας μεγάλης αίθουσας θεωρείται τώρα ότι ήταν βιβλιοθήκη. Πόσω μάλλον που η ίδια διάταξη έχει παρατηρηθεί σε ένα ακόμη Λύκειο, αυτό της Ακαδημίας Πλάτωνος. Σήμερα, στον χώρο του Λυκείου του Αριστοτέλη με τα ταπεινά αρχαιολογικά κατάλοιπα μπορεί η βιβλιοθήκη να μη διακρίνεται εύκολα από όσους δεν είναι ειδήμονες. Η αρχαιολόγος όμως που έφερε στο φως το Λύκειο το 1996 κυρία Εφη Λυγκούρη - προϊσταμένη πλέον της ΚΣτ΄ Εφορείας Αρχαιοτήτων- είναι βέβαιη: «Οι χώροιπου βρίσκονταν δίπλα σ΄ αυτή την αίθουσα, στο Εφηβαίο της Παλαίστρας δηλαδή, θα πρέπει να ήταν η βιβλιοθήκη, με ράφια στους τοίχους όπου ήταν τοποθετημένα τα βιβλία, σε μορφή παπύρων φυσικά».

Η παρουσία αυτών των διαδρόμων (13 μ. μήκος Χ 1,5 μ. πλάτος) στο ίδιο σημείο των συγκροτημάτων του Λυκείου του Αριστοτέλη και της Ακαδημίας Πλάτωνος ήταν η αφετηρία για τη διατύπωση της θεωρίας. Η αρχή έγινε από την τελευταία δημοσίευση της μονογραφίας του γερμανού αρχιτέκτονα Χέπφερ με θέμα τις αρχαίες βιβλιοθήκες, όπου αναφερόμενος στα ευρήματα του Λυκείου θεωρεί ότι πρόκειται σαφώς για βιβλιοθήκη. Σύμφωνα με τον Χέπφερ, το τετράγωνο περιστύλιο της Ακαδημίας Πλάτωνος ήταν στην πραγματικότητα η Παλαίστρα της, ενώ το Γυμνάσιο ήταν το Μουσείο ή Εξέδρα του Πλάτωνα! Το πιο ενδιαφέρον όμως εν προκειμένω είναι ότι ταυτίζει το βόρειο μεγάλο δωμάτιο του Γυμνασίου, το οποίο θεωρούνταν ως Εφηβαίο, με χώρο βιβλιοθήκης.

Με την άποψη αυτή συμφωνεί η κυρία Λυγκούρη, προσθέτοντας επιπλέον ότι «σε ένα ψηφιδωτό της Πομπηίας, όπου απεικονίζεται ο Πλάτων να συζητεί με άλλους φιλοσόφους σε υπαίθριο χώρο, υπάρχει η δήλωση ενός περιστυλίου με αναθήματα (λέβητες) και ένα ηλιακό ρολόι, ενώ στην άλλη πλευρά παριστάνονται στο βάθος τα τείχη της Αθήνας με τον Παρθενώνα.Αυτό το οικοδόμημα ταυτίστηκε με το τετράγωνο περιστύλιο της Ακαδημίας». Πρώτος ο αρχαιολόγος Ομερ Τόμπσον πάντως είχε διατυπώσει την άποψη ότι οι τετράγωνες βάσεις που βρέθηκαν σε τακτά διαστήματα στις τρεις στοές του Γυμνασίου της Ακαδημίας Πλάτωνος πρέπει να στήριζαν τα τραπέζια που χρησιμοποιούσαν οι μαθητές για τη μελέτη τους.

ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΕΙΣΙΣΤΡΑΤΟ ΣΤΟΝ ΑΔΡΙΑΝΟ

Ιδιωτικές αρχικώς ήταν οι βιβλιοθήκες στην αρχαία Αθήνα, με πρώτη και μεγαλύτερη αυτή του Πεισιστράτου, η οποία συνέβαλε σημαντικά στην καταγραφή και διάσωση των ομηρικών επών. Εξαιρετικά μεγάλη ήταν η βιβλιοθήκη του Αριστοτέλη. Οπως μας πληροφορεί μάλιστα ο Στράβων, μετά τον θάνατό του πέρασε σε διάφορους ιδιοκτήτες ώσπου μετά την πτώση της Αθήνας εστάλη στη Ρώμη. Στο απόγειό τους πάντως φθάνουν οι βιβλιοθήκες στην Αθήνα με το μεγάλο οικοδόμημα που ανήγειρε το 132 μ.Χ. ο αυτοκράτορας Αδριανός, όπου υπήρχαν ειδικοί χώροι για φύλαξη παπύρων και βιβλίων κ.ά.

• Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artid=328236&dt=27/04/2010#ixzz0mGwGMUez

Το μπορντέλο «Ο ωραίος Λοχαγός»

Ο Θανάσης Βαλτινός γίνεται σήμερα δεκτός στην Ακαδημία Αθηνών με μια προκλητική ομιλία

Οι ακαδημαϊκοί ίσως να μην έχουν ακούσει έως τώρα τόσο τολμηρή ομιλία σε τελετή υποδοχής νέου ακαδημαϊκού. Ο Θανάσης Βαλτινός θα μιλήσει απόψε για τον «Τελευταίο Βαρλάμη» κατά την τελετή υποδοχής του ως νέου τακτικού μέλους της Ακαδημίας Αθηνών της Τάξης των Γραμμάτων και των Καλών Τεχνών, στην έδρα της ελληνικής πεζογραφίας. Μια ομιλίαδιήγημα, μια ιστορία ερωτικής ανάμνησης ανάμεσα σε μια παλιά πόρνη και σε έναν πρωτοσύγκελλο, και ταυτόχρονα το κλίμα μιας άλλης εποχής όπου ακόμη και ένα μπορντέλο δεν μπορεί παρά να είναι ένας χώρος ρομαντικός. Η ομιλία του Θανάση Βαλτινού δεν διαφέρει από τα γραπτά του κείμενα, όλα αυτά που τον έκαναν αγαπητό και τον κατέταξαν στους πρωτοπόρους της ρεαλιστικής μυθοπλασίας. Του ζητήσαμε να μας στείλει ένα απόσπασμα από την ομιλία αυτή.

"Ξεκάλτσωτη, με το μεταξωτό σιέλ φόρεμά της να κολλάει ελαφρά στην στρογγυλεμένη κοιλιά της, και ένιωθε για πρώτη φορά άσεμνη. Εκτεθειμένη. Την αίσθηση αυτή την επέτεινε ο κοκκινοτρίχης πρωτοσύγκελλος που ιερουργούσε. Την κοίταζε επίμονα χαμογελώντας με νόημα, σα να ήθελε να της πει κάποιο μυστικό. Ή μια προστυχιά. Λίγο πριν κορυφωθεί ο εκνευρισμός της, η μνήμη της ξαφνικά λειτούργησε. Είχε μπροστά της εκείνον τον ιδιόρρυθμο πελάτη του “Ωραίου Λοχαγού”, που παρουσιαζόταν αιφνιδιαστικά μία στις τόσες, με τα κοντοψαλιδισμένα γένια, τα a la poeta μακριά μαλλιά του και τα γκολφ παντελόνια- ένα στυλ άνετου τουριστικού κοσμοπολιτισμού. Ανάσανε αλαφρωμένη. Το ίδιο και ο πρωτοσύγκελλος. Η “αναγνώριση” είχε γίνει.

Την ώρα που της έδινε να πιει την πρώτη γουλιά από το κρασί της νέας της ζωής, τη ρώτησε, μόλις σαλεύοντας τα χείλη του:

- Le beau capitaine? - Ιl a t vendu, απάντησε εκείνη. Επίσης σαλεύοντας τα χείλη.

Ο “Ωραίος Λοχαγός” είχε πράγματι πουληθεί. Αλλαξε χέρια αλλά όχι όνομα. Το όνομα ήταν ήδη κεφάλαιο. Ο νέος ιδιοκτήτης κράτησε ακόμα τη συνήθεια κάθε Ευαγγελισμού να υψώνει την ελληνική σημαία, στον δυνατό ιστό που είχε στήσει γι΄ αυτόν τον σκοπό ο πρώην Λοχαγός.

Μια παρέκβαση εδώ, που συναρτά ιστορικά τον “Ωραίο Λοχαγό” με τα ελληνικά γράμματα. Στη δεκαετία του ΄50 εξακολουθεί να υπάρχει, αλλά έχει περιπέσει σε παρακμή. Είναι ένα κοινό μπορντέλο πια. Εξακολουθεί, ωστόσο, να κρατάει τη φίρμα “Ο ωραίος Λοχαγός”. Κατά κάποιο τρόπο όλη η περιοχή έχει ονομαστεί έτσι. Η κακόφημη γειτονιά. Το όνομα μετατράπηκε σε τοπωνύμιο. Στον Δ΄ τόμο των πολιτικών ημερολογίων ο Σεφέρης σημειώνει: “27 Απριλίου 1952”."

Η τελετή θα πραγματοποιηθεί σήμερα στις 20.00 στην Αίθουσα Τελετών της Ακαδημίας Αθηνών.Τον συγγραφέα θα προσφωνήσει ο πρόεδρος της Ακαδημίας κ. Κωνσταντίνος Σβολόπουλοςκαι στη συνέχεια ο ακαδημαϊκός κ.Βασίλειος Πετράκοςθα παρουσιάσει το συγγραφικό του έργο.

Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artId=328238&dt=27/04/2010#ixzz0mGvfWvqn

Συμβουλές για να αγαπήσουν τα παιδιά το βιβλίο

Πέντε μυστικά για γονείς που θέλουν να μυήσουν τα τέκνα τους στην ανάγνω

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ «Τα αγόρια διαβάζουν ελάχιστα και τα κορίτσια με λιγότερη όρεξη από ό,τι παλιότερα. Προτιμούν να βλέπουν τηλεόραση και να παίζουν με τις ώρες ηλεκτρονικά παιχνίδια. Βλέπουν την ανάγνωση σαν αγγαρεία. Πώς θα τα κάνω να αγαπήσουν το βιβλίο;». Οι περισσότεροι γονείς πιστεύουν ότι η ανάγνωση έχει χάσει τη μάχη για τα παιδιά που μεγαλώνουν στην εποχή της εικόνας. Ο γνωστός αμερικανός βιβλιοκριτικός Μάικλ Νόρις δεν συμφωνεί.

Στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού «Τhe Βook Ρublishing Report» δίνει πέντε συμβουλές στους γονείς που θέλουν να μυήσουν τα παιδιά στη χαρά της ανάγνωσης: το μυστικό, λέει, είναι να επιλέγει το παιδί τι θα διαβάσει από λίστα την οποία θα έχει φτιάξει ο γονιός, να μην τηρείται αυστηρά η κατηγοριοποίηση των βιβλίων ανά ηλικία, να μη λένε οι γονείς στα παιδιά τι διάβαζαν εκείνοι όταν ήταν μικροί, να μην παρουσιάζουν σαν υποχρεωτική «δουλειά» την ανάγνωση και να αφήνουν το παιδί να συνεννοείται απευθείας με τον υπάλληλο του βιβλιοπωλείου. Σύμφωνα με τον κ. Νόρις οι λιλιπούτειοι αναγνώστες χρειάζονται ελευθερία επιλογών για να μάθουν να βυθίζονται με ενθουσιασμό σε ένα καλό βιβλίο.

Για να έχουν τα παιδιά το απαραίτητο πεδίο ανεξαρτησίας, θα πρέπει οι γονείς να αφήνουν τον επίδοξο μικρό αναγνώστη να συνεννοείται μόνος του με τον υπεύθυνο της βιβλιοθήκης ή του βιβλιοπωλείου. «Ακόμη και αν η μαμά ή ο μπαμπάς στέκονται κοντά στο παιδί την ώρα που ο βιβλιοπώλης το ρωτάει τι θα ήθελε να διαβάσει,εκείνο θα δώσει μιαν απάντηση που πιστεύει ότι θα ικανοποιήσει τους γονείς του και δεν θα είναι η ίδια με εκείνη που θα έδινε αν ήταν μόνο του» λέει ο κ. Νόρις.

Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=2&artId=328213&dt=27/04/2010#ixzz0mGtG1Ig8

Οι Κινέζοι θέλουν αρχαίους και ντετέκτιβ

• Του ΣΑΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗ, Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 26 Απριλίου 2010

«Μην είστε φειδωλοί», προέτρεψε τους Ελληνες εκδότες ο υποδιευθυντής του Τομέα Βιβλίου του κινεζικού υπουργείου Τύπου και Εκδόσεων, Τσου Γι, καλώντας τους να συνάψουν συνεργασίες με τους Κινέζους εκδότες. «Ελπίζω να αρπάξετε την ευκαιρία», τους είπε.

Πανταχού παρόντες στην Εκθεση οι Κινέζοι (επίσημοι, εκδότες, συγγραφείς). Το βιβλίο, είπαν, έφυγε από τα χέρια του κράτους και μπόρεσε να γίνει βιομηχανία

Ομως, στη συζήτηση ελάχιστοι Ελληνες εκδότες ήταν παρόντες, παρά το ότι η Ελλάδα θα είναι τιμώμενη χώρα στην ΕΧΡΟ 2010, που θα γίνει στη Σανγκάη, το καλοκαίρι. Το θέμα συζήτησαν στη Θεσσαλονίκη ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού, Παύλος Γερουλάνος, με τον υφυπουργό Τύπου και Εκδόσεων της Κίνας, Σαν Σιούσαν. Αποτέλεσμα της συνεργασίας με την Κίνα στον εκδοτικό τομέα ήταν να έχουν μεταφραστεί περισσότερα από 300 βιβλία από τα ελληνικά στα κινεζικά και περισσότερα από 200 κινεζικά στην ελληνική γλώσσα.

Η Ιστορία, ο ελληνικός πολιτισμός, η λογοτεχνία αλλά και τα αστυνομικά μυθιστορήματα είναι τα ενδιαφέροντα των Κινέζων εκδοτών, πάνω στα οποία αναζητούν συνεργασίες με τους Ελληνες εκδότες. Κινέζοι εκδότες παρουσίασαν τα αριθμητικά δεδομένα των οίκων τους, από τα οποία διαπιστώνεται η τεράστια διαφορά μεγεθών με την Ελλάδα, και ότι δεν πρόκειται για απλούς εκδοτικούς οίκους αλλά για πολύ μεγάλες εκδοτικές εταιρείες.

Ο εκδοτικός οίκος «China Higher Education Press», σύμφωνα με τον εκπρόσωπό του Ζάο Γκανγκ, εκδίδει 10.000 τίτλους ετησίως, συν 2.500 νέους τίτλους, σε συνολικά 130.000.000 αντίτυπα. Συνεργάζεται με 100 εκδοτικούς σε όλο τον κόσμο, ενώ τα βιβλία του μεταφράζονται σε 16 γλώσσες. Η «China Higher Education Press» συνεργάζεται εδώ και 12 χρόνια με τον ελληνικό εκδοτικό οίκο «ΜΜ Publishing», με τον οποίο εξέδωσε σειρά εκμάθησης της αγγλικής γλώσσας στα κινεζικά και διοργάνωσε σεμινάρια για την εκπαίδευση Κινέζων καθηγητών της αγγλικής γλώσσας στα σχολεία. Εξέδωσαν επίσης βιβλίο εκμάθησης της κινεζικής γλώσσας στα ελληνικά.

Ο εκδοτικός οίκος «Jiangsu Phoenix Publising House», όπως είπε ο εκπρόσωπός του Τσεν Χάι Γιαν, έχει 11.000 εργαζόμενους, εκδίδει 10.000 τίτλους τον χρόνο και διαθέτει περί τα 700 βιβλιοπωλεία σε όλη την Κίνα. Μέχρι στιγμής έχει εκδώσει την «Ιλιάδα» και την «Οδύσσεια», Αίσωπο, Καζαντζάκη, Ελύτη, παιδικά βιβλία και πλήρη σειρά των έργων της ελληνικής τραγωδίας και κωμωδίας. «Μας ενδιαφέρουν βιβλία για την Ιστορία, για τον ελληνικό πολιτισμό και την επιρροή του στην Ευρώπη, η ελληνική λογοτεχνία από το 1970 και μετά, και αστυνομικά μυθιστορήματα», δήλωσε. Ο δε εκδοτικός οίκος «Gouangdong Provincial Publishing Group» συνεργάστηκε με την «Εκδοτική Αθηνών» στη μετάφραση στην κινεζική γλώσσα ενός βιβλίου για την ελληνική ιστορία.

Η μεγάλη άνθηση της κινεζικής εκδοτικής δραστηριότητας οφείλεται στην αλλαγή πολιτικής, που άνοιξε δρόμους ανάπτυξης. Οπως είπε ο Τσεν Χάι Γιαν, δόθηκε η ελευθερία στους εκδοτικούς οίκους ώστε να μπορέσουν να γίνουν ανταγωνιστικοί, ενώ μεγάλες αλλαγές έφεραν οι ψηφιακές τεχνολογίες. Ο τομέας των εκδόσεων πέρασε από το κράτος στον ιδιωτικό τομέα και μπόρεσε να γίνει βιομηχανία. Οι εκδοτικοί οίκοι ξεκίνησαν συνεργασίες μεταξύ τους, τους δόθηκε η ευκαιρία να ανοίξουν δικά τους βιβλιοπωλεία, που γρήγορα έγιναν αλυσίδες, ενώ εκμεταλλεύτηκαν δυναμικά το Ιντερνετ. Με την τεχνολογία και την πολιτική υποστήριξη οι εκδοτικοί οίκοι στην Κίνα γνώρισαν την ανάπτυξη, τόσο σε πολιτιστικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο. Αυτό οδήγησε στη δημιουργία κολοσσιαίων εκδοτικών οίκων, που στράφηκαν δυναμικά στο εξωτερικό.

30% κάτω ο προϋπολογισμός 35% πάνω οι επισκέπτες

• 7η ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

• Του ΒΑΣΙΛΗ Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑ, Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 26 Απριλίου 2010

«Λιγότερα λεφτά, περισσότερος κόσμος», σχολίαζε ο πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου Τάκης Θεοδωρόπουλος σε δημοσιογραφικά πηγαδάκια, εμφανώς ευχαριστημένος από την προσέλευση του κοινού στη φετινή 7η Διεθνή Εκθεση Βιβλίου της Θεσσαλονίκης.

Ο Νόρμαν Μανέα, ο σπουδαιότερος εν ζωή Ρουμάνος συγγραφέας, παρουσίασε το αριστούργημά του «Η επιστροφή του χούλιγκαν» Η οικονομική κρίση μείωσε τον προϋπολογισμό κατά 30%, αύξησε εν τούτοις τους επισκέπτες της κατά 35%, σύμφωνα με τους αριθμούς που έδωσε η διοργανώτρια HELEXPO.

Πέρυσι η Εκθεση είχε γίνει μέσα στον Μάιο, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι Θεσσαλονικείς να έχουν βρει καταφύγιο στις κοντινές παραλίες, ενώ μαθητές και μαθήτριες κολυμπούσαν στις δικές τους «θάλασσες», μπροστά στις τυπωμένες σελίδες των βιβλίων, εν όψει εξετάσεων. Φέτος βοήθησε και ο συννεφιασμένος ουρανός και η ασθενής βροχούλα, ώστε η Εκθεση να γίνει μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για τους αναγνώστες να βρεθούν στους εκθεσιακούς χώρους, που μυρίζουν φρεσκοτυπωμένο χαρτί.

Η Διεθνής Εκθεση Βιβλίου της Θεσσαλονίκης δεν είναι στο ίδιο επίπεδο με τη «μητέρα» της, τη Διεθνή Εκθεση της Φρανκφούρτης. Σε κάθε περίπτερο δεν θα δεις και έναν μεγάλο συγγραφέα να υπογράφει τα βιβλία του. Δεν θα δεις ξένους εκδότες, που εκδίδουν συγγραφείς πρώτης γραμμής. Δεν θα δεις «σκληρούς» ατζέντηδες να διαπραγματεύονται τα δικαιώματα τίτλων πρώτης λογοτεχνικής γραμμής.

Θα διαπιστώσεις, όμως, την προσπάθεια που γίνεται από το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, κόντρα σ' όλες τις κοινωνικές και οικονομικές αντιξοότητες, να φέρει εις πέρας μια μεγάλη διοργάνωση. Και τα κατάφερε καλά, χωρίς καθυστερήσεις συγγραφέων, χωρίς ακυρώσεις εκδηλώσεων, χωρίς ελλείψεις σε τεχνική υποστήριξη.

* Αναμφισβήτητα η μεγαλύτερη λογοτεχνική μορφή, που πέρασε από τη φετινή Εκθεση, ήταν ο Ρουμάνος Νόρμαν Μάνεα -ο σπουδαιότερος εν ζωή Ρουμάνος συγγραφέας. Ηρθε για να παρουσιάσει το αριστούργημά του «Η επιστροφή του χούλιγκαν» (εκδόσεις Καστανιώτη). Είναι μια αυτοβιογραφία, η οποία διαβάζεται ως μυθιστόρημα. Ξεκινά από την παιδική του ηλικία στην προπολεμική Ρουμανία και φθάνει μέχρι το 1997, όταν επιστρέφει για πρώτη φορά στην πατρίδα του μετά την πτώση του δικτάτορα Τσαουσέσκου. Ο καμβάς του βιβλίου φιλοτεχνείται ζοφερά από τον εγκλεισμό του σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, την πίστη του στα κομμουνιστικά ιδανικά και την απογοήτευσή του, την αυτοεξορία του, σε ηλικία πενήντα ετών, στην Αμερική. Αρνείται να γράψει στα «τσιγγάνικης προφοράς» αγγλικά του -όπως τα χαρακτήρισε-, επιμένοντας στη μητρική γλώσσα.

* Με τη σερβική υπογραφή του Βλάντισλαβ Μπάγιατς, οι Κέλτες ακούστηκαν ξανά να καλπάζουν στην πόλη που ίδρυσαν, το Βελιγράδι. Πολύς κόσμος ρωτούσε για τη σχέση του αρχαίου αυτού λαού με τον Μέγα Αλέξανδρο, αφού αυτό είναι το θέμα του βιβλίου του «Ο Μέγας Αλέξανδρος στη γη των Κελτών». Ο Μπάγιατς, ξύνοντας τις πληγές του πρόσφατου ιστορικού παρελθόντος, χαρακτήρισε εμφύλιο τη διάσπαση της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Αποκάλυψε, μάλιστα, ότι αρνήθηκε να καταταγεί στον σερβικό στρατό για να μη βάψει τα χέρια του με αδελφικό αίμα.

* Το γυμνό στην ελληνική τέχνη ήταν ένα θέμα που πυροδότησε τον διάλογο στη διάλεξη του Γάλλου σινολόγου Φρανσουά Ζιλιέν. «Οι Ελληνες αγαπούσαν το γυμνό, γιατί η γύμνια ήταν η προσωποποίηση του ωραίου. Ενώ οι Κινέζοι έκρυβαν τη γύμνια τους, γιατί το ντυμένο σώμα δήλωνε την ομορφιά τής σεμνοπρέπειας», αποφάνθηκε.

* Συγκλονιστική ήταν η παρουσίαση της ποίησης της Ελένης Σικελιανός, δισέγγονης του Αγγέλου. Αναφέρθηκε στο κορυφαίο βιβλίο της, «The book of Jon», ένα σπαρακτικό ποίημα στη μνήμη του πατέρα της, που πέθανε στα εξήντα πέντε του χρόνια, έπειτα από χρόνια χρήση ηρωίνης. Η ανάγνωσή της σπαρακτική, με αλλαγές του τόνου και του χρωματισμού της φωνής, με ηχολαλιές και με κραυγές. Με οικολογική συνείδηση, η Ελένη Σικελιανός κάλεσε το κοινό να διαβάσει την ποίησή της με το βάρος ενός υπό καταστροφή πλανήτη. Η εκδήλωση έκλεισε με την απαγγελία ποιήματος από τη βροντερή φωνή του Αγγελου Σικελιανού. Η συγκίνηση στο πρόσωπο της Ελένης ήταν εμφανής, γιατί, όπως διαπιστώσαμε, καταλαβαίνει την ελληνική γλώσσα.

* Πλήθος νέων μάζεψε το τελευταίο μυθιστόρημα της Σοφίας Νικολαΐδου, «Απόψε δεν έχουμε φίλους», που ξεκινάει από τα Δεκεμβριανά του 2008. Οχι μόνον το Φιλολογικό Καφενείο, αλλά και οι διάδρομοι πέριξ αυτού είχαν δημιουργήσει μια πλημμυρίδα σωμάτων.

* Κι όμως ο Εμμανουήλ Κριαράς επιμένει να πηγαίνει κόντρα στην ηλικία του και να δίνει το «παρών». Πόσω μάλλον, όταν δίνει μια ομιλία για να τιμηθεί η μνήμη του μεγάλου πανεπιστημιακού δασκάλου Ιωάννη Κακριδή. Μαθητές του, παλαιοί και καινούργιοι, απλοί αναγνώστες, που τον αγαπούν, ήταν ανάμεσα στο πολυπληθές ακροατήριο.

* «Οι ηγέτες είναι οι μεγάλοι ασθενείς», εκτίμησε ο λόρδος Ντέιβιντ Οουεν. Το θέμα του βιβλίου του, «Ασθενείς ηγέτες στην εξουσία», ιντριγκαδόρικο από μόνο του, ιντρίγκαρε και το κοινό, που ήθελε να μάθει... πόσο άρρωστοι είναι οι ηγέτες, που το κυβερνάνε. *